The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Het manwijf van Haarlem

Kenau

Nederland, 2014 | Maarten Treurniet
'Una mujer?' De aanvoerder van de zojuist teruggeslagen Spaanse legermacht kan het nauwelijks geloven. Monic Hendrickx als de feministe avant-la-lettre die de 'cojones' en het vrouwenleger had om de Spanjaarden te weerstaan tijdens het Beleg van Haarlem.

De vaderlandse geschiedenis kent veel mooie, nauwelijks ontsloten episodes en het verhaal van Kenau Simonsdochter Hasselaer (1526-?) is er beslist één van. De Haarlemse weduwe nam in 1562 de scheepswerf over van haar man en speelde tijdens de Tachtigjarige Oorlog een opvallende rol in de verdediging van Haarlem. De reputatie van de vrouw die vocht 'als een man', leeft voort in het hedendaagse gebruik van het woord kenau.
Scenaristen Karen van Holst Pellekaan en Marnie Blok beschouwen het duidelijk als een geuzennaam. "We wilden niet alleen dat historische verhaal vertellen en de rol belichten die vrouwen tijdens oorlogen spelen", schrijven ze als toelichting op de film. "We wilden vooral ook een ontroerende en 'lekkere' film maken." Aan regisseur Maarten Treurniet (De Heineken ontvoering) de taak om die te schieten met behulp van de nodige cgi en een opnamefaciliteit in Boedapest.
Kenau (Monic Hendrickx) wordt in de openingsscènes geïntroduceerd als een moderne zestiende-eeuwse zakenvrouw die er geen probleem mee heeft een rijke notabele op zijn nummer te zetten of een man uit het water te redden. Bij het avondeten gaat ze haar dochters Gertruide (Lisa Smit) en Kathelijne (Sallie Harmsen) voor in gebed: "In de naam van de moeder, de dochters en de Heilige Geest." Met de opstand van Willem van Oranje of kapitein Wigbolt Ripperda (Barry Atsma) tegen de katholieke overheersing, wil Kenau aanvankelijk niets te maken hebben. Dat verandert wanneer haar jongste dochter in handen van de Spanjaarden valt. Zeven maanden zou het beleg uiteindelijk duren en de vrouwen van Haarlem zouden zich, onder leiding van Kenau, "tot het uiterste verzetten."
Statige retoriek, dat laatste. De scenaristen blijven Kenau maar beginselverklaringen in de mond leggen: "Ik blijf vechten voor die vrijheid! Voor onze kinderen! Voor Haarlem!" Secondaire plotlijntjes als haar moeizame relatie met dochter Kathelijne of de voorzichtig opbloeiende verstandhouding met Ripperda ("U doet mij weer versteld staan mevrouw.") zijn bedoeld om de heldin wat meer dimensie te geven, maar erg diepgaand of verrassend kun je die nauwelijks noemen. Waarom niet de 'cojones' gehad om van Kenau een echt interessante bitch te maken?
Aan de andere kant van de stadsmuren staat ondertussen de clichématig sinistere legerleider Don Fadrique de Toledo (Pau Coléra). Het Spaanse leger houdt zich vooral bezig met de Haarlemse vrouwen, totdat de syfilis toeslaat. Wanneer Fadrique zijn bedgenote verklapt dat hij de muren van Haarlem met buskruit wil opblazen, ontbreekt zelfs het sardonisch gelispelde 'Boem!' niet.
Het zijn de gebruikelijke helden- en schurkenclichés, en die maken van Kenau uiteindelijk niet veel meer dan een met enige vaart gebrachte, simplistische avonturenfilm. De winterse scène waarin witgeklede vrouwen op schaatsen een Spaans voedseltransport overvallen is één van de betere momenten. Zulke scènes drukken je echter ook met de neus op het feit dat de Haarlemse hongersnood, na zeven maanden, nooit voelbaar wordt, dat de gevechten spannender hadden gekund en dat zelfs een deels fictief verhaal geen ál te groot loopje mag nemen met de geloofwaardigheid. Kenau die ongemerkt het Spaanse kamp binnensluipt met een vaatje buskruit?
Een 'Braveheart met vrouwen' moest het worden, volgens de persmap. Akkoord, met enige goede wil, maar de fascinerende vrouw die Kenau Simonsdochter Hasselaer ongetwijfeld was verdiende meer.

Barend de Voogd


top
Kenau

Maart 2014 #363



Productie
San Fu Maltha
Els Rientjes
Regie
Maarten Treurniet
Scenario
Karen van Holst Pellekaan
Marnie Blok
Camera
Mátyás Erdély
Montage
Bas Icke
Jasper Quispel
Art direction
Hubert Pouille
Muziek
Zsófia Tallér
Met
Monic Hendrickx
Barry Atsma
Lisa Smit
Sallie Harmsen
Peter van den Begin
Jaap Spijkers
Sophie van Winden
Matthijs van de Sande-Bakhuijzen
Pau Coléra

Kleur, 110 minuten

Distributie
Dutch FilmWorks
Te zien
vanaf 3 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


