The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Bang voor het bos

KATALIN VARGA

Roemenië/Engeland/Hongarije, 2009 | Peter Strickland
Katalin Varga lijkt een vluchtvrouw in Peter Stricklands uit eigen zak gefinancierde film noir, maar gaandeweg haar reis door het open Roemeense veld blijkt ze daadkrachtiger dan verwacht.

Wat is er toch gebeurd met de nuchtere, levenslustige Nederlandse vrouw, vroeg Jos van der Burg zich afgelopen november op de Filmslot-pagina in de Filmkrant af. In recente Nederlandse films worden ze voorgesteld als kasplantjes, die heldinnen van zowel nationaal als internationaal gevierde arthousefilms als guernsey (Nanouk Leopold, 2005), kan door huid heen (Esther Rots, 2009) en nothing personal (Urszula Antoniak, 2009). De hoofdpersonages ontvluchten de trauma's in hun levens: naar een eiland (guernsey), naar het Zeeuwse platteland (kan door huid heen) of naar een Ierse idylle (nothing personal). Ze zijn overigens ook internationaal in goed gezelschap, getuige een artikel in Sight & Sound diezelfde maand.
Katalin Varga (Hilda Péter) lijkt in Peter Stricklands gelijknamige film op het eerste gezicht ook zo'n onzekere vluchtvrouw. Wanneer haar echtgenoot haar het huis uit gooit omdat hij ontdekt dat hun tienjarige zoon Orban niet door hem is verwekt, spant ze het paard voor de wagen en vertrekken ze. Orban houdt ze voor dat ze onderweg zijn naar zijn zieke grootmoeder. Maar gaandeweg de reis blijken Katalins intenties daadkrachtiger en wraakzuchtiger dan die van al die Nederlandse zoekvrouwen.

Erfenis
Strickland brak voor het maken van katalin varga een van de ongeschreven wetten van de filmwereld. Hij financierde de productie uit eigen zak, met dank aan een erfenis van een oom, aan wie de film is opgedragen. En werd prompt genomineerd voor een Gouden Beer op het filmfestival van Berlijn. Het leverde in Engeland een bescheiden relletje over het subsidiestelsel op — Strickland was niet de enige Britse arthouse-filmer die de afgelopen jaren zijn heil buiten de landsgrenzen zocht.
Stricklands speelfilmdebuut is een film noir geplaatst in de open velden van Roemenië; de regisseur noemde niet voor niets Charles Laughtons the night of the hunter (1955) als een belangrijke inspiratiebron. Er is in katalin varga dan ook een centrale rol weggelegd voor het landschap. Katalin heeft overduidelijk een afkeer van het bos, en houdt haar kar vastbesloten op de open paden door het heuvelachtige en beeldschone Roemeense landschap. Haar aversie voor de overwoekerde wouden blijkt uiteindelijk de sleutel tot het doel van haar tocht.
Maar ook die open velden hebben zo hun dreiging. Dat onderstreept Strickland door de atonale, ontheemdende synthesizerklanken die aan de landschapsbeelden verbonden worden; het geluidsontwerp van de film werd in Berlijn terecht bekroond. En het blijkt eigenlijk al in de eerste scène, als Katalin in het open veld bloemen plukt en blijkt te worden gadegeslagen door een meisje, ze zal ongeveer zo oud zijn als Katalins zoon. Dat beeld — de volwassene in het wijd open veld 'betrapt' door een kind — komt een aantal keer terug, en levert het abrupte, onthutsende en magistrale slot van de film.

Joost Broeren



top
KATALIN VARGA

Januari 2010 #317

Productie
Peter Strickland
Oana Giurgiu
Tudor Giurgiu
Regie en scenario
Peter Strickland
Camera
Márk Gyõri
Montage
Matyas Fekete
Met
Hilda Péter
Tibor Pálffy
Norbert Tanko
Melinda Kantor

Kleur, 82 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 7 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?