Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Gilbert Valence (Michel Piccoli) met kleinzoon Vastgeklampt aan de dagelijkse orde der dingen

JE RENTRE À LA MAISON

Portugal/Frankrijk, 2000 | Manoel de Oliveira
De een wordt honderd jaar oud door elke dag een flink stuk te fietsen, de ander door 's avonds stipt om acht uur een sigaartje te roken. Na het zien van het even tragische als dromerige Je rentre à la maison kun je je goed voorstellen dat Manoel de Oliveira (93), behalve de jaarlijkse productie van een speelfilm, niets anders nodig heeft dan een ochtendlijk koffie-met-krant in zijn stamcafé.

Aan het begin van Je rentre à la maison deelt regisseur Manoel de Oliveira (La lettre, Voyage au début du monde) een flinke klap uit aan zijn hoofdpersonage, de gerenommeerde toneel- en filmacteur Gilbert Valence. Na een voorstelling moet de man vernemen dat zijn vrouw en kinderen bij een auto-ongeluk om het leven zijn gekomen. Opmerkelijk genoeg laat De Oliveira Gilberts reactie buiten beeld en slaat hij een groot of klein deel van het rouwproces over met de tussentitel 'Enige tijd later...', om daar in de rest van de film bedrieglijk weinig tijd aan te besteden.
Wel toont Je rentre à la maison hoe Gilberts bestaan in het gareel wordt gehouden door een dagelijkse orde der dingen. 's Morgens wekt zijn kleinzoon hem met een afscheidskus, waarna hij vanuit zijn raam toekijkt hoe het jongetje naar school vertrekt. Het leven begint voor Gilbert pas echt in zijn Parijse stamcafé, op zijn vaste plek bij het raam, waar hij een kopje koffie drinkt en de krant leest. Verder doodt hij de tijd met wat geslenter langs winkeletalages en rondritjes door de stad.

Chopin-walsje
De Oliveira's eerder associatieve dan dramatische stijl en het beheerste acteerwerk van Michel Piccoli laten het lange tijd aan de toeschouwer over of Gilbert het verlies inmiddels verwerkt heeft of juist halsstarrig onderdrukt. In elk geval nestelt de oude man zich met al zijn gewoonten in een voor sommigen moeilijk te verkroppen eenzaamheid, door hemzelf liefkozend 'solitudine' genoemd.
Dat tevreden isolement benadrukt De Oliveira wanneer hij zijn held van een zekere afstand filmt, door de ruit van het café of een etalage, met op de soundtrack de geluiden van de straat of de winkel. Op die manier zie je Gilbert met de ober praten zonder hem te horen en wordt de stilte zichtbaar waarmee hij de buitenwereld tegemoed treedt.
Soms maakt die stilte kortstondig plaats voor een oud chanson, of voor een Chopin-walsje als Gilbert zachtjes meedeint met een koppel dat op een schilderij aan zee staat te dansen. Misschien dat de man zich dan eigen vervlogen geluk herinnert, maar in feite is Je rentre à la maison op zulke momenten te vluchtig om iets van Gilberts gedachten duidelijk te maken en dermate sereen dat je het tragische uitgangspunt gemakkelijk vergeet. Waarmee de ervaring van de toeschouwer wel eens op één lijn zou kunnen komen met die van het hoofdpersonage.
Gilberts zielenood komt pas aan het oppervlak wanneer hij een bijrol gaat spelen in een internationale verfilming van James Joyce's Ulysses. De Engelse teksten zijn funest voor zijn aan voorspelbaarheid gehechte brein. In kostuum en flarden tekst prevelend loopt hij de set af, en het wordt pijnlijk duidelijk dat nu slechts één ding zijn gezondheid kan redden: een kopje koffie en krant in zijn stamcafé.

Kevin Toma



top
JE RENTRE À LA MAISON

Juni 2002 #234

Productie
Paulo Branco
Regie en scenario
Manoel de Oliveira
Camera
Sabine Lancelin
Montage
Valérie Loiseleux
Art direction
Yves Fournier
Met
Michel Piccoli
Antoine Chappey
Leonor Silveira
John Malkovich
Catherine Deneuve

Kleur, 90 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 27 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER