The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Vrolijke kunstenaar (Zdenek Sverák) met vrolijke kleuter (Andrej Chalimon) Een dreumes als reddende engel

KOLYA

Tsjechië/Engeland/Frankrijk, 1996 | Jan Sverák
De hoop op een opbloei van de Tsjechische film is gericht op Jan Sverák, vaandeldrager van een nieuwe generatie Tsjechische filmmakers. Op 24 maart moet blijken of Sveráks Kolya de Oscar voor Beste Buitenlandse Film in de wacht gaat slepen en de vergrijsde schare Hollywoodveteranen evenzeer heeft bekoord als het Rotterdamse festivalpubliek.

Op het Filmfestival Rotterdam lieten Tsjechische regisseurs, allen afkomstig uit dezelfde Praagse kweekvijver, zich niet onbetuigd. Zoals David Ondrícek (28), die met zijn tragi-komische debuutfilm Septej (Whisper) als talentvolle nieuwkomer werd gelanceerd. Of Petr Václav (30), die met zijn speelfilmdebuut Marian eerder hoge ogen gooide in Locarno. Het tot nu toe meest succesvolle Tsjechische talent is Jan Sverák (32) die er als filmmaker al vroeg bij was, al zo'n jaar of tien een niet aflatende prijzenregen over zich heen laat komen en inmiddels een eigen produktiemaatschappij heeft. Al op drieëntwintigjarige leeftijd sleepte hij met de hilarische fake-documentaire Ropáci (Oil globbers) een Oscar voor de Beste Studentenfilm binnen. Zijn speelfilmdebuut Obecná skola (Elementary school) werd in 1992 genomineerd voor de Oscar voor Beste Buitenlandse Film. Met zijn vierde speelfilm Kolya, een bitterzoet monument voor de liefde, zit Sverák opnieuw in de race.
Deze jonge Tsjechische regisseurs werden rond 1968 geboren, het jaar waarin door de Russische invasie de doodsteek werd toegebracht aan de bejubelde Tsjechische Nouvelle Vague. Zo vormvernieuwend als hun voorgangers zijn de leden van de nieuwe generatie niet. Maar het zijn wel stuk voor stuk goede verhalenvertellers en opvallend is dat de jonge stadsgenoten in hun speelfilms, wellicht beïnvloed door de Tsjechische grootmeester Karel Kachyna (73), kinderen en tieners als hoofdrolspelers opvoeren.

Huwelijkstransactie
Frantisek Louka (Zdenek Sverák) is een begaafde cellist die, na een partijbons te hebben beledigd, ontslagen is bij het Tsjechisch Philharmonisch Orkest. In het hoofdstedelijke crematorium luistert hij nu uitvaartdiensten op en met een potje bladgoud in zijn binnenzak stroopt hij graven af op zoek naar te restaureren grafinscripties. Omdat Frantisek zijn zinnen heeft gezet op een tweedehands Trabant, gaat hij, op voorstel van een bevriende grafdelver, in op een lucratief schijnhuwelijk met een Russin.
Het is aan de vooravond van de Fluwelen Revolutie als Sveráks vijfjarige titelheld Kolya (Andrej Chalimon) samen met zijn moeder Nadezhda (het beeldschone Russische fotomodel Irena Livanova) vanuit de Sovjet-Unie naar Praag komt. Direct na de huwelijkstransactie blijkt de Russin echter gevlogen. De tante die zich over Kolya ontfermt, keert op haar beurt niet meer terug van een ziekenhuisopname en Kolya wordt afgeleverd bij zijn 'vader'.

Gestrande zielen
Frantisek, een mooie rol van de vader van de regisseur die tevens verantwoordelijk is voor het intelligente en met veel humor doorspekte scenario, is het schoolvoorbeeld van de kunstenaar-bohémien. De grijzende cellist bewoont een idyllische torenkamer in de oude Praagse binnenstad. Deze Tsjechische Sean Connery, die zich avond aan avond manifesteert als een echte 'womaniser', is een overtuigd vrijgezel. Hij heeft een hekel aan kinderen en Russen en trekt zich na zijn werk met zijn cello en zijn flirts terug in zijn vesting. Alleen door een goddelijke ingreep kan deze cynicus nog gered worden. De dreumes, een Russische dreumes nog wel, waarmee hij wordt opgezadeld, zal zich warempel openbaren als de reddende engel die letterlijk uit de wolkenlucht komt neergedaald.
Kolya, gespeeld door een vijfjarig natuurtalent dat door Nikita Michalkovs casting director uit een Russische crèche geplukt werd en al gezien wordt als een Marlon Brando in de dop, is een onvervalste hartenbreker. Hij is in de steek gelaten door zijn moeder en moet nu het bed delen met een vreemde baardaap die geen woord Russisch spreekt. Schrijnender kan het bijna niet. De schoorvoetende toenadering tussen de twee gestrande zielen wordt door Sverák ijzingwekkend fraai uitgewerkt. De kitsch ligt weliswaar constant op de loer, vooral als de muziek er op kritieke momenten nog eens flink overheen gehaald wordt, maar Kolya wint het van het valse sentiment. Niet in de laatste plaats omdat het engelachtige ventje zich op sommige momenten ontpopt als een soort Oskar, het rebelse joch uit Volker Schlöndorffs Die Blechtrommel dat met zijn luide stemgeluid glas kon doen barsten.
En als Kolya zijn speelgoedtheatertje ombouwt tot een crematorium, kruistekens en grafzerken begint te tekenen en de veel gehoorde psalm 'The Lord is My Shepherd' begint te zingen zijn dat stuk voor stuk staaltjes van aanstekelijke, zwartgallige humor. De relatie die tussen de gedesillusioneerde vijftiger en de vijfjarige onschuld ontstaat en een symbool is voor het vervagen van politieke, culturele en emotionele grenzen, is dermate meeslepend dat je die moeder eigenlijk gauw vergeet en, op het moment dat ze weer acte de présence geeft, zelfs als een ware spelbreker ervaart.

Belinda van de Graaf



top
KOLYA

Maart 1997 #176

Produktie
Eric Abraham
Jan Sverák
Regie
Jan Sverák
Scenario
Zdenek Sverák, naar een verhaal van Pavel Taussig
Camera
Vladimir Smutny
Geluid
Zbynek Mikulik
Montage
Alois Fisarek
Muziek
Ondrej Soukup
Met
Zdenek Sverák
Andrej Chalimon
Libuse Safrankova
Ondrez Vetchy

Kleur, 105 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 6 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?