The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Knetter Kinderhelden

KNETTER

Nederland, 2005 | Martin Koolhoven
Drie kersverse kinderfilmhelden zijn opgestaan in de Cinekid-openingsfilm Knetter, De griezelbus en Het paard van Sinterklaas. Ze nemen het op tegen klassieke monsters of 'moderne' problemen als integratie en een geesteszieke moeder.

Wat is dat, een held? Vraag het een kind: die weet het wel. Harry Potter is een held. En Frodo uit Lord of the rings. Die beschikken over bovennatuurlijke krachten, maar vooral moed om onmogelijke opdrachten tot een goed einde te brengen. Maar de moderne held kan ook een gewoon kind zijn dat onder buitengewone omstandigheden zijn persoonlijke problemen te lijf gaat.
Deze maand gaan drie Nederlandse kinderfilms in première waarin kinderen de helden zijn: Onnoval in De griezelbus, geregisseerd door Pieter Kuijpers naar het boek van Paul van Loon; Bonnie in Knetter geregisseerd door Martin Koolhoven naar een scenario van Mieke de Jong, en Winky in Het paard van Sinterklaas, het speelfilmdebuut van Mischa Kamp, waarvoor Tamara Bos haar boek tot een filmscenario bewerkte. Het is interessant om te zien waartegen deze helden anno 2005 ten strijde trekken.
Helden-in-de-dop Onnoval, Bonnie en Winky zijn stuk voor stuk buitenbeentjes. Ze worden gepest of op zijn minst uitgelachen om hun anders-zijn. Onnoval wordt belaagd door pestkop Gino, die hem maar een watje vindt: hij durft niet eens te vechten. Winky komt uit China en kent de Nederlandse gebruiken en gewoontes niet. Bonnie kampt met een probleem dat alleen al gedurfd is omdat het zelfs in volwassen films maar weinig tot onderwerp wordt verheven: ze heeft een manisch-depressieve moeder die de meeste tijd haar bed niet uitkomt. En als ze dat wel doet, haalt ze het in haar suffe hoofd om in pyjama Bonnie van school te komen halen. Van hun ouders moeten onze helden het dus niet hebben: voor het overwinnen van hun problemen zijn ze op zichzelf aangewezen.
De griezelbus blijft het dichtst bij het klassieke heldenverhaal. De elfjarige Onnoval neemt zijn hele klas mee op een 'bovennatuurlijke' Odyssee naar een sprookjeswereld: een vervallen pretpark waar de bloeddorstige graaf Vlapano de scepter zwaait. En ook al zijn de monsters die Onnoval verslaat in feite niet meer dan metaforen voor zijn angst om anders te zijn: voor veel verrassingen zorgt deze benadering niet.

Wortelvoorraad
In Knetter is de uitdaging waar Bonnie voor staat een stuk gewaagder. Ondanks het 'zware' onderwerp — een moeder die aan een psychische aandoening lijdt — hebben de makers de toon van het verhaal licht weten te houden door de moeder door de ogen van haar dochter te beschouwen. De manische buien zijn voor Bonnie grappig en pijnlijk tegelijk. Ondertussen moet ze ook nog de mevrouw van de kinderbescherming buiten de deur zien te houden en voor haar moeder zorgen. Tegen zulke zware taken is een kind — held of geen held — domweg niet opgewassen. Uit pure wanhoop stelt ze een daad: ze klimt op het dak, waar ze net zolang zal blijven zitten tot haar moeder haar pillen weer slikt.
De meest frisse variant op het heldenepos biedt Het paard van Sinterklaas, waarin de allochtone Winky op haar beurt tegen onrecht ten strijde trekt. Als haar vriendje, de oude pony Saartje sterft, vraagt ze voor Sinterklaas een nieuw paard. Ze stelt er alles voor in het werk: ze haalt de totale wortelvoorraad uit de restaurantkeuken om daarmee alle schoenen die ze vinden kan vol te stoppen en ze zingt sinterklaasliedjes tot ze erbij neervalt. Als Sinterklaas haar school aandoet om haar met een prul af te schepen, zegt ze hem — tot schrik van haar klasgenootjes — stevig de waarheid: 'Rotsinterklaas!' Dankzij die heldendaad bereikt ze wat ze wil.
Waar het camerawerk in Knetter conventioneel blijft, maakt het Winky in Het paard van Sinterklaas tot een echte filmische heldin. Het op heuphoogte gedraaide verhaal trekt de kijker de wereld van Winky binnen. Visuele grapjes verhogen het kijkplezier en winnen ons voor Winky's onbevangen blik op de wereld. Haar naturel overtuigt waar het acteerwerk van de jongens en meisjes in De griezelbus nogal gekunsteld overkomt; alsof ze zich in die door 'grote mensen' gefabriceerde fantasiewereld al bij voorbaat minder op hun gemak voelen. Waar Winky zwijgt, vertelt de camera ons wat ze voelt: het lege duinweidje waarin de oude pony Saar ontbreekt spreekt wat dat betreft boekdelen. En het bewijst dat een modern filmsprookje — in tegenstelling tot De griezelbus — ook heel goed zonder trucagemiddelen vorm valt te geven.
Zoals het echte helden betaamt, durven Onnoval, Bonnie en Winky uiteindelijk elk hun eigen weg te kiezen; door 'anders' en dus zichzelf te zijn. Onnoval laat ons zien dat je je niet door mensen met een grotere bek of dikkere spierballen op je kop hoeft laten zitten. Bonnie leert ons dat je niet alles zelf hoeft te kunnen en dat het van moed getuigt de juiste persoon om bijstand te vragen. Maar Winky spant de kroon: haar anders-zijn stelt haar in staat om tegen een oude traditionele Nederlandse kinder-'held' aan te trappen. Niet Sinterklaas, maar Winky is de ware held van het komende filmseizoen.

Karin Wolfs

Cinekid vindt plaats van 23 t/m 30 oktober in het hele land. Informatie en reserveringen in Amsterdam: 020-4272127.



top
KNETTER

Oktober 2005 #270

Productie
Leontine Petit
Joost de Vries
Jean-Claude Van Rijckeghem
Mieke de Wulf
Manon van Melick
Regie
Martin Koolhoven
Scenario
Mieke de Jong
Camera
Menno Westendorp
Art direction
Floris Vos
Geluid
Frank Struys
Alek Goosse
Montage
Job ter Burg
Muziek
Dirk Brossé
Met
Jesse Rinsma
Tom van Kessel
Carice van Houten
Daan Schuurmans
Judith Bovenberg
Edo Brunner
Leny Breederveld
Frieda Pittoors

Kleur, 84 minuten

Te zien
vanaf 15 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?