Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
The two towers, waarin de toon donkerder is en de eerste ware krachtmeting tussen goed en kwaad plaatsvindt Dood of glorie

THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS

Verenigde Staten/Nieuw-Zeeland, 2002 | Peter Jackson
The fellowship of the ring, het eerste deel van Tolkiens trilogie 'The lord of the rings', werd een groot artistiek en commercieel succes. Daarom zijn de verwachtingen rond deel twee The two towers hooggespannen. De fans kunnen gerust zijn: Peter Jackson heeft het pittige tweede boek beslist recht gedaan.

Nadat Peter Jackson het eerste deel van Tolkiens onverfilmbaar geachte trilogie 'The lord of the rings' op verrassend integere wijze op het witte doek had gebracht, kwam de dvd-afhandeling van The fellowship of the ring aan als een koude douche. In augustus vond een dvd van de bioscoopversie (met wat oninteressante promotiefilmpjes als extra) massaal aftrek, zelfs in de supermarkten waren de schijfjes te vinden. Onlangs volgde een luxe box van vier schijven met een half uur langer durende versie van de hoofdfilm, plus veel boeiend bonusmateriaal. Dat rook naar volksverlakkerij, maar de kritiek verstomde enigszins toen bleek dat de 'extended edition' van The fellowship beduidend beter is dan de film die in december 2001 met een ongekende mediahype werd uitgebracht. De nieuwe versie is rustiger van toon, geeft beter weer welke dreiging zich over Midden-Aarde uitstrekt en vooral de sleutelrol van Aragorn (Viggo Mortensen) wordt beter uitgediept. Dat zijn opmerkelijke verschillen met de film die in de eerste versie al een groot artistiek en commercieel succes bleek. Niet eerder onderging een film van dit formaat binnen zo'n korte tijd zo'n gedaanteverwisseling.
Genoeg stof tot overpeinzing dus wanneer deel twee, The two towers, in première gaat. De enorme persjunket vindt ditmaal in Parijs plaats, inclusief een grote galaparty onder de Eiffeltoren en horden nerveuze handtekeningenjagers. Gelukkig blijven ook andere dingen bij het oude: een goedgemutste Peter Jackson weet alle heisa te relativeren door in korte broek en met blote voeten over de hoogpolige tapijten van het prestigieuze hotel George V te struinen. De immer strijdbare regisseur vindt de kritiek op de dvd-marketing en de conclusies aangaande de 'extended edition' bijzonder overtrokken. Jackson: "Ik ben zelf een grote liefhebber van dvd's en vind het niks wanneer je de uit de oorspronkelijke versie weggelaten scènes later alleen apart van de film kunt bekijken. Ze vallen dan volledig buiten hun context. Dus toen we bezig gingen met de dvd-productie van mijn film besloot ik dat we de sterkste overgebleven scènes in de bestaande film moesten passen. Dat bleek een ingewikkelde en dure onderneming, want er moest extra muziek worden gecomponeerd en opgenomen. Maar vraag me niet welke van de twee versies de definitieve editie is. De tweede versie is een alternatief, niet beter of slechter dan de eerste. De extra scènes doen enkele momenten iets gepolijster overkomen. Ik wil er trouwens niet aan dat de bioscoopversie een concessie aan de commercie was. We stonden onder grote druk: New Line Cinema wilde een film van op zijn hoogst 150 minuten, maar daar heb ik me sterk tegen verzet. Uiteindelijk kwam ik uit op drie uur, en dat is wat mij betreft de limiet, ook voor The two towers. Als je de film nog langer maakt wordt het voor de meeste bioscoopgangers een bezoeking. Met de dvd heb je dat probleem uiteraard niet. Je kan hem even stop zetten om te gaan strijken of je peuter uit de crèche te halen."

Krachtmeting
De uitdaging van The fellowship of the ring was dat een enorme voorgeschiedenis moest worden samengevat en veel personages moesten worden neergezet. Dat is bij The two towers anders: de actie is vanaf de overweldigende opening overvloedig, dit is het deel waarin de toon donkerder wordt en de eerste ware krachtmeting tussen goed en kwaad plaatsvindt. Vanuit twee torens houden de duistere vorst Sauron en de overgelopen tovenaar Saruman (Christopher Lee) Midden-Aarde in een wurggreep. Het gezelschap van de ring is uiteengevallen en ieder zoekt zijn eigen weg. Ringdrager Frodo (Elijah Wood) en knecht Sam (Sean Astin) hebben gezamenlijk de gevaarlijke reis naar Mordor aanvaard. Intussen zoeken Aragorn, Gimli en Legolas naar de ontvoerde hobbits Merry en Pippin. Hun tocht verplaatst zich naar Rohan, het rijk van het paardvolk, waar intrigant Wormtongue (Brad Dourif) een machtsovername door Saruman voorbereidt. Die poging wordt verijdeld en bij de stenen burcht Helm's Deep wordt een enorme veldslag tussen Rohan en Saruman uitgevochten. Intussen zoeken Sam en Frodo met het vreemde creatuur Gollum (Andy Serkis) een geheime ingang naar het duivelse rijk Mordor, waar de ring vernietigd moet worden.
Jackson en zijn scenarioschrijvers hebben in tegenstelling tot het eerste deel voor The two towers veel vrijheid genomen. Voortdurend wordt er van het boek afgeweken om nieuwe zijpaden in te slaan. Dat is niet vreemd. Tolkien verdeelde zijn verhaal in drie verschillende lijnen die in separate hoofdstukken worden behandeld en nergens samenkomen. In de cinema is zoiets een riskante klus en Jackson heeft er wijselijk voor gekozen om tussen de verhalen heen en weer te springen. Toch levert dat in het eerste uur verwarring en irritatie op. De schat aan informatie wordt onzorgvuldig verdeeld en Jackson slaat zelfs in de vorm de plank een paar keer stevig mis: enkele scènes met Gandalf (Ian McKellen) en zijn hagelwitte paard Shadowfax balanceren op het randje van de camp, en de holle bombast in kasteel Edoras is een makkelijk doelwit voor cynici die de boel toch al als een Efteling-reclamespotje ervaren.

Medelijden
Gelukkig wint de film daarna aan evenwicht. De schaduw van totale ondergang ligt zwaar over het volk van Rohan wanneer men zich in Helm's Deep opmaakt voor de oorlog. In dit gedeelte bewijst Jackson zijn meesterschap en voert hij de spanning op tot het voor de toeschouwer bijna ondraaglijk wordt. Vrouwen en kinderen worden naar de grotten gestuurd en nemen afscheid van de jongens en mannen, die zich voorbereiden op het einde. Men weet: de overmacht van de vijand is enorm, dit wordt een gevecht tot de laatste man. Terwijl de nacht valt worden wapens verdeeld, men hijst zich in maliënkolders, de banieren worden gehesen. Het is een moment van diepe bezinning en uitzichtloosheid; waarschijnlijk zal er straks niemand meer zijn om het verhaal over de gevallen helden te schrijven. Grimmigheid en trots zijn van alle gezichten af te lezen, onder het motto 'dood of glorie' is men bereid voor elkaar en het hogere doel te sterven. Wanneer de belegering dan start en het hoogtepunt van The two towers aanvangt, wordt er strijd geleverd op een epische schaal die ongekend is in de filmhistorie. Het is alsof Kurosawa, Lean en Peckinpah over de schouder van Jackson meekijken — dit is krijgspathos van een superieur niveau. Zeker is dat deze actiescènes, die zo'n drie kwartier in beslag nemen en waarin de CGI-effecten naadloos in de live-action overlopen, tot het meest verbluffende behoren dat de mainstreamcinema de laatste jaren heeft voortgebracht.
Tegenover het wapengekletter vormt de complexe relatie tussen Frodo en Gollum het psychologische aspect van het verhaal, een sterk punt waarin de film het louter fantastische ontstijgt. Gollum is ziek geworden door de corrumperende invloed van de ring, die hij ooit bezat en sindsdien als een verloren geliefde obsessief achtervolgt. Hij is als een verslaafde, een intense pijn spreekt uit zijn uitgemergelde lichaam. Zo wordt Frodo er voortdurend aan herinnerd dat, áls hij zijn avontuur overleeft, ook hijzelf gedoemd is om nooit gelukkig te worden. Ook Gollum wekt medelijden op wanneer Frodo hem helpt herinneren dat hij lang geleden een hobbit-achtig knaapje met de naam Sméagol was. Door het gebruik van 'motion capture', waarbij opnamen van acteur Andy Serkis een uitvoerige digitale nabewerking kregen, is Gollum daadwerkelijk het unieke personage van het boek geworden, en steelt uiteindelijk zelfs de show. Zijn innerlijke dialoog was in het boek geen uitschieter, maar is hier adembenemend: door een erg knappe montage wordt de schizofrenie van het wezen pijnlijk tastbaar. Iets later roept Gollum zelfs ontroering op, wanneer hij bij maanlicht eenzaam in een poel speelt en liedjes zingt, onwetend dat boogschutters hem ieder moment met hun pijlen kunnen doorboren. Het klonk hoogdravend, maar Jackson had gelijk toen hij in Parijs stelde dat Gollum waarschijnlijk de beste acteur van alle digitale filmwezens is.

Technocraat
Dood, oorlog en zelfopoffering zijn de centrale thema's van Tolkiens trilogie, wat niet vreemd is voor een schrijver die op zijn twaalfde wees werd en tijdens de slag bij de Somme zag hoe zijn beste vrienden sneuvelden. Maar 'The lord of the rings' is eveneens een ouderwets jongensboek, dat hier geweld wordt aangedaan door het geforceerd inlassen van romantische passages. Aragorn wordt door zowel Arwen (Liv Tyler) als Éowyn (Miranda Otto) begeerd, maar de amoureuze verwikkelingen botsen met de grimmigheid en avontuur, en doen een van de weinige concessies aan Hollywood vermoeden. Minder geslaagd zijn ook de overbodige voordrachten over hoop en vriendschap en er is iets te veel 'comic relief' binnengeslopen.
Maar laten we in plaats van onbarmhartig ridderlijk zijn en ons respect tonen, want opnieuw verricht Jackson baanbrekend werk voor de fantastische film. Bovendien is The two towers door de grote hoeveelheid subplots wel erg complex en weerbarstig voor een tekstgetrouwe filmadaptatie en zit het ingeklemd tussen twee sterkere delen. Het is daardoor een actiegerichte film geworden, waarin weinig plaats is voor melancholie of filosofische bespiegelingen. Alleen Arwens gedwongen keuze tussen een korte vurige liefde en het eeuwige leven is met een poëtische scène fraai verbeeld, en daarnaast is de confrontatie tussen technocraat avant la lettre Saruman en de natuur die tegen hem in opstand komt vreemd en fascinerend. Peter Jackson wil nog wel wat kwijt over de tegenstellingen: "Ik wilde de helden van het verhaal het vuur na aan de schenen leggen maar de humor niet vergeten. The two towers heeft geen vastomlijnd begin of een daverende climax, het werkt de kleinere plotlijnen van het boek uit en laat de grotere even met rust. Het beste wat je met zulk materiaal kan doen is de kijker een goede en vermakelijke film schenken. Een letterlijke adaptatie van het boek zou een saaie en veel te lange film opleveren, dat zullen zelfs de grootste Tolkien-fans toegeven. Het schrijven van deze film was ontzettend moeilijk, we hebben keuzes moeten maken en vrijheid genomen. Ik denk dat de kijkers dat zullen begrijpen."
Dat de trilogie een onvergelijkbaar filmproject is en een divers scala aan emoties oproept, wordt ook duidelijk tijdens de interviewsessies, wanneer scenarioschrijfster Philippa Boyens en acteur Elijah Wood zich niet kunnen inhouden en tipjes van de sluier oplichten over het slotakkoord The return of the king. Hun motivatie in deze luidt dat zelfs zij niet kunnen wachten om de grote finale op het grote doek te zien. Ondergetekende sluit zich daar graag bij aan. Want wanneer in december 2003 de laatste akte door de projectors loopt en alles op zijn plaats valt, zal eindelijk het weemoedige antwoord worden gegegeven op de vraag van ringdragers Bilbo en Frodo: "Don't adventures ever have an end?"

Mike Lebbing



top
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS

Januari 2003 #240

Productie
Barrie M. Osborne
Peter Jackson
Frances Walsh
Regie
Peter Jackson
Scenario
Frances Walsh
Philippa Boyens
Stephen Sinclair
Peter Jackson
Camera
Andrew Lesnie
Montage
Michael Horton
Muziek
Howard Shore
Art direction
Grant Major
Speciale effecten
Richard Taylor
Jim Rygiel
Met
Viggo Mortensen
Orlando Bloom
John Rhys-Davies
Elijah Wood
Sean Astin
Ian McKellen
Christopher Lee
Liv Tyler
Miranda Otto
Bernard Hill
Brad Dourif

Kleur, 180 minuten

Distributie
A-Film Distribution
Te zien
vanaf 18 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
Lady Macbeth (William Oldroyd over)
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
LEAP YEAR
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan
Leviathan
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
LIES
LIFE
Life
Life
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT
THE LOOKOUT
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
The Lost City of Z
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise Wimmer
LOURDES
Love
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (2016)
Love 3D
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Lovelace
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)