K

K3 Bengeltjes
K3 Dierenhotel
K3 EN DE KATTENPRINS
K3 Love Cruise
KABOOM
KABOUTER PLOP
THE KABULI KID
KADOSH
KAFKA
KAIDAN
KAIRO/PULSE
KALIFORNIA
KAMELEON 2
KAMEN
KAN DOOR HUID HEEN
KANDAHAR
KANGAROO JACK
Kankerlijers
KANSAS CITY
KAOS
Kapitein Onderbroek: Het eerste grote avontuur
KAPITEIN ROB EN HET GEHEIM VAN PROFESSOR LUPARDI
Kappen
Kapringen
KARAKTER
KARAKUM
THE KARATE KID
KARNAVAL
Karsu
KASSABLANKA
Kat en muis
KATALIN VARGA
KATE AND LEOPOLD
Kauwboy
KAZAAM
KEANE
KEBAB CONNECTION
Kedi (Ceyda Torun over)
Keep on Keepin' on
Keeper (Guillaume Senez over)
The Keeper of Lost Causes
KEEPING MUM
KEEPING THE FAITH
Keeping Up with the Joneses
KEES DE JONGEN
Keet & Koen en de speurtocht naar Bassie & Adriaan
Keith Richards: Under the Influence
KEIZER KUZCO
KEN JACOBS
KEN PARK
Kenau
KENNIS VAN HELEN
KERITY, HET GEHEIM VAN ELEONORE
DE KERSENPLUK
KERST BIJ DE LIEVEHEERSBEESTJES
DE KEUKEN VAN KOK
De keuze van mijn vader (Yan Ting Yuen over)
Key House Mirror
KHADAK
KICK-ASS
Kick-Ass 2
KICKS
Kid
THE KID STAYS IN THE PICTURE
Kidnap
Kidnapping Mr. Heineken
The Kidnapping of Michel Houellebecq
Kidnep
KIDS
KIDS RETURN
KIDZ IN DA HOOD
KIJK IK VLIEG
KIKA
Kiki, el amor se hace
KIKUJIRO
KILL BILL — VOL. 1
KILL BILL — VOL. 2
Kill List
Kill Switch
Kill Your Darlings
THE KILLER
KILLER
Killer Elite
THE KILLER INSIDE ME
Killer Joe
KILLER OF SHEEP
KILLER: A JOURNAL OF MURDER
KILLERS
THE KILLING
KILLING ME SOFTLY
The Killing of a Sacred Deer
Killing Them Softly
KILLING ZOE
KINATAY en LOLA
Die Kinder vom Napf
KINDEREN VAN GIETIJZEREN GODEN
De kinderen van Juf Kiet
KINDERSPIELE
Kinetta
King and Country
KING ARTHUR
King Arthur: Legend of the Sword
THE KING IS ALIVE
KING KONG
KING OF CALIFORNIA
King of Devil's Island
THE KING OF KONG
KING OF NEW YORK
King of the Belgians
KING OF THE HILL
The King's Gardens
THE KING'S SPEECH
THE KINGDOM (Lars von Trier)
THE KINGDOM (Peter Berg)
THE KINGDOM II (Lars von Trier, Morten Arnfred)
KINGPIN
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Secret Service
KINSEY
KIRIKOU EN DE HEKS
KISS KISS BANG BANG
Kiss Me
Kiss Me Deadly
KISS OF DEATH
KISS OF LIFE
KISS OF THE DRAGON
KISS THE GIRLS
KISSED
KITCHEN STORIES
THE KITE RUNNER
KLADBOEKSCÈNES
KLASS
KLEIN VOOR ALTIJD
DE KLEINE BLONDE DOOD
DE KLEINE IJSBEER
KLEINE IJSBEER 2
Kleine ijstijd
DE KLEINE MAANBEER
KLEINE NEMO
De kleine prins
HET KLEINE SPOOKJE LABAN
KLEINE TEUN
De kleine vampier
KLEINE VERA
DE KLEINE ZEEMEERMIN
KLEINES TROPICANA
KNALLHART
KNETTER
Knielen op een bed violen
Knife in the Clear Water (Wang Xuebo over)
KNIGHT AND DAY
Knight of Cups
A KNIGHT'S TALE
Knock Knock
KNOCKED UP
KNOCKIN' ON HEAVEN'S DOOR
Knoester & Berkelientje
KNOFLÍKÁRI
KNOWING
Koemba: de zebra die z'n strepen kwijt is
Kollektivet
KOLYA
KOM NIET AAN MIJN KINDEREN
Komedie om geld
Komm mir nicht nach (Dreileben)
KOMT EEN VROUW BIJ DE DOKTER
Kon-Tiki
Kong: Skull Island 3D
DER KONIG VON KREUZBERG
KONING DER MASKERS (BIAN LIAN)
DE KONING EN DE VOGEL
DE KONING EN IK
De Koning van de Mont Ventoux
Kooky
KOPPS
DE KORENSLAG
HET KORPS MARINIERS
KOSH BA KOSH
Koza (Previously Unreleased)
KRAAK!
KRABAT — MEESTER VAN DE ZWARTE MOLEN
KRAJINKA
KRÁMPACK
Krampus
KRÁVA
De krekel
Kreuzweg
DER KRIEGER UND DIE KAISERIN
Krigen
KRIMA/KERIME
Kriterion sinds '45
DE KROKODILLENBENDE
KRUIMELTJE
Kubo en het magische zwaard
Kuma
Kumaré
KUNDUN
KUNG FU HUSTLE
KUNG FU PANDA
KUNG FU PANDA 2
Kung Fu Panda 3 (NL)
Kunst... begin drrr niet an
Kurai kurai — Verhalen met de wind
KUROSAWA COLLECTIE 2
KURT & COURTNEY
Kurt Cobain: Montage of Heck
DE KUS
KUTZOOI
KWAIDAN
Kyteman: Now What?