Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Aflaat van de sterren

Louis Theroux: My Scientology Movie

Groot-Brittannië/Verenigde Staten, 2015 | John Dower
Waarom is Scientology voor filmmakers keer op keer interessanter dan pakweg de nieuwe dieetgoeroe van Jennifer Aniston? De aan­trek­kingskracht op sterren natuurlijk. Wat die willen, volgens Hugh B. Urban van Ohio State University, "is spirituele goedkeuring voor hun rijkdom en levensstijl".

Door Ronald Rovers

Waar denkt u aan bij Scientology? Tom Cruise. John Travolta misschien. Maar Elizabeth Moss, Peggy Olson uit Mad Men? Of Beck? Giovanni Ribisi? De lijst van beroemde volgelingen van het evangelie van L. Ron Hubbard is lang, maar onvolledig. Zoals veel onbekend is over de organisatie die haar praktijk een jaar geleden door het VARA-programma Rambam kritisch bekeken zag, maar die haar vastgoedportefeuille ongehinderd uitbreidt met een groot pand aan de Amsterdamse Wibautstraat.
Grip krijgen op Scientology is moeilijk. Door het Parijse Hof van Cassatie werd de organisatie in oktober 2013 schuldig bevonden aan "georganiseerde fraude" maar de Belgische rechter besloot in maart dat er te weinig bewijs is om het een criminele organisatie te noemen. Alex Gibney's gelauwerde documentaire Going Clear uit 2015 was op basis van getuigenissen niettemin erg kritisch over de cultuur van misbruik en intimidatie. De MindHead-sekte uit de Eddie Murphy-komedie Bowfinger (1999) stak er de draak mee, net als South Park en The Simpsons. Paul Thomas Anderson dook in de mechanismen van de organisatie in zijn Amerikaanse requiem The Master (2012). En nu is er Louis Theroux: My Scientology Movie. Waar Gibney het groter aanpakte met een breed historisch perspectief en analyse van de spirituele claims uit Hubbards boeken, koos tv-maker Louis Theroux voor een kleinschaligere en persoonlijkere aanpak, maar baseerde zich net als Gibney op getuigenverklaringen.

Tom Cruise
Waarom blijft Scientology fascineren? De buitenwacht fascineert het omdat iemand als Tom Cruise een aanhanger is. Tom Cruise fascineert het om iets wat de Amerikaanse hoogleraar Hugh B. Urban van Ohio State University zo omschreef: "Het is een geloof dat goed past bij de persoonlijkheid van sterren. Heel individualistisch. Het beweert je ultieme macht over je geest, persoonlijkheid en lot te verschaffen. Het individu is uiteindelijk zijn eigen god. En dan de rijkdom. Meer geld hebben sterren niet nodig. Wat ze wel nodig hebben, of in ieder geval willen, is een of andere spirituele goedkeuring voor hun rijkdom en levensstijl. Scientology is een religie die zegt dat het prima is om rijk en beroemd te zijn. Sterker nog, het zijn bewijzen van spirituele groei."
Een religie die individualisme en bezit als bewijzen ziet van goddelijke zelfontplooiing. Waar je je persoonlijke verlichting kunt kopen met een contract dat miljarden jaren geldig is en dat — anders dan bij de concurrentie — meerdere levens en wedergeboorten dekt. Die stelt dat je uiteindelijk je eigen god bent. Niet gek dat Scientology in de VS ontstond. Het sluit naadloos aan bij de ideologie van het kapitalisme. Hubbard zag het belang van sterren als instrumenten van evangelisatie meteen al. In 1955 richtte hij 'Project Celebrity' op en nog altijd zijn er de 'Celebrity Centers' die heel bewust gebruikmaken van de aantrekkingskracht van beroemdheden.

Theta 7
Wat kost zo'n contract voor eeuwig zieleheil? Afhankelijk van iemands vrijgevigheid kan hij of zij een hogere graad van verlichting bereiken, uitgedrukt in Theta's. Een Theta 7 als Tom Cruise betaalt ergens tussen een half miljoen en twee miljoen dollar, al doneert een gefortuneerd boegbeeld als hij ongetwijfeld meer. Het gemiddelde lid betaalt iets tussen de tien- en zeventigduizend dollar, vooral voor het verplichte studiemateriaal. Het zijn schattingen die in Theroux' documentaire door ex-leden genoemd worden, onder wie Marty Rathbun, voormalig hooggeplaatst lid van de Sea Org, het elitecorps van de kerk.
Die hoge investering is een van de redenen waarom mensen moeilijk loskomen van Scientology, mochten ze dat willen. Vertrek betekent dat het geld net zo goed verbrand had kunnen worden. Mocht dat mensen niet weerhouden, zoals The Simpsons in de Scientology-parodie The Joy of Sect lieten zien, dan is er de zachte en harde hand die mensen binnenhoudt en het feit dat na jarenlang lidmaatschap elk aspect van iemands leven door Scientology bepaald wordt. Vriendschappen met buitenstaanders verdwijnen, werk raakt verweven met de organisatie, relaties met andere volgelingen bloeien op. Vertrek betekent dat men een heel nieuw leven op moet bouwen.

Gehaaid
My Scientology Movie, dat voorzag Theroux in 2002 al toen hij voor het eerst stoeide met het idee om een film over de organisatie te maken, heeft het euvel dat veel kritische boeken en films over Scientology hebben: bewijs is moeilijk te vinden. Het zijn allemaal verhalen uit de tweede hand. Maar ook verhalen uit de eerste hand vormen een probleem. Zelfs als FBI-agenten binnen zouden vallen bij Scientology, zegt iemand in de documentaire, en zelfs als ze zouden zien dat er iemand mishandeld wordt, dan zou die persoon verklaren dat de mishandeling op eigen verzoek plaatsvindt. Dat maakt vervolging bijna onmogelijk. Van die nood maakte Theroux een deugd. Op advies van Rathbun en andere ex-leden voert hij reenactments op van trainingssessies die, mits ze kloppen, laten zien hoe intimiderend de organisatie te werk gaat.
Theroux' documentaire was een veroordeling bij verstek geworden als Scientology zich had weten te beheersen. Maar daar heeft de organisatie chronisch moeite mee. Het treiteren van critici — aangeduid als 'suppressive persons' — is al sinds jaar en dag actief beleid. Fair game heet dat in het handboek. Staat Theroux ergens met Rathbun voor de camera te praten, duiken aan de overkant van de straat een man en een vrouw op die hén beginnen te filmen. Of verschijnen twee mannen die om Rathbun heen gaan staan om hem verbaal te vernederen, een techniek die men 'squirelling' noemt. De naam van de organisatie noemen ze nooit, waardoor juridisch weinig ondernomen kan worden. Zo gehaaid is men wel. Maar als Scientology echt slim is, laat de kerk niks meer van zich horen. De scènes waarin Theroux ergens buiten L.A. voor de zoveelste keer met een camera buiten een ommuurde vestiging staat waar verder niks bijzonder gebeurt, waren compleet overbodig geweest als Scientology niet steeds iemand naar buiten had laten komen om de filmmaker weg te jagen.
De volgende test dient zich al aan. De vader van Scientology's grote leider David Miscavige, door verschillende ex-leden beschuldigd van mishandeling, schreef een boek over zijn zoon. De titel: Meedogenloos. Scientology, mijn zoon David Miscavige en ik. Op 3 mei verschijnt het boek, ondanks pogingen van Scientology om publicatie tegen te houden.


top
Louis Theroux: My Scientology Movie

Mei 2016 #387



Productie
Simon Chinn
Regie
John Dower
Scenario
John Dower
Louis Theroux
Camera
Will Pugh
Montage
Paul Carlin
Muziek
Dan Jones

Kleur, 99 minuten

Distributie
Cinema Delicatessen
Te zien
vanaf 5 mei

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
Lady Macbeth (William Oldroyd over)
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
LEAP YEAR
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan
Leviathan
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
LIES
LIFE
Life
Life
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
Lily Lane (Previously Unreleased)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
Little Men
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
Logan Lucky
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT
THE LOOKOUT
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
The Lost City of Z
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise en hiver
Louise Wimmer
LOURDES
Love
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (2016)
Love 3D
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
Love is Thicker Than Water
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Lovelace
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)