I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Victor Löw imiteert een John Woo-personage Snorren versus bakkebaarden

LEK

Nederland, 2000 | Jean van de Velde
Na De kleine blonde dood en All Stars voegt Jean van de Velde opnieuw een vakkundige publieksfilm aan zijn oeuvre toe. Een naar de IRT-affaire knipogende misdaadthriller ditmaal, vol bizarre afrekeningen, lullige agenten en een vleugje macabere humor.

Meteen de eerste scène van Lek zet je al aardig op het verkeerde been. De schmaltz van André Hazes' 'Kleine jongen' zet in, en je ziet homevideo-achtige beelden van twee spelende jochies. Een wat sentimentele introductie van twee mannelijke hoofdpersonen, denk je eerst nog. Totdat je te zien krijgt dat het geen huiskamerfilmpje, maar een karaoke-video betreft. Een kale Amsterdammer staat het lied te zingen. Zijn maten krijgen af en toe de microfoon onder de neus geduwd. Een gezellige avond? Niet helemaal, zo blijkt wanneer een tussenshot degene toont die wordt toegezongen: strop om de nek, gehavend gezicht, prop in de mond, zijn handen vastklampend aan een ijzeren staaf die aan het plafond hangt. Wat eerst zo klef leek blijkt een tamelijk bizarre criminele afrekening. De gasbrander komt te voorschijn.

Ginnegappend
Regisseur en coscenarist Jean van de Velde betoont zich zo op alle fronten een vakman. De decoupage houdt het tempo erin, en de korte scène is een toonbeeld van economisch vertellen. Want hier slaat hij meteen de toon aan die in de rest van de film wordt vastgehouden: een tot ietwat barokke proporties opgepompt realisme, zoals het een goede misdaadthriller betaamt. Evenzeer is er, ook aangenaam bijdetijds, een vleugje macabere humor in Lek verwerkt. En wat blijkt even later: het gaat inderdaad ook over de vriendschap tussen twee jongens. Ze kenden elkaar ooit als kleine ettertjes uit de buurt. Als ze elkaar na jaren weer tegenkomen is de één een jong agentje (Cas Jansen), de ander (Victor Löw) een zware crimineel met dikke bakkebaarden en een nog dikkere Lamborghini.
Knap is vervolgens ook hoe Van de Velde de scènes elkaar in vliegende vaart laat voortstuwen. Hij maakt daarbij elegant gebruik van het contrast tussen humor en spanning. Zo hebben we net een geestige scène gehad waarin de jonge agent met zijn vrouw (Ricky Koole) er schutterend voor een vrouwelijke arts achter komt dat ze maar geen kind kunnen krijgen omdat het met de seks niet zo vlot ("Nou, Eddy komt eigenlijk altijd meteen klaar, heel grappig, en dan floept-ie er zo weer uit"). Een moment later is het rennen door de Amsterdamse Indische Buurt, op jacht naar een voortvluchtige crimineel, onder stuwende klanken van gitaarrock.
Ondertussen draait Van de Velde soepel een kunstig vlechtwerk in elkaar. Hier en daar worden eindjes aan elkaar geknoopt (agent Eddy wordt door de CID onder druk gezet zijn criminele jeugdvriend te vragen informant te worden en zelf als doorgeefluik te fungeren), daartussendoor worden weer nieuwe losse draadjes geweven die om ontknoping vragen (Eddy's politiechef is er niet blij mee — problemen in het verschiet).
En alsof dat nog niet genoeg is, wordt een overtuigende sfeer neergezet van het landerige politieleven. Beetje slenteren op straat, hangen boven de laptop, keten op kantoor waar de ene saaie mop na de andere wordt verteld: een weinig opwindend leven. Van de Velde krijgt daarbij hulp van een onnavolgbare Thomas Acda, als Eddy's collega. Ginnegappend en ogenschijnlijk maar wat voor de vuist weg leuterend zet hij een waar monument neer van zo'n zakkige, besnorde oer-Hollandse lul-van-een-agent, met wie veel te lachen valt. Ook Cas Jansen is op zijn plaats. Deze 'GTST'-acteur lijkt aanvankelijk wat te bleekjes voor de hoofdrol, maar dat maakt hem juist een prima 'everyman', een uitstekend vehikel voor identificatie in een thriller die voornamelijk lijkt te willen vertellen hoe dun de scheidslijn is tussen eerlijkheid en corruptie, tussen gewoon je werk doen en naar lucht happen omdat je tot over je oren in de puree zit.

Wansmaak
Al dit vakmanschap ten spijt, er ontbreekt wel iets essentiëels aan Lek. Dat de film geen ferme uitspraken pretendeert te doen over de huidige toestand van het justitiële apparaat of de criminaliteit is makkelijk te vergeven. Ondanks dat de film met een ironisch lachje wuift naar de realiteit (de IRT-affaire) is het per slot van rekening gewoon een thriller, en dan mag je het materiaal zo kneden dat het zo spannend mogelijk wordt. Een politieke of sociologische visie zou dan alleen maar in de weg kunnen zitten.
Maar een duidelijke kijk op de criminele wereld wordt wel node gemist. Het blijft allemaal in stereotypen hangen. De mensen van de kleding en make-up schijnen in Nederland altijd te denken dat de onderwereld een feest van wansmaak is. Daar hebben ze misschien ten dele gelijk in, maar om die flauwe bakkebaarden die Victor Löw kreeg aangemeten zou zelfs Pistolen Paultje zich nog bescheuren. Bovendien wekt Löw de indruk kort tevoren een leuke avond met Jiskefets Michiel Romeyn te hebben doorgebracht. De kleinere criminele rollen zijn nog storender: die hebben van die maniakale lachjes, alsof een Tarantino-epigoon ze een script van een kinderserie in handen heeft gedrukt.
De ietwat barok-gewelddadige toon waar Van de Velde op mikt — Löw houdt tijdens de meest woeste scènes à la John Woo zijn baby aan de borst gedrukt — krijgt bij een dergelijke clichématigheid iets potsierlijks. In een film die de dunne scheidslijn tussen goed en kwaad wil bewandelen moet het kwaad wel een kans krijgen. Nu houdt Van de Velde in de heftige scènes de kijker te veel op afstand om echt rake klappen te kunnen uitdelen.

Chris Buur



top
LEK

Mei 2000 #211

Productie
Rolf Koot
Regie
Jean van de Velde
Scenario
Jean van de Velde
Simon de Waal
Camera
Jules van Steenhoven
Montage
Herman P. Koerts
Art direction
Rikke Jelier
Alfred Schaaf
Kostuums
Simone Geels
Met
Cas Jansen
Thomas Acda
Victor Löw
Gijs Scholten van Aschat
Ricky Koole
Daniel Boissevin
Ton Kas
Lou Landré

Kleur, 105 minuten

Distributie
C-Films
Te zien
vanaf 27 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
Lady Macbeth (William Oldroyd over)
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
LEAP YEAR
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan
Leviathan
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
LIES
LIFE
Life
Life
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
Little Men
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT
THE LOOKOUT
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
The Lost City of Z
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise Wimmer
LOURDES
Love
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (2016)
Love 3D
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Lovelace
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)