Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Verliefd op het meisje uit de kerk

LE JEUNE WERTHER

Frankrijk, 1992 | Jacques Doillon
"Ze willen dat je knap bent, dat je werkt en dat je ouder bent", zegt de jonge middelbare scholier Théo in Le jeune Werther. Hij vindt het wel een heel zwaar eisenpakket dat de meisjes aan de jongens stellen, want hij kijkt er nogal sip bij, gezeten op de stoep voor zijn school. Maar later in de film zal hij op een feestje dansen en zoenen met het allermooiste meisje, waar eigenlijk zijn beste vriend verliefd op is en de meeste aanspraak op maakt. Zo lopen de dingen dan ook wel weer in het adolescenten-universum dat Jacques Doillon met minstens zoveel inzicht als gevoel beschrijft.

Het slagveld van de liefde levert één verhaallijn in Le jeune Werther. Die wordt gevoed vanuit de niet luchtig, maar wel met enige zakelijkheid gebrachte tragedie, die de kinderen krijgen te doorstaan. De hoofdfiguur Ismaël krijgt van het schoolhoofd te horen dat zijn vriend Guillaume zelfmoord heeft gepleegd. Met zijn opmerking dat de school zo groot is en hij niet iedereen kan kennen, Guillaume dus ook niet, diskwalificeert het schoolhoofd zich als personage. Het is meteen de laatste keer dat er een volwassene prominent in beeld is.
Guillaume is vorig jaar blijven zitten en zijn voormalige klasgenoten trekken zich zijn dood uiteraard bijzonder aan. Was het omdat hij de lening op zijn gitaar niet kon voldoen? Was het omdat die leraar hem had geschorst? Was er misschien een meisje in het spel? De klas gaat op onderzoek uit. Effectiever is het lastige pad naar het volwassen leven niet te symboliseren. In groepjes lopen ze met elkaar op of draaien op het schoolplein om elkaar heen, op ernstige toon zoekend naar antwoorden en terloops heel wat wijsheden formulerend. Met hun kordate optreden betonen ze hun dode vriend alle eer. Ze voelen zich schuldig en wenen op zijn graf. Ze straffen de leraar door hem traangas in de ogen te spuiten. Na een zoektocht in kerken vinden ze het meisje Miren. Zij is het object van Guillaume's — door de lectuur van Goethe's 'Das Leiden des jungen Werthers' verhevigde — romantische liefde.
Ze zochten in kerken, omdat Guillaume eens had gezegd dat hij graag achter meisjes in de kerk ging zitten, dan naar hun nekken keek en hoopte dat ze zich zouden omdraaien, zodat hun blik quasi-toevallig de zijne zou kruisen. Doillon zal later, als Ismaël achter Miren aanloopt, inzoomen op de nek van het blonde meisje. Deze eenvoudige camerabeweging verschaft, in combinatie met de eerder aangehaalde woorden van Guillaume, alle informatie over Ismaëls opkomende verliefdheid en zijn identificatie met Guillaume.

Aanstekelijk
Doillon weet met meer van dit soort schijnbaar terloopse parallellen en spiegelingen de gevoelens en gedachten van de kinderen te illustreren. Maar vooral geven de dialogen inzage in het denken van de kinderen. Veel tijd gaat er heen met de taktiekbesprekingen van de liefde. Wie wil met wie, wie niet met wie? Hoe de zaak aan te pakken? De rituelen om aanstaande en voorbije verkeringen zijn vermakelijk, omdat ze ontdaan lijken van emoties. Maar wat is emotioneel en wat verstandelijk? Om een meisje nog enige eer te laten, zo lijkt het op het eerste gezicht, zegt de jongen die het uitmaakt: "Zeg gerust tegen iedereen dat jij mij de bons hebt gegeven". God weet wat voor ingewikkeld concept daarachter schuilgaat.
Le jeune Werther is vooral zo aanstekelijk, omdat de kinderen zich in wezen als volwassenen gedragen, minus het cynisme dat de ervaring later meebrengt. In een film over bezorgde pubers kunnen grote thema's nog op zuivere toon, maar niet per se vrij van kwalijke bijklanken, aan de orde komen. Le jeune Werther onderscheidt zich daarmee van andere leerzame jeugdfilms, die de ouders ook wel kunnen waarderen. Elke educatieve intentie is Doillon vreemd.
Het helpt natuurlijk zeer dat Doillon een enorm handige metteur-en-scène is. De handeling bestaat voornamelijk uit over straat lopen, in een groepje bij elkaar zitten en veel praten. Dat is nauwelijks boeiende filmactie te noemen. Maar er zit constant beweging en zelfs spanning in, want het onderzoek naar de motieven van de zelfmoordenaar heeft toch iets van een thriller. Doillon is er een ware meester in uit scènes van niks een extra effectje te halen, al is het maar door een shot iets langer dan nodig is te laten staan, of door een wezenlijk onnut tegenshot in te monteren. Dat kenmerkt het filmtalent, dat Doillon met zijn vorige film Le petit criminel misschien nog iets sterker exploreerde.

Huib Stam



top
LE JEUNE WERTHER

Februari 1994 #142

Produktie
Alain Sarde
Regie, scenario en montage
Jacques Doillon
Camera
Christophe Pollock
Geluid
Jean-Claude Laureux
Muziek
Philippe Sarde
Met
Ismaël Jole
Marie-Isabelle Rousseau
Thomas Bremond
Miren Capello

Kleur, 100 minuten

Distributie
Cor Koppies Filmdistribution
Te zien
vanaf 10 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER