Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Illustratie Sissi Cao Reisgids voor Lanthimos-land

The Lobster

Ierland/Engeland/Griekenland/Frankrijk/Nederland, 2015 | Yorgos Lanthimos
In de wereld van Yorgos Lanthimos veranderen eenzame mensen in honden, en doen ze spelletjes met wel heel vreemde regels. De wildernis is altijd dichtbij, ook in The Lobster, waar maar één regel geldt: daten of sterven. Een reisgids voor Lanthimos-land.

Door Mariska Graveland

In Yorgos Lanthimos' nieuwste, fantastische film The Lobster (Juryprijs Cannes) krijgen vrijgezellen, ver weggestopt in een hotel in de bossen, een maand de tijd om onder de gasten een nieuwe partner te vinden. Zo niet, dan zullen ze in een dier naar keuze veranderen. Colin Farrell is uitstekend gecast als de flegmatieke, lichtgekwelde David die zich geheel overlevert aan de curieuze regels die in het hotel schijnen te gelden. Zijn broer is al in een dier veranderd en hem dreigt hetzelfde lot als hij niet aan de vrouw komt. Hij kan de deadline nog een paar dagen rekken door te jagen op de verwilderde loners die in de omringende bossen ronddwalen.
De Griekse regisseur Lanthimos bouwt in zijn eerste Engels gesproken film opnieuw een wrede, vreemd-vertrouwde wereld met een eigen logica, waarin alles een slag gedraaid is. Dit is wat de bezoeker van Lanthimos' Eenzame Nieuwe Wereld op zijn pad tegenkomt:

Verplichte liefde
In Lanthimos' alternatieve realiteit is eenzaamheid taboe. In The Lobster worden vrijgezellen zwaar gestraft. Alps draait om een groepje mensen dat kan worden ingehuurd om de plaats van iemands overleden zoon of dochter in te nemen, en zo het gat te vullen dat ze achterlieten. Rouw, verdriet of eenzaamheid worden geëlimineerd. Voor verwarrende emoties moet je naar de wildernis, net als in Aldous Huxley's Brave New World waarin het wildeman John is die 'het recht om ongelukkig te zijn' opeist. Mensen die hun tijd alleen doorbrengen zijn abnormaal. Antisocialen worden naar eilanden verbannen. The Lobster borduurt hierop voort door ook de loners te volgen die het hotel uit zijn gevlucht en in de donkere bossen illegaal hun ongelukkige leven voortzetten. En ook daar gelden strenge regels.
Hier raakt de film ook aan The Invasion of the Body Snatchers (Don Siegel, 1956), die deze maand opnieuw wordt uitgebracht. In deze sf-klassieker kiest Dr. Bennell, de enige die nog niet in een volgzame kloon is getransformeerd, voor een leven met liefde, waanzin, zelfs pijn. Want hij is ervan overtuigd dat als je die ervaringen uitbant, je ophoudt een volledig mens te zijn. Een gekloonde psychiater die geheel in de pas loopt, is een andere mening toegedaan: "Er is geen behoefte aan liefde of emotie. Liefde, ambitie, verlangen, geloof — zonder dat is het leven zo veel simpeler." Lanthimos laat zien wat er gebeurt als die liefde verplicht wordt.

Dieren
In Lanthimos' wereld is er amper verschil tussen mens en dier. In Dogtooth, over een gezin waarvan de bijna volwassen kinderen nooit buiten komen, denken de wereldvreemde kinderen dat ze een hondentand hebben. Hun ouders hebben hen wijsgemaakt dat ze pas de buitenwereld in mogen als deze tand uitvalt. De vader gaat ver in het optrekken van de waanwereld voor zijn kinderen. Ergens in de film smeert de vader zich in met bloed om een ongeluk met een 'wild dier' te fingeren. Dat wilde dier blijkt een kat, die hij "het meest gevaarlijke dier ter wereld" noemt. De kinderen blaffen op vier armen en benen om de katten op afstand te houden.
Ook in The Lobster is er een link tussen straf en 'dierlijkheid'. De broer van hoofdpersoon David verandert in een hond omdat hij geen nieuwe geliefde heeft kunnen vinden. Farrell kiest ervoor om in een kreeft te veranderen als hij onverhoopt vrijgezel blijft, want "kreeften leven lang en ik hou van de zee", argumenten die hem op hoongelach van zijn lotgenoten in het hotel komt te staan. Hun liefdeloze lichamen dreigen door deze dieren geïnfiltreerd te worden, wat je ook weer kunt zien als een variant op The Invasion of the Body Snatchers. Zelfs wie dood is kan, zoals in Alps, een vervanger voor zijn lichaam krijgen, een body swap.

