The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Hoerenzoon en slagersliefje: Radek Holub en Alena Mihulová Twee verschoppelingen en een koe

KRÁVA

Tsjechië, 1993 | Karel Káchyna
Bij de Tsjechische regisseur Karel Kachyna (1926) valt nostalgie moeilijk te vermijden. De man draagt de hele naoorlogse (film)geschiedenis met zich mee en creëerde een oeuvre van meer dan vijftig (!) films. Kráva is Kachyna's 'sentimental journey' naar de tijd van zijn jeugd op het platteland. Het resultaat is een lyrische liefdesverklaring.

Bijna twee jaar geleden vertoonde het Filmfestival Rotterdam Kráva (De koe) (1993). De film werd door de filmkritiek nauwelijks opgemerkt, tot teleurstelling van festivaldirecteur Emile Fallaux, die in Kachyna een filmauteur had gevonden. Overtuigd van zijn gelijk initieerde Fallaux een jaar later een retrospectief van twaalf films van Kachyna, die nu wel op vruchtbare bodem vielen. Vooral Kráva kreeg zowel bij de pers als bij het publiek een goed onthaal. De film is nu ook buiten Rotterdam te zien en zal in de komende tijd worden gevolgd door nog twee films van de Tsjechische meester, namelijk Lang leve de republiek (1965) en Het oor (1969).
Eerstgenoemde film speelt zich af in een Tsjechisch dorpje in de chaotische laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog, Het oor is een in zwart-wit gefilmde Kafkaëske film over de psychologische terreur binnen het communistisch regime, waarin functionarissen nooit zeker waren van hun positie, noch van hun leven. Big brother had overal oren, hoorde alles en kon altijd toeslaan. Kachyna maakte Het oor een jaar na het neerslaan van de Praagse Lente. Uiteraard werd de film verboden, pas na de Fluwelen Revolutie werd de film uit de vergetelheid opgediept.
Overigens was Kachyna vóór de Rotterdamse vertoning van Kráva niet helemaal onbekend in Nederland, want zijn film Het oor maakte in 1990 deel uit van het festival 'Tsjechische Nouvelle Vague', dat een uitstekend overzicht gaf van de rijke filmcultuur in de jaren zestig in Tsjechoslowakijke.

Praagse Lente
Het is moeilijk voor te stellen dat het sombere Het oor, het aangrijpende Lang leve de republiek en het lyrische Kráva van de hand van dezelfde regisseur zijn. Het gemak waarmee Kachyna stijlen en genres beheerst, bewijst zijn briljante vakmanschap. Het voormalige Tsjechische communistische regime kan veel worden verweten, maar niet dat het niet voor een gedegen filmopleiding zorgde. Kachyna studeerde in 1950 af aan de gerenommeerde Praagse filmacademie (FAMU), waarna hij in de jaren vijftig een aantal 'Halleluja-documentaires' maakte over de verworvenheden van het communisme in Tsjechoslowakije en China.
Kachyna's talent kwam tot wasdom in de jaren zestig toen hij samenwerkte met de schrijver, scenarist en politicus Jan Procházka. Beide mannen deelden een humanistische visie op mensen, die gepaard ging met een grote interesse in het alledaagse leven. Beiden waren aanhangers van de Praagse Lente en als zovelen brak hen dat na de inval van Russische tanks in 1968 op. Kachyna werd ontslagen als docent aan de filmacademie, Procházka werd ziek en stierf in 1971. Kachyna mocht van het regime blijven filmen, maar na het verbod van Het oor verdween de scherpte uit zijn werk. Na de val van het communistisch regime vlamt het talent van de inmiddels ruim zeventigjarige weer op, met Kráva als resultaat.

Emotionele directheid
Kráva is gebaseerd op een boek van Procházka. De film speelt zich af rond de eeuwwisseling in een gehucht op het geïsoleerde platteland ergens tussen de heuvels. Daar heeft een vroegere prostituee zich teruggetrokken met haar twintigjarige zoon Adam, die door de overige bewoners fijntjes 'een souvenir van haar hoerendagen' wordt genoemd. Als zijn moeder ziek wordt, verkoopt Adam hun enige bron van inkomsten: de koe (voor de kenners: een mooie roodbonte blaarkop). De medicijnen die hij koopt van het geld van de slager mogen niet meer baten, want bij terugkomst vindt hij zijn moeder dood. De contactgestoorde, weinig spraakzame Adam — door de mooie bruingetinte flashbacks van zijn jeugd, weten wij waarom — leeft in zijn eentje verder, totdat de dienstmeid van de slager — in het geniep ook zijn vrijster — hem het hof begint te maken. Adam wijst haar aanvankelijk af, maar na een verkrachting verzoent hij zich met haar. Niet eind goed al goed, want nieuwe ellende ligt in het verschiet.
De kracht van Kráva ligt niet in de plot, want die bestaat uit een tamelijk melodramatisch verhaaltje. Maar dat wordt goedgemaakt door een ontroerende lyriek in zowel het acteren als het camerawerk. Het landschap wordt schitterend in beeld gebracht en de twee personages hebben zo'n onschuldig, naïeve uitstraling, dat je automatisch genegenheid voor hen opvat. De film heeft een emotionele directheid, die verraadt dat Kachyna's hart op het platteland ligt. In Kráva geeft hij ongegeneerd uiting aan dit gevoel, waardoor de film af en toe een wel erg romantisch-lyrische toon krijgt. Maar dat vergeef je een zeventigjarige regisseur van harte. We gunnen hem zijn liefde: "Ik hou van de mensen op het platteland, van hun warmte en hun directheid, van hun openheid en hun gedrag, een openheid die de meeste stadsbewoners lang geleden verloren hebben."

Jos van der Burg



top
KRÁVA

November 1995 #161

Produktie
Helena Sykorová
Karel Skorpik
Regie
Karel Káchyna
Scenario
Karel Cabrádek
Karel Káchyna, naar het boek van Jan Procházka
Camera
Petr Hojd
Geluid
Jaroslav Novák
Montage
Jan Svoboda
Muziek
Petr Hapka
Met
Radek Holub
Alena Mihulová

Kleur, 86 minuten

Distributie
Contact Film Cinematheek
Te zien
vanaf 2 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?