Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Eeuwig jong

Kriterion sinds '45

Nederland, 2016 | Hedda van Gennep, Wouter Snip
Zeventig jaar na de opening van de Kriterion-bioscoop aan de Amsterdamse Roetersstraat volgen documentairemakers Hedda van Gennep en Wouter Snip de huidige generatie werkstudenten die de diverse Kriterion-projecten bestieren.

Het is er ook geen spat veranderd. Dat was mijn eerste, beetje nostalgische, maar vooral ook geruststellende gedachte bij het zien van Kriterion sinds '45 een documentaire van Hedda van Gennep en Wouter Snip, die aan de vooravond van het zeventigjarige bestaan van de bioscoop vorig jaar, een rondgang maakte langs de verschillende projecten die er in Amsterdam onder de naam Kriterion bestaan. Het zijn allemaal "werkstudentobjecten", zoals Piet Meerburg, de latere bioscoopentrepreneur en vastgoedmagnaat 'zijn' uit het studentenverzet voortgekomen bioscoop ooit noemde. Een plek voor studenten om na de Tweede Wereldoorlog geld te verdienen om hun studie af te maken. En die dat via basisbeurs naar leenstelsel altijd is gebleven. Hedda van Gennep is bezoekster sinds het eerste uur, een goede reden om daar eens met een camera binnen te stappen, al heeft ze niet helemaal greep gekregen op het fenomeen dat ze beschrijft als "wij worden allemaal ouder, de Kriteriërs niet, die zijn eeuwig jong". Want hoe zit dat dan met die doorlopende beweging van continuïteit en breuk?
Ik ben oud-Kriteriër, zoals veel mensen die voor de Filmkrant schrijven of hebben geschreven. En in een veelbewogen periode in de jaren tachtig toen IFFR-oprichter en distributeur Huub Bals het theater niet geheel tot genoegen van de toenmalige generatie werkstudenten programmeerde, werd ergens op zolder de kiem gelegd voor wat nu de Filmkrant is. Ook het voormalige Filmliga-archief dat de basis zou vormen van het latere Nederlands Filmmuseum en het huidige EYE werd door Meerburg en later Jan de Vaal in een kamertje van Kriterion veiliggesteld.
Kriterion is niet alleen filmgeschiedenis en bioscoop, die sinds 1982 als zelfstandige vereniging door de bioscoopstudenten op non-hiërarchische en democratische wijze wordt gerund, maar ook nog de oorspronkelijke stichting die onder meer een oppascentrale, een benzinepomp, een eetcafé en een bioscoop onder de naam Studio K (ooit de naam van de roemruchte bovenzaal van het Kriterion-theater) exploiteert. In Kriterion sinds '45 loopt dat allemaal gezellig door elkaar heen, een echte solide historische basis heeft de film niet. En als je die tupperwarebakjes met een sticker 'archief' erop op een stapel oude matrixprinters ziet balanceren, dan moet je vrezen voor de toekomstige historiograaf. Ik weet nog wel dat — vergeef me deze kleine anekdote — toen ik voor het vijftigjarige bestaan van de bioscoop een artikel schreef over de illustere Kriterionprogrammering (het was ooit het premièretheater van Amsterdam voor "alle Fellini's en Antonioni's" zoals Meerburg op archiefbeelden vertelt) al mijn toevlucht moest nemen tot een incompleet en door de muizen aangevreten knipselarchief.
Ik word heel enthousiast van Kriterion sinds '45 al verdient Kriterion een beter geïnformeerde geschiedeschrijving. Ik hoop dat de film studenten in andere steden — en waarom trouwens alleen studenten, ook andere werkcollectieven die een gemeenschappelijke economische basis zoeken — zal aanzetten tot het oprichten van vergelijkbare projecten. Democratische werkcollectieven à la Kriterion zijn de participatiemaatschappij in praktijk. En dat blijkt dus al 70 jaar te kunnen werken. Dat zou wel eens de oplossing voor de economische desintegratie van de maatschappij kunnen zijn. De belastingdienst en de rechter dachten daar in 2015 overigens anders over. Die besloten dat de vereniging, die tot dan toe altijd een studietoelage had uitgekeerd en in een speciale belastingregeling viel, voortaan gewoon loonbelasting moest gaan afdragen.

Dana Linssen


top
Kriterion sinds '45

Juni 2016 #388



Productie
Wouter Snip
Regie en scenario
Hedda van Gennep
Wouter Snip
Camera
Jaap Veldhoen
Jelle Odé
Kester Dixon
Montage
Erik Disselhoff

Kleur en zwart-wit, 70 minuten

Distributie
Amstel Film
Te zien
vanaf 7 juni

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM
THE KINGDOM
THE KINGDOM II
KINGPIN
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?