Spelregels
In Kinetta, het merkwaardige debuut van Lanthimos, is een politieman geobsedeerd door spelletjes en regels, een beetje in de geest van Dogtooth, waarin het gezin er ook geheel eigen regels op nahoudt. Er zit een interne logica in deze absurde wereld, die door iedereen wordt aanvaard. Als iemand in The Lobster doodserieus beweert dat mensen die in wolven en pinguïns zijn veranderd, niet samen kunnen leven, dan wordt dat door de omstanders beaamd, als een zinnige opmerking die geheel bij hun wereldbeeld past. Iedereen kan geconditioneerd worden.
Lanthimos geeft een tikje tegen een vertrouwde situatie — mensen in een hotel, een gezin —, en laat die zo een beetje kantelen, een kleine verandering met vaak angstaanjagend effect. Hij trekt een decor op waarin het onmogelijke als waar wordt gezien en nonsens serieus wordt genomen. Veel hoeft hij daarvoor niet te veranderen, een kleine ingreep in de werkelijkheid bij aanvang van de film is genoeg om de effecten daarvan lang te laten na-ijlen. Hij laat je afvragen door welke onuitgesproken regels ons leven eigenlijk wordt geregeerd, en waarom we die klakkeloos aannemen. En hoe we ons laten knechten door groepsdruk. Lanthimos laat je inzien wat je door gedachteconditionering allemaal op de mouw gespeld kunt krijgen, een van de redenen waardoor je bij zijn films vaak zo ongemakkelijk op je stoel zit.

Ommuurde veiligheid
De personages in Lanthimos' films leven een insulair leven, in de ommuurde wereld van het gezin of het hotel, met zijn eigen autocratische regels en onuitgesproken geheimen. Hier worden stiekem en op mechanische wijze seksgunsten uitgedeeld, zoals in The Lobster en Dogtooth. En hier barst het geweld plotseling uit, zoals bij de jacht op de loners in The Lobster of de akelige tandenbreekscène met de oudste dochter in Dogtooth. Ze probeert zo aan de fictiewereld van haar gezin te ontsnappen, terwijl in Alps de groep plaatsvervangers juist een gefabriceerde wereld probeert binnen te dringen.
Op deze eilandjes speelt iedereen een spel. Het opvoeren van toneelstukjes is hier een manier van overleven geworden. In The Lobster wordt op een podium nagespeeld hoe een man in zijn eentje aan een tafel dineert en stikt omdat hij geen partner heeft die hem redt van het ingeslikte botje — een waarschuwing voor alle vrijgezellen in de zaal. In Kinetta doet een kamermeisje van een hotel net alsof ze zichzelf wurgt, door keer op keer een scène uit een politieserie na te doen. In elke film van Lanthimos wordt ook gedanst, maar het zijn verloren dansers die we hier zien schuifelen. Of ze dragen allemaal dezelfde jurk, zoals in The Lobster, of de dansers voeren hun passen uit in een afgevlakt oord dat al zijn reliëf heeft verloren, zoals in Kinetta.
De oudste dochter uit Dogtooth is aan het eind van de film uit haar huis gevlucht door zich in de achterbak van haar vaders auto te verschuilen. De auto stopt bij zijn werk, de vader stapt uit, de dochter heeft nu de kans om te ontsnappen. Maar ze blijft in de achterbak liggen. Zolang je binnen zit, ben je veilig.



top
The Lobster

November 2015 #381



Productie
Ceci Dempsey
Ed Guiney
Yorgos Lanthimos
Lee Magiday
Regie
Yorgos Lanthimos
Scenario
Yorgos Lanthimos
Efthymis Filippou
Camera
Thimios Bakatakis
Montage
Yorgos Mavropsaridis
Art direction
Jacqueline Abrahams
Met
Colin Farrell
Rachel Weisz
Ben Whishaw
John C. Reilly
Léa Seydoux

Kleur, 118 minuten

Distributie
De Filmfreak
Te zien
vanaf 22 oktober

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


L

L'chaim!
L.A. CONFIDENTIAL
La La Land
LAAGLAND
DE LAATSTE DAGEN VAN EMMA BLANK
DE LAATSTE OVERWINNING
LABAN HET ALLERLIEFSTE SPOOKJE
LADDER 49
LADIES IN LAVENDER
LADIES IN LOVE
LADIES ROOM
LADRI DI BICICLETTE (FIETSENDIEVEN)
IL LADRO DI BAMBINI
The Lady
LADY CHATTERLEY ET LE HOMME DE BOIS
LADY EN DE VAGEBOND
The Lady in the Van
LADY IN THE WATER
LADY SNOWBLOOD
LADYBIRD, LADYBIRD
THE LADYKILLERS
LAGAAN
LAGRIMAS NEGRAS
LAILA'S BIRTHDAY
LAISSEZ-PASSER
LE LAIT DE LA TENDRESSE HUMAINE
THE LAKE HOUSE
LAKE PLACID
LAKE TAHOE
LAKEBOAT
LAMENTO EMORI
LAMERICA
LAND AND FREEDOM
Land of Mine — Under Sandet
LAND OF PLENTY
LAND OF THE DEAD
The Land of the Enlightened
THE LAND OF THE WANDERING SOULS
Land van aankomst
Landscape Suicide
LANDSCHAPPEN WAAR NIEMAND VAN WEET
LANG & GELUKKIG
Lang leve de Koningin
De lange weg naar het Noorden (Tout en haut du monde)
LANGER LICHT
THE LANGOLIERS
DE LANGSTE REIS
LANSKY
LANTANA
LAP ROUGE
LARA CROFT TOMB RAIDER: THE CRADLE OF LIFE
LARA CROFT: TOMB RAIDER
Larry Crowne
LARS AND THE REAL GIRL
LAST ACTION HERO
THE LAST AIRBENDER 3D
THE LAST BROADCAST
THE LAST CASTLE
LAST CHANCE HARVEY
LAST CONVERSATION
LAST DANCE
LAST DAYS
THE LAST DAYS
THE LAST DAYS OF SHISHMAREF
The Last Elvis (El último Elvis)
THE LAST EXORCISM
The Last Exorcism part II
Last Hijack (Femke Wolting en Tommy Pallotta over)
LAST HOLIDAY
THE LAST HOUSE ON THE LEFT
THE LAST KING OF SCOTLAND
THE LAST LEGION
LAST MAN STANDING
LAST NIGHT
LAST RESORT
THE LAST SAMURAI
THE LAST SEDUCTION
THE LAST SEDUCTION II
The Last Sentence
THE LAST STATION
LAST STOP 174
THE LAST SUPPER
THE LAST TRAIN
LAST TRAIN HOME
Last Vegas
The Last Witch Hunter
The Last Wolf
LATCHO DROM
LATE FRAGMENT
LATE MARRIAGE
Late Mizoguchi
A Late Quartet
Late Spring
LAURA'S STER
Laurence Anyways
LAW ABIDING CITIZEN
Lawless
LAWNMOWER MAN 2: BEYOND CYBERSPACE
Lay the Favorite
LAYER CAKE
Layla Fourie
Layla M.
LEAF ON A PILLOW
THE LEAGUE OF EXTRAORDINARY GENTLEMEN
A LEAGUE OF THEIR OWN
LEAP YEAR
LEATHERHEADS
LEAVING LAS VEGAS
LEAVING MANDELA PARK
LEBANON
DAS LEBEN DER ANDEREN
DAS LEBEN IST EINE BAUSTELLE
Lee Towers: The Voice of Rotterdam
LEEF!
DE LEEUWENKONING II: SIMBA'S TROTS
LEF
LEFT LUGGAGE
LEGALLY BLONDE
LEGALLY BLONDE (2): RED WHITE AND BLONDE
Legend
THE LEGEND OF 1900
THE LEGEND OF BAGGER VANCE
THE LEGEND OF GINGKO/GINGKO BED 2
The Legend of Hercules
The Legend of Longwood
The Legend of Tarzan
LEGEND OF THE GUARDIANS 3D
LEGEND OF ZORRO
De legende van Walhalla: Thor
LEGENDS OF THE FALL
De LEGO Batman Film
De LEGO Film
LEK
LEMMING
LEMON TREE
Lemonade
LEMONY SNICKET'S A SERIES OF UNFORTUNATE EVENTS
Lena
LEO TOLSTOY'S ANNA KARENINA
LA LEÓN
LEON
LEONARD COHEN: I'M YOUR MAN
LEONERA
THE LEOPARD SON
LEPEL
LESBIAN VAMPIRE KILLERS
The Lesson
LET EACH ONE GO WHERE HE MAY
LET ME HAVE IT ALL
LET ME IN
LET THE RIGHT ONE IN
Let's Be Cops
LET'S MAKE MONEY
LETHAL WEAPON 4
LETTER TO AMERICA
LETTERS FROM A KILLER
LETTERS FROM IWO JIMA
LETTERS TO JULIET
LA LETTRE
DE LEUGEN
Leve boerenliefde
LEVE HET BRUINE MONSTER
LEVEN MET JE OGEN
HET LEVEN UIT EEN DAG
Het leven volgens Nino
Leven? Of theater?
HET LEVENDE BOS
Levende rivier
Leviathan
Leviathan
LEVITY
UNE LIAISON PORNOGRAPHIQUE
LIAM
LIAR
LIAR LIAR
LIBERA
La libertad
LIBERTÉ
THE LIBERTINE
LIBERTY HEIGHTS
LICENSE TO WED
LICHTER (DISTANT LIGHTS)
LIEBE IN GEDANKEN (LOVE IN THOUGHTS)
Het lied van de zee
LIEDEREN UIT HET LAND VAN MIJN MOEDER
LIEFDE EN GELUK
LIES
LIFE
Life
Life
LIFE ACCORDING TO AGFA
THE LIFE AND DEATH OF PETER SELLERS
THE LIFE AQUATIC WITH STEVE ZISSOU
LIFE AS A HOUSE
LIFE AS WE KNOW IT
THE LIFE BEFORE HER EYES
LIFE DURING WARTIME
LIFE IS A MIRACLE
Life is Beautiful
A LIFE LESS ORDINARY
Life of Crime
THE LIFE OF DAVID GALE
Life of Pi
Life, Animated
Lifeforce
Lifelong
LIFESAVERS
LIFETIMES
The Light Between Oceans
LIGHT SLEEPER
The Light Thief
Light Years
THE LIGHTHOUSE
LIGHTS IN THE DUSK
Lights Out
LIJMEN HET BEEN
Like Father, Like Son
LIKE GRAINS OF SAND
LIKE IT IS
LIKE MIKE
Like Someone in Love
LILA DIT ÇA
Lilet Never Happened
LILJA 4-EVER
LILO & STITCH
Lilting (Hong Khaou over)
LIMBO
THE LIMEY
LIMITLESS
THE LIMITS OF CONTROL
LIMO
Lincoln
THE LINCOLN LAWYER
LINHA DE PASSE
LINKS
Lion
THE LION KING
Lion King 3D
LIONS FOR LAMBS
LIPSTICK ON YOUR COLLAR
LISA
Lisandro Alonso Box
LISBON STORY
Listen to Me Marlon
Little Black Spiders
LITTLE BUDDHA
LITTLE CHILDREN
LITTLE MAN
LITTLE MISS SUNSHINE
LITTLE NICKY
LITTLE ODESSA
A LITTLE PRINCESS
THE LITTLE RASCALS
LITTLE SENEGAL
Little Sparrows
A LITTLE TRIP TO HEAVEN
THE LITTLE VAMPIRE
LITTLE VOICE
LITTLE WOMEN
Live By Night
LIVE FLESH
LIVE FOREVER
LIVE!
LIVERPOOL
LIVING IN OBLIVION
LIVING OUT LOUD
LIVING WITH AN IDIOT
Liza, the Fox-Fairy
THE LIZZIE MCGUIRE MOVIE
Lo and Behold: Reveries of the Connected World
LOADED
The Lobster
THE LOCALS
LOCH NESS
LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS
Locke
Lockout
LOENATIK DE MOEVIE
Loenatik, te gek
LOFT
Logan
La loi du marché (Vincent Lindon over)
Loin des hommes
LOL: Laughing Out Loud
LOLA RENNT
Lola Versus
LOLITA
LOMAX, THE SONGHUNTER
LONDON RIVER
LONDON TO BRIGHTON
LONE STAR
The Loneliest Planet
LONELY HEARTS
A Long and Happy Life
THE LONG DAY CLOSES
UN LONG DIMANCHE DE FIANÇAILLES
THE LONG KISS GOODNIGHT
A Long Story
LONG TIME DEAD
THE LONG WEEKEND
The Longest Ride
The Look of Love
The Look of Silence (Joshua Oppenheimer over)
LOOK WHO'S TALKING NOW!
LOOKING FOR ERIC
LOOKING FOR RICHARD
THE LOOKOUT
THE LOOKOUT
LOONEY TUNES: BACK IN ACTION
Looper
LORD OF ILLUSIONS
THE LORD OF THE RINGS: THE FELLOWSHIP OF THE RING
THE LORD OF THE RINGS: THE RETURN OF THE KING
THE LORD OF THE RINGS: THE TWO TOWERS
LORD OF WAR
Lore
LORENZO'S OIL
LOST AND DELIRIOUS
THE LOST CITY
LOST HIGHWAY
LOST IN SPACE
LOST IN TRANSLATION
LOST IN YONKERS
LOST PARADISE
THE LOST PARADISE
LOST PERSONS AREA
Lost River
LOST SOULS
The Lost Weekend
THE LOST WORLD: JURASSIC PARK
LOT
A LOT LIKE LOVE
Lotgenoten
Lotte en de maansteen
LOTTE VAN UITVINDERSDORP
Lotus
LOU BIOU
LOU REED'S BERLIN
Louder Than Bombs (Joachim Trier over)
Louis Theroux: My Scientology Movie
Louis van Gasteren-box
LOUISE (TAKE 2)
Louise Wimmer
LOURDES
Love
Love & Friendship
Love & Fungi
LOVE & OTHER DRUGS
LOVE & SEX
Love (2016)
Love 3D
LOVE ACTUALLY
LOVE AFFAIR
LOVE AND DEATH ON LONG ISLAND
Love and Honor
LOVE AND HUMAN REMAINS
LOVE AND OTHER CATASTROPHES
LOVE CONQUERS ALL
LOVE ETC.
Love Eternal
THE LOVE GURU
LOVE IN THE TIME OF CHOLERA
Love Is All You Need
Love is Strange
LOVE IS THE DEVIL
THE LOVE LETTER
LOVE LIVE LONG
LOVE LIZA
LOVE ME
LOVE OBJECT
The Love Punch
LOVE RANCH
LOVE SERENADE
LOVE! VALOUR! COMPASSION!
Love, Rosie
Lovelace
LOVELY & AMAZING
THE LOVELY BONES
LOVELY BY SURPRISE
LOVELY RITA
LOVER OF LOSER
A LOVESONG FOR BOBBY LONG
Loving
THE LOW LIFE
Lucia de B.
LUCÍA Y EL SEXO
LUCKY BREAK
LUCKY EN ZORBA
LUCKY NUMBER SLEVIN
LUCKY NUMBERS
The Lucky One
LUCKY YOU
THE LUCONA AFFAIR
LUDWIG
LUDWIG 1881
LUGARES COMUNES
Lukas & Abel: Vleugelbroertjes
LULU
LUMUMBA
LUNA PAPA
LUNAR ECLIPSE
The Lunchbox
LUNDI MATIN
LOS LUNES AL SOL
LUST, CAUTION
LUTHER
THE LUZHIN DEFENCE
LYNCH (ONE)