The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Verslingerd aan de tweekwartsmaat

DE KORENSLAG

Nederland, 1992 | Leendert Pot
Passie voor muziek is moeilijk onder woorden te brengen. Muziek is zo abstract. Als een bepaalde melodie of een beweging van een strijkstok een snaar bij je raakt is de ontroering het enige uiterlijke bewijs. Je adoratie voor muziek in woorden vangen blijft altijd behelpen. Maar omgekeerd geldt het ook. Met muziek iets zeggen gaat vaak makkelijker dan met woorden. Zoals Dennis Potter het onlangs nog in een interview met de Radio Times uitdrukte: "Music has a way of hitting a nerve in the popular imagination that no amount of dialogue can convey".

De twee hoofdfiguren in de films De korenslag en In de greep van de tango zijn verslingerd aan muziek. De vorm waarin zij hun hartstocht goten gaf documentarist Leendert Pot de mogelijkheid voor elk van zijn films een andere benadering te kiezen.
De korenslag volgt de uitwerking van het impulsieve idee van Geert van Tijn een zogenaamde openbare zangles voor tachtigduizend mensen te organiseren. Zo'n voorstel kan weliswaar charmant zijn en het fanatisme van de bedenker nog zo aanstekelijk, er zijn bepaalde minimumvoorwaarden waaraan een hoofdpersoon moet voldoen. En verstaanbaarheid is daar een van. Geert van Tijn praat helaas erg binnensmonds. Hij is de levende uitvoering van de 'ridder van de doevige figuur'. Je staat dan ook niet gek te kijken als zijn plan, het Guinness Book of Records te halen, mislukt. Zijn naïeviteit komt in botsing met de bureaucratie, wanneer er daadwerkelijk iets moet worden georganiseerd. Het chaotische gerepeteer van zangliefhebbers die op de publiciteit afkomen, is tekenend voor Pots regiebenadering.

Blik bekende Nederlanders
Wie wil niet in het Olympisch Stadion in Amsterdam uit volle borst meezingen met de massa? Aan het begin van de film illustreert de regisseur Van Tijns uitspraken met beelden van een stadion vol voetbalsupporters. Van Tijn herinnert ons fijntjes aan de saamhorigheid die van zo'n massa mensen uit kan gaan. Beginnen supporters niet vaak gewoon, zomaar spontaan te zingen en zijn dat niet vaak operafragmenten, van Verdi bij voorbeeld?
Van Tijns eigen enthousiasme maakt hem blind voor de organisatieproblemen. Hij heeft iets bedacht en wil daar de artistieke kant van bewaken. En dan moeten de mensen van het in de arm genomen organisatiebureau niet aan komen zetten met rare publiciteitsvoorstellen. Een blik bekende Nederlanders opentrekken is echt uit den boze. Reclame is goed, maar daar zorgt Van Tijn liever persoonlijk voor. Het idee moet trouwens voor zich spreken. Theo Loevendie heeft zich er ook door laten inspireren. De krankzinnigheid van zoiets massaals gaf hem het idee voor een compositie.
De film laat alleen flarden van de voorbereiding zien en die zijn niet altijd even duidelijk. De tragiek en de ingehouden woede van de initiator geven de film zijn scherpe randjes. Wanneer Van Tijn te horen heeft gekregen dat het hele project — althans in Amsterdam — is afgeblazen vanwege financiële moeilijkheden, fietst hij kwaad weg. Maar niet alvorens zijn tas zenuwachtig onder de snelbinders te hebben gepropt. Eerder vertelde hij over de kleine mislukkingen in zijn leven, die hem tot eenvoudige muziekleraar degradeerde. Gelukkig vindt hij troost bij zijn cello.

Inspiratiebron
Dan heeft Carel Kraayenhof, de hoofdpersoon uit In de greep van de tango een heel andere instelling. Wij krijgen hem in het eerste shot op de rug te zien. In een straatje in Buenos Aires is hij op zoek naar het huis van tango-tekstschrijver Miguel Angel Olivera. Op de achterkant van Kraayenhofs t-shirt staat de vraag 'How far can you get?' Nou, het kan voor deze Nederlandse bandeonist nooit ver genoeg zijn.
De film wordt als een spannend geheel gepresenteerd. De camera volgt hem op reis naar zijn grote voorbeeld en inspiratiebron, de bejaarde maestro, Osvaldo Pugliese. Toen Kraayenhof Puglieses tangovorm hoorde werd hij acuut verliefd. De zogenaamde yumba bleek een nieuw ritmisch concept, want het had twee beats in plaats van de gebruikelijke vier. Kraayenhof legt uit dat er binnen de tangomuziek verschillende opvattingen heersen. Naast de moderne interpretatie zoals wij die van Astor Piazolla kennen tovert de oude Pugliese met zijn veelkoppige band al jaren melancholieke tonen in tweekwartsmaat te voorschijn.
Kraayenhof heeft zichzelf, met grote discipline, alle mogelijkheden van het bandoneon-instrument bijgebracht. De autodidact ziet duidelijk verband met de figuur van Pugliese en diens muziek: "Er schuilt verzet tegen de dingen in het leven, ook tegen de teleurstellingen". Hoe de oude Argentijnse communist en vakbondsinitiator de ups en downs van het leven vertaalde in meeslepende muzieknoten, dát sprak Kraayenhof aan. Puglieses liefde voor anderen, zijn solidariteit met mede-onderdrukten, bracht de componist en bandleider meerdere malen in het gevang. Tijdens optredens van zijn orkest werd consequent een rode anjer op zijn stoel gelegd ten teken van respect. De mensen zeiden dan "De tango is gevangen".
De sfeer die uit de film naar boven borrelt is liefdevol. Een dialoog in muziek. Of die nu komt van Kraayenhofs Tango Cuatro, van Roberto Alvarez of van de gelegenheidsband van Nederlandse en Argentijnse musici. Kraayenhof zegt te communiceren met zijn klankvolle toetseninstrument. Het is een taal die wij, mede dankzij de montage van de film, duidelijk verstaan.

Esther Kerkhof



top
DE KORENSLAG

Maart 1993 #132

Produktie
JURA Filmprodukties
Ruud Monster
Jan Heijs
Regie en scenario
Leendert Pot
Camera
Brigit Hillenius
Geluid
Mark Glynne
Montage
Jan Ketelaars
Muziek
Theo Loevendie
Met
Geert van Tijn
Theo Loevendie
Cok Dittmar

Kleur, 30 minuten

Distributie
LAVA Film
Te zien
vanaf 11 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?