Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Bertolucci's kerstboodschap

LITTLE BUDDHA

Frankrijk, 1993 | Bernardo Bertolucci
Met zijn nieuwste film wil Bernardo Bertolucci ons tijdens de feestdagen waarschuwen voor hebzucht en cynisme. Daarvoor laat hij niet het kindeke Jezus opdraven, maar een verwende Brahmaanse prins. Het resultaat is Little Buddha, een lauw sprookje met een moedige boodschap.

Na The last emperor en The sheltering sky wilde Bertolucci zijn Oosterse trilogie afsluiten met een film die hij zonder zware persoonlijke investeringen en kalmeringsmiddelen zou kunnen maken. De produktie van zijn twee vorige films eisten een (te) zware tol van hem.
In Little Buddha overtreedt Bertolucci de heiligste filmwet: conflict = drama. De meeste films van Bertolucci zijn gebaseerd op hevige conflicten tussen man en vrouw (Last tango in Paris), vader en zoon (La strategia del ragno) en rijk en arm (Novecento), maar in Little Buddha is het conflict ver te zoeken. Bovendien heeft de Italiaan voor het eerst in zijn leven een film gemaakt waarvan het hele gezin kan genieten. Lonkt Boeddha naar de boxoffice? Of heeft Bertolucci genoeg aan de negen Oscars die The last emperor in de wacht sleepte?

Dieptepunt
Een film zonder conflict, kalmeringsmiddelen en een duidelijke doelgroep, als dat maar goed gaat! Gelukkig heeft Bertolucci aan een boodschap gedacht. We mogen niet langer cynisch zijn. We moeten ons geweten kritisch bestuderen om zo tot verbetering van onszelf en de wereld te komen. Wie alleen van deze boodschap al cynisch wordt, hoeft niet verder te lezen" voor hem of haar is het te laat.
Bertolucci's afkeer van cynisme en hebzucht is ontstaan in het Italië van de jaren tachtig, die prachtige broeikas van corruptie en vriendjespolitiek. Het aftakelingsproces van het Italiaanse normbesef was al decennia aan de gang, maar bereikte in deze periode een triest dieptepunt. Geen enkele politieke partij was in staat het land te redden en Bertolucci nam afscheid van zijn marxistische geloof. Hij had geen zin meer om films te maken in Italië ('in de Westerse wereld is er niets meer dat me inspireert') en richtte zijn blik oostwaarts.

Middenweg
Bertolucci verpakt zijn kerstboodschap in een eenvoudig sprookje dat voor alle leeftijden toegankelijk is. Het levensverhaal van Boeddha vormt de basis. Om het wat spannender te maken contrasteerde Bertolucci het oude verhaal — Boeddha leefde vijfhonderd jaar voor Christus — met het leven van een hedendaags Amerikaans gezin. Tibetaanse boeddhisten zien in het hoogblonde jochie Jesse Conrad de mogelijke reïncarnatie van hun onlangs overleden geestelijk leider. Jesse's moeder (Bridget Fonda) staat aanvankelijk wel open voor de denkbeelden van de monniken, maar haar echtgenoot Dean (gespeeld door een ongelukkig gecaste Chris Isaak) is als ingenieur te nuchter voor al die poespas.
De monniken geven Jesse een boek over het leven van prins Siddharta (Keanu Reeves) die na een jeugd vol weelde én een periode van streng ascetisme uiteindelijk zijn Middenweg vindt. Na de duivel te hebben verslagen in een prachtige psychedelische scène met indrukwekkende special effects, mag Siddharta zichzelf Boeddha ('de verlichte') noemen. Jesse en zijn vader zijn inmiddels onder de indruk geraakt van het boeddhisme en vertrekken naar een klooster in Bhutan waar Tibetaanse monniken in ballingschap leven. Daar vindt geen ontknoping plaats, geen confrontatie, geen oplossing en geen einde. Want het leven gaat oneindig door en alles is vergankelijk.

Breder perspectief
Het Westerse gedeelte van Little Buddha verzandt in slecht acteerwerk (Chris Isaak) en goedkope scenariotrucs. Zelfs wanneer zijn beste vriend zelfmoord pleegt, lukt het Isaak nog niet om enige emotie te tonen. Die zelfmoord is overigens een doorzichtige plotwending om het scepticisme over het boeddhisme van vader Conrad te laten verdwijnen. Want die gaat ineens nadenken over leven en dood. De onophoudelijke stroom vragen van Jesse over het boeddhisme moet deze tweeëneenhalf duizend jaar oude religie hapklaar maken voor ook de allerkleinsten onder het bioscooppubliek.
Tegenover de rigide Hollywood plot staat het Oosterse gedeelte van de film. Het verhaal van Siddharta's verlichting is een prachtig surrealistisch sprookje dat de kijker tegelijkertijd betovert en de ogen opent. Het is Bertolucci gelukt om ons Westerlingen te interesseren voor een cultuur en een religie waarover wij niet zoveel weten. Deze godsdienst — die eigenlijk meer een levensfilosofie is — plaatst onze gejaagde, ontevreden en cynische mentaliteit in een breder perspectief. De film zet aan tot nadenken. Dat Bertolucci daarnaast ook filmt met Jurassic Park in zijn achterhoofd is jammer, want nu lijkt het alsof hij twee verschillende films heeft gemaakt. Maar wie tijdens het zien van Little Buddha zijn cynisme laat vallen, kan kennismaken met de schoonheid van een religie zonder goden.

Thessa Mooij



top
LITTLE BUDDHA

December 1993 #140

Produktie
Jeremy Thomas
Regie
Bernardo Bertolucci
Scenario
Rudy Wurlitzer
Mark Peploe, naar een idee van Bernardo Bertolucci
Camera
Vittorio Storaro
Geluid
Ivan Sharrock
Montage
Pietro Scalia
Muziek
Ryuichi Sakamoto
Met
Keanu Reeves
Chris Isaak
Bridget Fonda

Kleur, 135 minuten

Distributie
Meteor Film
Te zien
vanaf 16 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
Lady Macbeth (William Oldroyd over)
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
LEAP YEAR
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan
Leviathan
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
LIES
LIFE
Life
Life
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
Little Men
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT
THE LOOKOUT
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
The Lost City of Z
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise Wimmer
LOURDES
Love
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (2016)
Love 3D
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Lovelace
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)