Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Spirituele extase door middel van piercing

JEZUS IS EEN PALESTIJN

Nederland, 1999 | Lodewijk Crijns
Met zijn fake-documentaires Kutzooi en Lap rouge ontpopte Lodewijk Crijns zich tot lieveling van de Nederlandse filmwereld. De verwachtingen voor zijn eerste echte speelfilm Jezus is een Palestijn zijn dan ook hoog gespannen. Ook bij Crijns: "Kutzooi en Lap rouge waren toevalstreffers, gebaseerd op een goed idee. Jezus is een Palestijn is wat ik echt waard ben."

Lodewijk Crijns (foto: André Bakker)

"Iedereen die niet gelovig is maar toch waarde hecht aan het jaar 2000 is een flapdrol. Die hele millenniumwisseling is een christelijk evenement. De jaartelling start immers bij de geboorte van Jezus Christus. Het hele tijdsrekenschema hebben we overgeleverd gekregen van de Romeinen, het volk dat hem heeft gekruisigd."
Regisseur Lodewijk Crijns (Eindhoven, 1970) zegt zelf niet gelovig te zijn en vindt de ophef over het naderend jaar 2000 maar "bullshit over ronde getallen". Toch spelen de millenniumwende en spiritualiteit een grote rol in zijn eerste lange speelfilm Jezus is een Palestijn, die op 29 januari tijdens het Filmfestival Rotterdam in première zal gaan gaat. Crijns schreef het script voor de film namelijk in het kader van Route 2000, het low budget filmproject dat jonge filmmakers die aanspraak wilden maken op negen ton financiële ondersteuning, als enige criterium voorhield dat het een verhaal moest zijn over het jaar 2000. "Na lang nadenken realiseerde ik me dat zo'n film over maar één ding kon gaan, namelijk de Here Jezus", zegt Crijns. "Er zijn nogal wat religieuze sekten die denken dat we in 2000 de wedergeboorte van de Messias zullen meemaken. Dit zogeheten millennarisme kent allerlei extreme uitwassen zoals de sekte van David Koresh in Waco en de Japanse groep die gifgasaanvallen op de metro van Tokio uitvoerde. Zij koppelen de komst van de Messias in 2000 aan de ondergang van de wereld. Ik wilde met deze film een parodie maken op het spiritualisme in het algemeen en het millennarisme in het bijzonder."

Bitter en melig
De hoofdpersoon in Jezus is een Palestijn, de 25-jarige Ramses (cabaretier Hans Teeuwen), is net als de door Crijns beschreven sekteleden volledig in de ban van religie. Hij verblijft in de Limburgse landbouwcommune van de doorgeslagen Indonesische Kahn-Goeroe, die spirituele extase door middel van piercing predikt. Als Ramses naar Amsterdam vertrekt om zijn stervende vader te bezoeken en bij zijn zus Natasja (Kim van Kooten) in huis logeert, wordt hij verliefd op haar huisgenote Lonneke (debutante Dijn Blom). Verscheurd door de keuze tussen het celibataire bestaan in de commune en een relatie met Lonneke, wendt Ramses zich tot een Palestijn die de wedergeboorte van Jezus in de Amsterdamse Bijlmer voorspelt.
"Je kunt een film over religie op twee manieren maken", aldus Crijns. "De eerste manier is een film waarin iemand kracht ontleent aan een goede god of godsdienst. Dat is de soort films die de EO uitzendt. In de tweede soort film moet iemand gered worden uit de klauwen van een slechte godsdienst of sekte. Lonneke zou bijvoorbeeld met haar liefde Ramses uit zijn sekte kunnen redden. Maar zo gaat het in het echt ook niet. Zo'n sekte is bovendien misschien niet perfect maar het is waarschijnlijk wel de enige plek waar drop outs als Ramses een menswaardig bestaan kunnen opbouwen. Ik ben dan ook niet tegen het sociale aspect van sekten en godsdiensten maar tegen het blinde religieuze geloof."
In zijn speelfilmdebuut parodieert Crijns niet alleen de hang naar spiritualisme die het einde van de twintigste eeuw tekent, maar laat hij ook zijn licht schijnen over actuele thema's als euthanasie, zelfverminking en incest. "Ik wilde kijken hoeveel verschillende verhaallijnen je in één film kan proppen", verklaart Crijns deze veelheid aan thema's. "Ik moet zeggen dat ik met dat experiment flink tegen een muur ben aangelopen. De verschillende verhaallijnen zitten elkaar eigenlijk in de weg. Het verhaal over de relatie tussen Lonneke en Ramses is heel bitter en een beetje naar, terwijl de verhalen over Ramses' zieke vader en die Palestijnse profeet een stuk meliger zijn. De scènes met de sekteleden zijn absoluut niet serieus te nemen. De film schommelt heen en weer tussen komisch en zeer serieus, zowel qua stijl als qua onderwerpen. Ik heb geprobeerd er een geheel van te maken door de verschillende verhalen af te wisselen. Of deze mengstijl succesvol is moeten de critici maar bepalen."

Een stap verder
Crijns denkt dat Jezus is een Palestijn nooit een publieksfilm kan zijn. "Ik wil best een publieksfilm maken maar het lukt me gewoonweg niet", zegt hij. "Mijn films moeten slecht aflopen. De hoofdpersoon moet een soort nerd zijn. Ik verdom het ook om drama te ontlenen aan een hoop pistolen en geweren of alleen maar gespierde jongens te casten zodat de film een hoop jonge meisjes naar de bioscoop trekt. Ik wil het allemaal net iets anders doen."
Het recept voor die "net iets andere manier van filmmaken" is volgens de jonge regisseur betrekkelijk simpel. Crijns: "Je moet altijd proberen het maximale te bereiken binnen het kader waarin je je bevindt. Mijn eerste film Kutzooi was een verrassende film binnen het filmacademiecircuit, niet een poging het werk van Bertolucci voort te zetten. Voor deze film heb ik gekeken naar wat regisseurs van mijn leeftijd en kaliber met ruwweg dezelfde financiële middelen hebben gedaan en heb ik geprobeerd dat een stap verder te brengen."
Crijns is zich er zeer van bewust dat het overdrijvende karakter van een overtreffende trap het gevaar in zich draagt over de grens van de goede smaak en de tolerantie van het publiek heen te gaan. Hij geeft een voorbeeld: "In Blue movie komt een scène voor waarin Carry Tefsen wordt gepenetreerd maar je dat niet echt in beeld krijgt. Het is wel bekend dat het publiek het bloot in Nederlandse films ondertussen beu is. Zo'n scène moet je nu dus óf niet doen óf hem een stap verder nemen. Vanaf het begin heb ik gezworen dat ik een zichtbare penetratie in mijn film zou hebben. Iedereen was tegen en alleen de producent Martin Lagestee moedigde me aan het wel te doen. Uiteindelijk is die scène in de film terecht gekomen en op een manier die volgens mij verrassend is."
Ook in zijn keuze van acteurs kan Crijns niet een voorkeur voor het ongewone worden ontzegd. De hoofdpersonen uit zijn eerdere films Kutzooi en Lap rouge waren geen professionals en voldeden niet aan de gangbare schoonheidsnormen. Voor Jezus is een Palestijn liet de filmmaker een waar leger aan personen met lichamelijke afwijkingen opdraven. "Ik heb een bijna perverse interesse voor lichamelijke extremiteiten", geeft hij toe. "Ik vindt het fascinerend hoe vlees kan balanceren op de scheidslijn tussen aantrekkelijkheid en afstotelijkheid. Daarmee wil ik helemaal niet zeggen dat ik me afzet tegen klassieke schoonheid. Integendeel. Barbies en Actionmen zijn de mooiste vrouwen en mannen die er zijn. Het is alleen een feit dat lichamelijke schoonheid in films pas interessant is als het wordt gecombineerd met andere extremen."

Grootste licht
Hoewel Jezus is een Palestijn door velen vergeleken zal worden met Crijns' eerste, succesvolle films Kutzooi en Lap rouge, ziet de regisseur zelf meer verschillen dan overeenkomsten tussen zijn veelgeprezen 'mockumentaries' en zijn speelfilmdebuut. Crijns: "De documentairestijl van die eerste twee films was bijzonder krachtig. In een speelfilm ben je gedwongen heel stijlvast te zijn of heel veel spektakel te brengen om diezelfde kracht te creëren. Daar staat wel tegenover dat dit een fantasieverhaal is en ik geen enkel shot hoef te verantwoorden. Bij een fake-documentaire moet steeds aannemelijk worden gemaakt waarom de camera erbij is. Dat was ook de reden waarom er bijvoorbeeld geen seksscènes in voorkwamen."
"Ook het technische geëxperimenteer dat een grote rol speelde in mijn vorige films heb ik nu achterwege gelaten. Dit keer geen grofkorrelige zwart-wit beelden of een schokkerige camera op de schouder maar gewoon alles filmen met een vaste camera. Ik vond dat ik eindelijk eens moest leren hoe het nu echt moet. Ik moet zeggen dat ik aan de nauwkeurigheid van deze manier van werken een gevoel van degelijkheid en tevredenheid heb overgehouden. Frustrerend is echter dat het allemaal zo tergend langzaam gaat. Een ander probleem is dat het beeld snel heel stijf wordt. Door de acteurs op schijnbaar onlogische momenten te laten bewegen en in de montage beelden af te wisselen heb ik geprobeerd er wat meer beweging in te krijgen. Toch blijft het moeilijk om van een onderwerp als spiritualiteit een visueel flitsende film te maken. Daarom wil ik in mijn volgende film zoveel mogelijk lawaai en beweging hebben. Dat zal een Hollandse western worden over de voetbalrellen bij Beverwijk. Het is de bedoeling dat er zoveel mogelijk kapot gaat; het moet de meest vandalistische Nederlandse film aller tijden worden."
Hoewel hij al uitkijkt naar zijn volgende project, is Crijns wel degelijk zenuwachtig over het onthaal dat Jezus is een Palestijn eind januari in Rotterdam ten deel zal vallen. "Kutzooi en Lap rouge waren toevalstreffers gebaseerd op één goed idee, namelijk dat van de fake-documentaire", zegt Crijns, die zijn eerdere succes het liefst zoveel mogelijk wil relativeren. "Ik had even het ei van Columbus in m'n hand en dat heeft me enorm veel geld en publiciteit opgeleverd. Hans Beerekamp noemde me het grootste licht onder de jonge Nederlandse filmmakers, maar ik geloof niets van al die lofprijzingen. Pas als deze film langer dan vijf weken draait en de critici nog steeds volhouden dat ik talent heb, geloof ik het. Want deze film is wat ik echt waard ben. Beter dan dit kan ik het op het moment niet."

Edo Dijksterhuis



top
JEZUS IS EEN PALESTIJN

Februari 1999 #197

Productie
Martin Lagestee
Regie en scenario
Lodewijk Crijns
Camera
Menno Westendorp
Geluid
Eric Leek
Montage
Wouter Jansen
Muziek
Jeroen Strijbos
Rob van Rijswijk
Art direction
Ben Zuydwijk
Met
Hans Teeuwen
Dijn Blom
Kim van Kooten
Peer Mascini
Najib Amhali

Kleur, 90 minuten

Distributie
Warner Bros.
Te zien
vanaf 25 februari en tijdens het Filmfestival Rotterdam

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Journeyman
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Juliet, Naked
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic Park 3D
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER