La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Hard werken en veel eenzaamheid op het rijstveld De rijst wordt duur betaald

NEAK SRE

Frankrijk, 1994 | Rithy Panh
De in Frankrijk wonende Cambodjaanse regisseur Rithy Panh toont in Neak sre zijn betrokkenheid met zijn rijsttelende landgenoten. Nieuwe generaties moeten zich, zo wil de regisseur, bewust zijn van het belang van rijst voor de hele maatschappij. Tegen de achtergrond van de cyclus van zaaien en oogsten toont Neak sre een gezin, dat een harde overlevingsstrijd voert.

Films uit landen die aan de Mekong liggen, waren bij het Westerse publiek vrij onbekend, Maar vooral met het werk van de Vietnamees Tran Angh Hung (L'odeur de la papaye verte en Cyclo) is de Zuid-oost Aziatische cinema tot Europa doorgedrongen. Maar ook Cambodja kent een bescheiden filmklimaat: zelfs de Cambodjaanse koning heeft een aantal — natuurlijk nogal chauvinistische — speelfilms op zijn naam staan. Neak sre, gemaakt door de Cambodjaan Rithy Panh is echter voornamelijk een Franse aangelegenheid. De film is weliswaar op locatie opgenomen, maar de regisseur woont al geruime tijd in Parijs en de film is met Frans geld gefinancierd.

Giftige doorn
Voordat de in 1964 geboren Rithy Panh op vijftienjarige leeftijd naar Thailand vluchtte — om een jaar later in Frankrijk te belanden — zat hij vier jaar gevangen in de kampen van de Rode Khmer. In 1985 werd hij toegelaten tot de prestigieuze Parijse filmacademie, waarna hij aan het eind van de jaren tachtig een aantal documentaires maakte over de slachtoffers en de vluchtelingen van het Rode Khmer regime. Ook in Neak sre, zijn eerste speelfilm, komt de Rode Khmer even in beeld. De vader van een Cambodjaans boerengezin ziet in een droom hoe het dorp door het leger van Pol Pot wordt platgebrand en de bewoners worden weggevoerd. Of het een voorspelling is of een terugblik, blijft onduidelijk: het jaartal waarin de film zich afspeelt is onbepaald.
In dit Cambodjaanse boerendrama wordt het gezin van vader Poeuv niet door de burgeroorlog dwarsgezeten, maar eerder door het lot — dat in die cultuur wordt toegeschreven aan ongunstig gezinde geesten. Het gezin leeft van de rijstteelt en als de vader door een giftige doorn in zijn voet komt te overlijden, dragen de moeder en zeven dochters de zorg voor de bron van inkomsten. Maar het zit ze niet mee: de moeder raakt overspannen en uiteindelijk staan de kinderen er alleen voor.

Existentiële proporties
De rijstteelt is de enige inkomstenbron van het gezin, maar die rijst staat in Neak sre voor veel meer. De kinderen wordt met de paplepel ingegoten dat het leven bestaat uit het werken op de akkers. Dat blijkt ook als hun vader op sterven ligt. Zijn dood zet het bestaan van het hele gezin op de helling. De rijstteelt is eigenlijk het enige dat hun leven zin geeft en op aangrijpende momenten klinkt dat besef door. Dat zijn de mooie scènes, waarin de rijst haast existentiële proporties aanneemt: het is middel èn doel van het leven. Dit sluit ook aan bij de betekenis die rijst in de Cambodjaanse cultuur schijnt te hebben. Zoals brood in de Westerse wereld is rijst een symbool voor voedsel — en dus eigenlijk voor het hele leven.
Helaas zijn deze momenten schaars en ze verdwijnen in een larmoyant familiedrama op de Cambodjaanse rijstvelden. Neak sre overspant de hele cyclus van zaaien en oogsten. Dat levert natuurlijk mooie plaatjes op: de goudgele halmen wuiven in de wind en de ossen ploegen voort. Panh voelt veel compassie met het zware leven van de boeren en laat in een voortkabbelende stijl zien welke rampen de rijstverbouwers kunnen treffen. Wist u dat de rijstteelt bij tijd en wijle geteisterd wordt door slagregens, mussen- en krabbenplagen? En dat er ook giftige slangen in een rijstveld huizen? Het leven van de rijstboeren is zwaar en we leven met hen mee. Maar een uitgesponnen beeld van de rijstteelt kan de film niet dragen. Zelfs niet als die rijst voor het hele leven staat.

Pieter Bots



top
NEAK SRE

Maart 1996 #165

Produktie
Jacques Bidou
Regie
Rithy Panh
Scenario
Rithy Panh
Eve Deboise
Camera
Jacques Bouquin
Geluid
Jean-Claude Brisson
Montage
Andree Davanture
Marie-Christine Rougerie
Muziek
Marc Mader
Met
Peng Phan
Mom Soth
Chhim Naline
Va Simorn

Kleur, 125 minuten

Distributie
Concorde
Te zien
vanaf 29 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE