The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Takeshi Kitano: Een onafhankelijke geest in de boksring

KIDS RETURN

Japan, 1996 | Takeshi Kitano
Dankzij zijn tomeloze energie wist 'Beat' Takeshi Kitano uit te groeien tot een ware superster in Japan. Aldaar kennen ze hem als komediant, presentator van zijn dagelijkse tv-show, columnist en schilder. Zijn komische tv-werk staat in groot contrast met zijn films, en zijn nieuwste film Kids return breekt op zijn beurt weer met zijn voorgangers. "Als ik aan verwachtingspatronen ga beantwoorden, word ik prompt gedumpt."

Een typische Kitano-grap: ooit zat er een gehandicapte man bij hem in de zaal, die maar bleef beven. Om hem toch nog een beetje nuttig te maken, drukte Kitano hem een waaier in de hand. Zijn sarcastische kwinkslagen druisen lijnrecht in tegen de traditionele Japanse humor in en het komische duo 'The Two Beats' is dan ook legendarisch geworden. Het westerse publiek kent hem daarentegen vooral als regisseur van nihilistische gangsterfilms. Sonatine, zijn film uit 1993, is bedrieglijk simpel. Hij maakt vooral indruk door zijn opbouw: het begint met een geweldsexplosie, waarna de gangsters langdurig de tijd doden met lugubere spelletjes op het strand. De film eindigt met een pistool tegen de kop van hoofdrolspeler Kitano. De flauwe glimlach op de lippen verraadt dat deze man niets te verliezen heeft.
Tijdens de afgelopen editie van het Filmfestival Rotterdam werd Kitano's nieuwste film Kids return vertoond. Alhoewel de Japanse regisseur een beetje in de schaduw stond van de capriolen van Hong Kong-ster Jackie Chan, werd hij toch verwelkomd door een menigte joelende Japanners. In de suite van het Hilton hotel, waar het gesprek plaatsvindt, wordt Kitano omringd door vervaarlijk ogende types. Zou Kitano alsnog gezwicht zijn voor de yakuza, de Japanse maffia? Na de begroeting met knippende lijven blijkt, prozaïsch genoeg, dat het om zijn produktiepartners gaat.

Kwaadaardige meesterbreinen
Kids return is net als Sonatine een droogkomische en sombere film, maar verschilt op een essentieel punt van zijn voorganger. Legden de hoofdpersonen voorheen het loodje, in Kids return moeten de jongens juist leren om verder te leven. Die twee, Shinji en Masaru, zijn wat je noemt echte rotjochies. Ze lummelen wat rond, schoppen rotzooi waar mogelijk en deinzen er niet voor terug om op school medeleerlingen af te persen. Ze weigeren zich aan de regels aan te passen. Shinji kiest voor een bokscarrière, terwijl Masaru valt voor de plaatselijke yakuza. Beiden zullen falen, want ze hebben te weinig lef om echt kwaadaardige meesterbreinen te worden.
Er zit geen greintje moralisme of vals sentiment in de film, juist omdat Kitano geraffineerd de schrijnende toestand van de jongens uit laat stijgen boven de problemen van adolescenten. Kitano: "Voorheen stierven de hoofdpersonen uit vrije wil. Leven en dood gaan hand in hand, want als je bewust kiest voor de dood, kun je een anders zinloos leven achteraf ook weer waarde geven. Maar je kunt ook kiezen voor het leven. In de film zijn de jongens fysiek in leven, terwijl ze eigenlijk in staat van ontbinding zijn. Of ze ooit echt kunnen gaan leven blijft een onbeantwoorde vraag. En ik laat het aan de kijker over of je hun situatie opvat als treurig of juist bemoedigend."

Oeverloos praten
Een groeiend aantal mensen laaft zich graag aan die treurigheid, en vindt in die zin zijn films misschien eigenlijk bemoedigend. Zijn Violent cop, Boiling point en A scene at the sea worden omarmd door mensen die de doorsnee geweldsfilms beu zijn. Alleen zijn komedie Getting any is, zoals Kitano zelf ook toegeeft, een misser. En zoals het een ster betaamt, komt hij ook veelvuldig voor in cameo-rollen. Toch kan Kitano het zich niet veroorloven om van zijn status te genieten. "Ooit was ik een soort cult-komediant toen ik begon met 'The Two Beats'. Een groot minpunt van het fenomeen cult is dat zodra ik een andere richting op ga, in dit geval verruilde ik de stand-up comedy voor televisie, de oorspronkelijke fans denken dat ik hen verraden heb. Het laatste wat ik wil is gebonden zijn. Ik denk dat zodra iemand zich bewust wordt van de één of andere cultstatus, hij zich zal gaan gedragen volgens de verwachtingen van de fans. Dat zou het definitieve einde voor mij betekenen, want als ik aan verwachtingspatronen ga beantwoorden, word ik prompt gedumpt."
En Kitano laat zich met Kids return dan ook van een andere kant zien. De film breekt met de gestileerde, bijna verstilde beelden van zijn voorgangers, waardoor hij veel realistischer oogt. We zien de jongens drinken en oeverloos praten en de boksschool is een louche, zweterig hol. "Drie jaar geleden werd een motorongeluk mij bijna fataal en na mijn herstel had ik het gevoel dat ik echt weer opnieuw geïntroduceerd moest worden in het filmvak. Een meer traditionele stijl paste op dat moment beter bij mijn toestand. En niet voor niets leren de personages opnieuw leven, want ook dat hield mij toen danig bezig. Maar het belangrijkste uitgangspunt vond ik dat de acteurs, over het algemeen amateurs, de film konden begrijpen. Kids return trok weliswaar meer publiek dan mijn vorige films, maar ik heb zeker niet voor realisme gekozen om hem commercieel succesvoller te maken."

