The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Literair masochisme voor gevorderden

The Kidnapping of Michel Houellebecq

Frankrijk, 2014 | Guillaume Nicloux
The Kidnapping of Michel Houellebecq speelt een hilarisch spel met het publieke imago en de reputatie van schrijver Houellebecq. De speelfilm voedt de discussie over het autobiografische gehalte van een literair werk.

Door Willem Bongers-Dek

Op het eerste gezicht is The Kidnapping of Michel Houellebecq een saaie film. De plot laat zich eenvoudig samenvatten: drie knullige mannen kidnappen een schrijver en nemen hem mee naar een afgelegen terrein. Hij verblijft daar gedurende enige dagen als onderdeel van een curieuze kleine maatschappij, bestaande uit de Poolse vader en Franse moeder van twee van de kidnappers, wat randfiguren en de ontvoerders zelf. Afgezien van drinken en roken, lezen, discussiëren, tot vervelens toe onderhandelen over het zelf mogen bezitten van een aansteker en rollebollen met een plaatselijk hoertje, doet de schrijver niet zo veel. De plot key words op de IMDb spreken boekdelen: 'wine drinking | cigarette smoking | kidnapping | writer'.
Met dat laatste woord sluipt er echter een dimensie de film in die de zaak verandert. Het miezerige mannetje dat sigaret na sigaret rookt en zich liefst zo snel mogelijk bezat, is niemand minder dan de schrijver Michel Houellebecq. De film barst van de verwijzingen naar het werk, het leven en, vooral, de reputatie van Houellebecq. Daarmee is het bereik van deze film gedecimeerd; de vele knipogen en metagrapjes zullen hoofdzakelijk door een Frans, literair geïnteresseerd publiek gesmaakt worden.
Het uitgangspunt van de film is trouwens ontleend aan de werkelijkheid. In het najaar van 2011 was Houellebecq een tijdje zoek. Hij kwam niet opdagen bij publieke optredens en miste afspraken. De film verklaart dit gegeven (hij was ontvoerd) maar compliceert het direct: hij heeft zichzelf laten ontvoeren.

Frans volkslied
Hilarisch voor de insiders zijn de droge scènes waarin Michel — zoals hij opvallend vaak familiair aangesproken wordt — vruchteloos probeert het Franse volkslied te fluiten. Tekenend voor Houellebecqs rebellie is ook zijn verhouding tot wijn, het Franse identiteitsproduct bij uitstek. Hij vraagt nadrukkelijk om Spaanse wijn. En wat te denken van de scène waarin het personage Houellebecq agressief uitroept dat niemand hem mag tegenspreken als het over literatuur gaat en dat hij beslist niet tolerant is? Of het moment waarop hij zegt dat zijn grootvader stierf in Auschwitz? Of zijn verklaring dat Zweden een dictatuur is, dat Europa toe is aan een revolutie en dat Brussel een mooie plek zou zijn voor een burgeroorlog? Dit spel met zijn publieke imago en contraire reputatie overheerst de film.
Daarin vertoont de film overeenkomsten met zijn laatste roman La carte et le territoire (De kaart en het gebied, 2010), waarin het alcoholistische personage Michel Houellebecq wordt ontvoerd, vermoord en in stukjes gesneden. Zowel het boek als de film zijn automasochistisch: Houellebecq laat zich als personage ontvoeren en creëert en passant een ambigue tegenstem die niet eenvoudig in te passen is in het discours dat rondom deze auteur is ontstaan. Door dit masochisme komt hij opvallend dicht bij een schrijver die in zijn oeuvre en in deze film een rol speelt: de grote Amerikaanse horrorauteur aan wie hij zijn eerste prozawerk, H.P. Lovecraft — Contre le monde, contra la vie (H.P. Lovecraft — Tegen de wereld, tegen het leven, 1991), wijdde.

Bebloed kussen
In Lovecrafts werk zijn de slachtoffers telkens Lovecraftachtige personages: 'beleefde, elegante lieden met verfijnde manieren'. Buiten deze overeenkomst, vallen vooral de tegenstellingen op. Zo is het werk van Lovecraft nadrukkelijk gespeend van geld en seks, terwijl de strijd om het losgeld en de seks met de ingehuurde Fatima motieven in de film zijn. Belangrijker nog is de discussie over het autobiografische gehalte van het literaire werk van een schrijver, die zowel in als door deze film gevoerd wordt. Ook hier is Lovecraft het afzetpunt. Een van de ontvoerders heeft namelijk Houellebecqs eerste boek gelezen en vraagt hem of het werkelijk waar is dat hij een kussen heeft gekocht met daarop speeksel en bloed van Lovecraft. Michel ontkent dat hij dat gedaan heeft, waarop zij fors ruzie krijgen. Voor de kijkers thuis: in H.P. Lovecraft staat niets over een bebloed kussen, maar dat is het punt niet. Het punt is: wie mag bepalen waar een werk, een oeuvre, een schrijversleven over gaat? De schrijver, de lezer, de kijker? The Kidnapping of Michel Houellebecq is daar, net als het werk van Houellebecq, niet duidelijk over maar biedt juist stof voor discussie.


top
The Kidnapping of Michel Houellebecq

Januari 2015 #372



Productie
Sylvie Pialat
Regie en scenario
Guillaume Nicloux
Camera
Christophe Offenstein
Montage
Guy Lecorne
Art direction
Didier Abot
Olivier Radot
Met
Michel Houellebecq
Mathieu Nicourt
Maxime Lefrançois
Françoise Lebrun

Kleur, 96 minuten

Distributie
Contact Film
Te zien
vanaf 8 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?