Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
God is een autowasserette

JESUS CAMP

Verenigde Staten, 2006 | Heidi Ewing, Rachel Grady
Hersenspoeling of leerschool voor geluk? In de onthutsende documentaire jesus camp is te zien hoe kinderen in religieuze zomerkampen worden klaargestoomd tot een Army of God.

Het succes van de roman Knielen op een bed violen bewijst dat religieuze waanzin ook veel atheïsten naar de keel heeft gegrepen. Ook filmmakers zien er brood in, zoals Paul Verhoeven en Hans-Christian Schmid (requiem). De overeenkomst tussen Knielen op een bed violen en requiem is dat ze religie niet willen bestrijden, maar willen begrijpen. Geen blasfemie à la Pasolini, geen shockeffecten of aanklachten. De Amerikaanse documentaire jesus camp hanteert dezelfde aanpak. Gewoon laten zien hoe kinderen in een zomerkamp nader tot God komen middels peptalk. Daar hoef je geen kritische kanttekeningen bij te zetten, de onthutsende beelden spreken voor zich.
Een van de leidsters van het zomerkamp leert haar pupillen dat de wereld ziek is en dat God hem wel even komt repareren. Handenwrijvend constateert ze dat kinderen eenderde van de wereldbevolking uitmaken en dat dus de toekomst van het christendom in hun poezelige handjes ligt.
Dus lopen de kinderen van het zomerkamp rond in T-shirts met 'Jesus died for you' en worden ze opgezweept met raps als 'Who's in da house? JC!' Onschuldig lijkt het, maar ondertussen barsten kinderen regelmatig uit in tranen, ten prooi gevallen aan een soort massahysterie. De documentairemakers hebben geen aanklacht gemaakt, want ze vertrouwen op de kale feiten en het interpretatievermogen van de kijker.

Totempaal
Wie niet beter weet, zou de documentaire ook als promo voor het zomerkamp kunnen opvatten. Naar verluidt zijn christenfundamentalisten in hun nopjes met de documentaire. Dat betekent niet dat de makers zich voor hun karretje hebben laten spannen, want ze laten gewoonweg zien hoe het er in de kampen aan toegaat. De beelden van mensen in religieuze vervoering zijn bekend, maar omdat het hier om kneedbare kinderen gaat, veroorzaken ze een intens triest gevoel.
Het missionarissenwerk blijkt simpel: wat hoort een kind liever, dat er een God is die van hem houdt en die jou hoogstpersoonlijk heeft geschapen, of dat je een stuk protoplasma bent dat het resultaat is van een onverschillig evolutieproces? De meeste kinderen gaan voor optie 1.
Zijn de zomerkampen een leerschool voor geluk of is het een indoctrinerende instantie, is de hamvraag die gesteld wordt door een radiopresentator van Air America, die in de documentaire ongezouten kritiek levert op de christenfundamentalisten. Je kunt een kind alles wijsmaken. Hij verwoordt het kritische geluid, maar de documentaire had ook zonder gekund, want de leidsters maken zichzelf al genoeg belachelijk door Harry Potter te weren omdat hij aan hekserij doet, en creationisme als enige antwoord op al onze vragen te presenteren. Als ze de kinderen opdracht geven om een manshoge bordkartonnen versie van Bush te vereren als een soort totempaal, is de gekte compleet.

Rood tape
De invloed van de conservatieve 'born again'-christenen is groot. Bush praat elke maandag met Ted Haggard, een preker met veel macht, die in de documentaire zijn grote schare fans toespreekt. De rechterlijke macht kent vele door Bush aangestelde conservatieve christenen. Ook de anti-abortuslobby heeft de jeugd ontdekt als promotiemateriaal voor hun marketingmachine. De goedgelovige kinderen krijgen een stuk rood tape om de mond geplakt met het woord Life erop, zodat ze extra opvallen als ze voor het Capitool demonstreren. Veel van hen gaan niet naar school, maar krijgen thuis les, waardoor ze geen tegengeluiden te horen krijgen. Zo wordt hen niet alleen de mond gesnoerd maar ook de oren dichtgehouden.
Het is makkelijk schieten op de zomerkampen. Interessanter is het om ze te begrijpen. Wat vooral opvalt is dat de kinderen zo graag deel willen uitmaken van iets groters dan henzelf: een groep, een wereldomspannende theorie. Het idee dat het universum onverschillig is, is onverdraaglijk. Vooral kinderen zijn bang om buiten de boot te vallen. En wat is makkelijker dan je te richten tot een zondevergevende autoriteit als je stout bent geweest op het schoolplein. Iedereen heeft de behoefte om de handen te wassen als je in de modder hebt gewroet. Het slotbeeld is wat dat betreft geniaal: een apathisch kijkende leidster die uit de autowasserette rolt, en zo met een brandschone ziel de wijde wereld in hoopt te rijden. Was het maar zo simpel.

Mariska Graveland



top
JESUS CAMP

Juni 2007 #289

Productie en regie
Heidi Ewing
Rachel Grady
Camera
Mira Chang
Jenna Rosher
Montage
Enat Sidi
Muziek
Force Theory
Michael Furjanic
Neill Sanford Livingston
Met
Becky Fischer
Ted Haggard
Mike Papantonio

Kleur, 87 minuten

Distributie
A-Film
Te zien
vanaf 7 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Journeyman
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Juliet, Naked
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic Park 3D
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER