The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Levende ondertiteling Jeugdige rebel helpt dove ouders

JENSEITS DER STILLE

Duitsland, 1996 | Caroline Link
Jenseits der Stille is een betoverende Duitse film waarin de dovenproblematiek vanuit een onverwachte invalshoek wordt belicht. Centraal staan niet zo zeer de doven zelf, maar een rebels meisje dat met dove ouders is opgegroeid. Een verfrissende film, met enkele spannende scènes.

In tegenstelling tot veel van haar Duitse collega's liet de jonge scenarioschrijfster en regisseuse Caroline Link zich niet verleiden om het publiek opnieuw een doldwaze komedie voor te schotelen. Een artikel in een Amerikaanse krant, waarin de auteur het leven met haar dove ouders uit de doeken deed, stuurde haar gelukkig in een hele andere richting. Link verdiepte zich in de dovenproblematiek en moest constateren dat er, in vergelijking met Amerika, nog heel wat in te halen viel. Waar gebarentaal op veel Duitse scholen nog steeds niet voorkomt, zijn er in Amerika theaters waar toneelstukken in gebarentaal worden opgevoerd en bestaat er een universiteit waar men in gebarentaal kan afstuderen. "In Amerika zijn ze minstens twintig jaar verder", zo wordt er in Jenseits der Stille veelbetekenend opgemerkt. Link neemt daarmee duidelijk stelling tegen de wijze waarop doven een behoorlijke deelname aan het maatschappelijke en culturele leven nog steeds wordt ontzegd. En de manier waarop zij dat doet is zeer verfrissend te noemen.

Levend ondertitelingssysteem
Centraal staat Lara, dochter van dove ouders. Het is een meisje dat op achtjarige leeftijd de gebarentaal van haar ouders perfect beheerst. Dit in tegenstelling tot de mensen in haar omgeving. Lara is daardoor op jonge leeftijd al de ultieme spreekbuis van haar ouders. Met de elfjarige Tatjana Trieb in de rol van Lara is het een prachtig vroegwijs meisje geworden dat zich met een verpletterende energie over haar ouders ontfermt. Prachtig is de scène waarin haar moeder naar een film op televisie zit te kijken. Je vraagt je af hoe ze die film in godsnaam kan volgen, maar doordat Link haar camera op dat moment iets laat zakken, komt het levende ondertitelingssysteem in beeld: Lara zit in kleermakerszit onder de televisie in gebarentaal de dialogen te vertalen. Een scène waarin Lara haar moeder leert fietsen, toont een mooie omkering van de rollen. Link slaagt erin om deze scène een heus thriller-effect mee te geven, wat weer een prachtige vooruitwijzing is naar een uiterst dramatische gebeurtenis later in de film. Hoewel Lara zich in hoge mate verantwoordelijk voelt voor haar ouders, is ze zich ook terdege bewust van een zekere machtspositie. Ze maakt hier vrolijk misbruik van wanneer zij tijdens een gesprek tussen haar ouders en haar onderwijzeres als tolk optreedt en de drie volwassenen feestelijk om de tuin weet te leiden. Meer en meer begint Lara zich echter bewust te worden van de enorme last die op haar schouders rust. Wanneer Lara achttien is en de rol van Tatjana Trieb inmiddels is overgenomen door de Franse actrice Sylvie Testud wil ze aan het conservatorium van Berlijn gaan studeren. Het betekent dat ze haar ouders in de steek moet laten, met alle dramatische gevolgen van dien.

Klezmer-muziek
Jenseits der Stille is een sterke film omdat Link erin slaagt de dovenproblematiek vanuit een onverwachte invalshoek te belichten. Ze bekijkt niet zo zeer de positie van de dove ouders, maar die van het rebellerende meisje dat met de ouders zit opgescheept. Een educatieve toon ligt bij dit soort films op de loer, maar van een schooljuffrouwen-mentaliteit kan Link niet worden beticht. Jenseits der Stille is ook geen film die uit medelijden gemaakt is. De film straalt, ondanks de uiterst serieuze problematiek en de dramatische wendingen in het verhaal, een bepaalde brutaliteit en vreugde uit. Thriller-elementen zou je hier niet zo snel verwachten, maar de onweersscène in het begin en de scène waarin Lara haar moeder leert fietsen zijn ongetwijfeld spannend. Daarbij speelt het prachtige camerawerk van Gernot Roll een belangrijke rol. Door Lara's voorliefde voor joodse Klezmer-muziek, weet Link ook een zekere melancholie te creëren. Link balanceert op het randje van het melodrama, maar zoals Lara zich door de problemen heen slaat, zo weet ook Link behendig de valkuilen van het valse sentiment te vermijden.

Belinda van de Graaf



top
JENSEITS DER STILLE

December 1997 #184

Produktie
Thomas Wöbke
Jacob Claussen
Luggi Waldleitner
Regie
Caroline Link
Scenario
Caroline Link
Beth Serlin
Camera
Gernot Roll
Geluid
Andreas Wölki
Montage
Patricia Rommel
Muziek
Niki Reiser
Met
Sylvie Testud
Tatjana Trieb
Howie Seago
Emmanuelle Laborit

Kleur, 110 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 11 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER