The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Het volgende uur: een lynchpartijtje

KLASS

Estland, 2007 | Ilmar Raag
klass begint als het zoveelste dertien-in-een-dozijn drama over pesten op een middelbare school, maar weet de clichés te ontstijgen.

Uit Estland bereikte ons de laatste jaren een handvol interessante, eigenzinnige films van een nieuwe lichting regisseurs. Zo waren op het Filmfestival Rotterdam vorig jaar magnus (Kadri Kõusaar) en autumn ball (Veiko Õunpuu) te zien, twee zwartgallige meesterwerkjes die er een deprimerende visie op de Estse samenleving op nahouden.
klass, na august 1991 de tweede film van Ilmar Raag (1968), lijkt de hypothese van Estland als opkomend filmland aanvankelijk niet te bevestigen. De film begint als het zoveelste dertien-in-een-dozijn drama over pesten op een middelbare school, met personages die netjes voldoen aan de hen voorgeschreven wetten. De treiterkoppen zijn populaire patsertjes die zichzelf voortdurend overschreeuwen. Pispaaltje Joosep is een introverte en gevoelige jongen die het ook nog eens moet stellen met een weinig empathische vader: een macho in legerjas die zijn zoon toebijt vooral hard terug te meppen.
Het verhaaltje, door Raag zelf geschreven, bewandelt de geijkte paden. Als Joosep de helpende hand krijgt van Kaspar, een plattelandsjongen die zelf niet helemaal bij de Grote Jongens hoort, gloort er een sprankje hoop aan de horizon. Totdat het met een seksueel getint incident, waarbij geheel volgens de pestregels van deze tijd een digitale camera meedraait om het tafereel op internet te zetten, echt uit de hand loopt.

Autoband
Raag wilde met klass zo dicht mogelijk bij de realiteit blijven, en kiest ook daarin de voor de hand liggende weg. De beeldtaal houdt het midden tussen de esthetiek van een rauwe gangsterrap-videoclip en de schuddende en schokkende camera die de standaard is geworden in sociaal-realistische films. Het doet op momenten nogal klungelig en onhandig aan — mogelijk te wijten aan de korte, twaalf dagen durende draaiperiode — al heeft Raag ook oog voor mooie, eigenwijze shots. Zo filmt hij een lynchpartijtje afwisselend door het oog van een autoband en het raster van een hek dat op dat moment dienstdoet als gevangenis voor Kaspar.
klass doet soms denken aan de recente Nederlandse pestfilm don (Arend Steenbergen), met dat verschil dat Raag de clichés uiteindelijk weet te ontstijgen. Zijn film blijkt meer dan een aanklacht tegen pesten op de middelbare school. Kaspar trekt niet met Joosep op om vrienden te worden of vanuit een gevoel van mededogen, hij zegt op te willen komen voor menselijke eer en waardigheid. Raag roept terecht de vraag op wat hij met zijn beroep op hogere principes uiteindelijk bereikt, want het geeft de jongens een excuus om naar de extreemst mogelijke wapens te grijpen.
Raags sympathie blijkt uiteindelijk niet eenzijdig bij de slachtoffers van het pesten te liggen. Die maken zichzelf tot daders, terwijl de aanvankelijke daders slachtoffer worden. klass laat zien hoe een weliswaar vernederend, maar relatief onschuldig puberspelletje ernstig uit de hand kan lopen. Dat maakt de film uiteindelijk minstens zo zwart omrand als zijn Estse voorgangers.

Niels Bakker



top
KLASS

Maart 2009 #308

Productie
Ilmar Raag
Riina Sildos
Regie en scenario
Ilmar Raag
Camera
Kristjan-Jaak Nuudi
Montage
Tambet Tasuja
Art direction
Eva-Maria Gramakovski
Muziek
Martin Kallasvee
Paul Oja
Timo Steiner
Met
Pärt Uusberg
Vallo Kirs
Paula Solvak
Lauri Pedaja

Kleur, 97 minuten

Distributie
Cinema Delicatessen
Te zien
vanaf 12 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?