The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Zwervende geesten en rottend vlees

THE KINGDOM (Lars von Trier)

Denemarken/Zweden/Duitsland, 1994 | Lars von Trier
Wie Lars von Triers The kingdom van begin tot eind heeft uitgezien, zet nooit meer vrijwillig een stap in een Deens ziekenhuis. Het helse scenario voedt alle denkbare angsten van de moderne patient. Aan zijn ziekbed vindt hij machtsbeluste doktoren, sjacherende broeders en spiritistische mede-patienten. Voor de niet-zieke vormt The kingdom een wat lange, maar bij vlagen uiterst vermakelijke portie 'surreality-tv'.

Nog voordat The kingdom op het Filmfestival Rotterdam hoog scoorde in de publieksenquête, presenteerde de distributeur de nieuwste Von Trier al als een culthit. Zeker, in het land van herkomst werd de vierdelige televisieserie van alle kanten bejubeld en gelauwerd, maar om nu meteen te stellen dat The kingdom 'Twin Peaks' naar de kroon zou steken, schept hoge verwachtingen. Bovendien was het nog maar de vraag of een film met een lengte van ruim viereneenhalf uur op het grote scherm wel te behappen is.
Het gegeven — in een verwaarloosd ziekenhuis nemen artsen en patienten het recht in eigen hand — is naar believen uit te breiden, zoals altijd in het soapgenre. Eigenlijk is 'satirische soap' een betere naam, want voor echte soap is het te intelligent. Blijft staan dat het verhaal een aaneenrijging is van bizarre voorvallen, met een terugkerend raadsel waarvan de oplossing willekeurig lang kan worden uitgesteld. Was dit in 'Twin Peaks' de moord op Laura Palmer, in The kingdom gaat het om een meisje dat in 1919 onder verdachte omstandigheden stierf en wier geest sindsdien de ziekenhuisbevolking het leven zuur maakt. Lynch en zijn 'Twin Peaks'-team rekten destijds de serie zó lang, en brachten telkens weer zóveel nieuwe elementen in, dat nogal wat kijkers afhaakten. The kingdom lijdt enigszins aan hetzelfde euvel en zal daar bij een eventueel vervolg nog meer aan lijden.

Home-video
In twee opzichten is The kingdom echter veel sterker dan 'Twin Peaks' (waarnaar Von Trier naar eigen zeggen goed gekeken heeft): het is minder vergezocht, maar ver genoeg om niets gemeen te hebben met series als 'Medisch Centrum West', en het is met veel meer schwung gefilmd. Bij sommige verwikkelingen in The kingdom vraag je je af: hoeveel hiervan is waar? Een vraag die bij Lynch al na de pilot niet meer ter zake deed. Om het realiteitsgehalte te verhogen filmt Von Trier bovendien in een semi-documentaristische stijl, rafelig en achteloos, vaak met de camera op de schouder, wat een schokkerig beeld geeft. De overheersende kleur is flets oranje-bruin, als een slecht belichte home-video.
Al deze stijlmiddelen zijn des te opmerkelijker, omdat Von Trier in zijn vorige film Europa juist heel zorgvuldig en haast klassiek te werk ging. Thematisch heeft The kingdom met die film dan ook weinig uit te staan. Hooguit valt zijn voorkeur voor angstaanjagende scènes aan te wijzen (ook hier weer werkt Von Trier met een dreigende voice over). In The kingdom neemt de gruwel meer plastische vormen aan. Zo is niet alleen in de operatiekamers het kapotte vlees in flinke porties aanwezig.
Zelfspot behoedt Von Trier er gelukkig voor om de toenemende waanzin in het ziekenhuis al te zeer als metafoor op te vatten: van de westerse verzorgingsstaat, van de failliete medische ethiek, of wat voor maatschappelijk verschijnsel dan ook. Van de kijker wordt dus niet gevraagd om conclusies te trekken. Hierdoor bewaart de film zijn prettig lichtvoetige toon.

Stijlbreuk
Is deze film verplichte kost voor iedere 'Twin Peaks'-fan? Naar mijn smaak zakken verhaal en acteerniveau behoorlijk in na een briljante en flitsende start. Bij de laatste twee delen ('A foreign body' en 'The living dead') kreeg ik het gevoel naar een matige horrorfilm te kijken. Tegen het einde verplaatst de handeling zich zelfs gedeeltelijk naar Haïti, in het kader van een zoektocht naar zombies, wat een onnodige stijlbreuk is met de eenheid van plaats die Von Trier lijkt na te streven.
Toch blijven een paar taferelen in mijn geheugen gegrift: de van oorsprong Zweedse neurochirurg Dr. Helmer, die op het dak van het ziekenhuis de Deense cultuur belachelijk maakt ('Deens tuig!'); de minister van volksgezondheid die een kijkje komt nemen in het ziekenhuis en dan de meest grove onregelmatigheden aantreft (zoals een illegale levertransplantatie van een kankerpatient naar een patholoog-anatoom die dat orgaan wil hebben voor zijn onderzoek) en tenslotte het spiritistische besje mevrouw Drusse, dat, omdat zij niet luistert naar wat de dokter zegt, een medische gehoortest moet ondergaan.

Viktor Frölke



top
THE KINGDOM (Lars von Trier)

Maart 1995 #154

Produktie
Ole Reim
Regie
Lars von Trier
Scenario
Tómas Gislason
Lars von Trier
Camera
Eric Kress
Geluid
Per Streit
Montage
Jacob Thuesem
Molly Malene Stensgaard
Muziek
Joachim Holbek
Met
Ernst Hugo Järegard
Kristen Rolffes
Ghita Norby
Udo Kier

Kleur, 280 minuten

Distributie
Argus Film
Te zien
vanaf 2 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?