Volledige autonomie
Doordat zijn films in het westen zijn doorgebroken, wordt zijn regiewerk ook in Japan opgepikt. Je zou denken dat iemand die eenzelfde status als Akira Kurosawa geniet, weinig problemen zou ondervinden met de financiering. De oprichting van zijn eigen produktiebedrijf 'Office Kitano' verraadt het tegenovergestelde. "Mijn bezoekersaantallen zijn nog steeds niet groot genoeg om makkelijk aan investeerders te komen. En als je al een bedrijf zo gek krijgt om in je te investeren, gaan ze zich bemoeien met de inhoud of het produktieproces. Vaak genoeg voeren ze druk op je uit, omdat ze het geld in handen hebben. Nee, liever behoud ik mijn onafhankelijkheid. Ik kan me dat permitteren, omdat ik kan leven van mijn televisiewerk. Ik zou best naar Hollywood willen gaan, maar zou vervolgens mijn voorwaarden op tafel leggen. Ik wil zelf monteren en volledige autonomie over de inhoud hebben. Okay, weer even realistisch, dat zal nooit het geval zijn. Ik ga dus maar niet."
Hij foetert nog even door op de toch zo beroemde bedrijven uit zijn land. "Je zou denken dat de Japanse underground welig tiert nu de bedrijven geen poot uitsteken. Helaas werkt het omgekeerd: een gezonde gevestigde orde is een noodzaak voor ondergrondse bewegingen. Off-Broadway bestaat bij de gratie van een bloeiend Broadway en andersom. Op dit moment is het bij de gevestigde orde en de Japanse bedrijven zo'n chaos, dat zij zich eigenlijk als underground gedragen."

Elleboogstoot
Kitano mag zelf graag een partijtje boksen. Die voorliefde is dan ook ruimschoots aanwezig in Kids return. In Tokyo fist, van die andere eigenzinnige Japanse filmmaker Shinya Tsukamoto, wordt de nobele vechtsport ook veelvuldig beoefend. Het boksen is in die film een puur fysieke aangelegenheid, de opmaat voor een uitbarsting van ingehouden wraakgevoelens. Het boksen in Kids return is minder lichamelijk en brengt meer aan het licht hoe mensen kunnen falen met slechts een kleine strohalm in de hand. De bokscarrière van Shinji wordt behoorlijk op de proef gesteld als een ouder boksmaatje hem alle smerige trucs van de sport bijbrengt, met als dieptepunt de elleboogstoot.
Ook de verleiding van de yakuza is groot, wat Kitano aan den lijve heeft ondervonden. Zijn vader raakte erin verzeild en zelf heeft hij eenmalig geflirt met de gangsters. Hij verzet zich nu met man en macht tegen de machtsrituelen. "De hiërarchie in de yakuza is typerend voor de Japanse samenleving in het algemeen. De relatie senior-junior in de wereld van de yakuza komt overeen met de omgang van ouders met hun kind en het vormt de basis van menig bedrijf. De yakuza heft een glas sake om de familieband aan te trekken, en ook in de komedie-wereld heerst er een sterke scheiding tussen leermeesters en beginnelingen. Een oudere verzorgt de junior eigenlijk om er zeker van te zijn dat ze hard voor je werken of je later zullen verzorgen als je oud wordt. Zulke verkapte motieven en vastgeroeste verwachtingen kunnen er zelfs voor zorgen dat juniors zich letterlijk dood werken."

Kitano zelf is weer springlevend en maakt zich op voor zijn volgende film 3.16 (het getal pi), een zeer autobiografische film over de omzwervingen van een kunstenaar, die aan het herstellen is van ernstig letsel. Het wordt een uitgelezen moment om kennis te nemen van een andere liefhebberij van Kitano: de film zal worden opgefleurd met zijn erotische prenten. En zoals het hem betaamt uiteraard zonder de traditionele kimono's en pruiken.

Mariska Graveland



top
KIDS RETURN

Juli/augustus 1997 #180

Produktie
Masayuki Mori
Regie en scenario
Takeshi Kitano
Camera
Katsumi Yanagishima
Geluid
Senji Horiuchi
Montage
Takeshi Kitano
Yoshinori Ota
Muziek
Joe Hisaishi
Met
Masanobu Ando
Ken Kaneko
Leo Morimoto
Hatsuo Yamaya

Kleur, 107 minuten

Distributie
NFM Distributie
Te zien
vanaf 21 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?