The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Japón: melancholie in het Mexicaanse hoogland Harmonieën van kleur, geluid en beweging

JAPÓN

Mexico/Spanje/Duitsland/Nederland, 2002 | Carlos Reygadas
Carlos Reygadas' indrukwekkende regiedebuut Japón lijkt eerder op een muziekstuk of een gedicht dan op een verhaal. Een film die je dan ook vooral kunt begrijpen door te kijken en te luisteren, en niet door te denken.

De Mexicaanse regisseur Carlos Reygadas begint zijn debuut Japón met een lange blik door de voorruit van een auto, op reis van stad naar platteland, van verkeerstunnels naar mistige bergvlakten. En dat alles zonder direct geluid, met alleen de fluister-tingeltangels van Sjostakovitsj' vijftiende symfonie als begeleiding. Even later is het Arvo Pärts 'Miserere' dat het voorbijtrekkende Mexicaanse hoogland in melancholie onderdompelt, zonder dat zich een expliciete betekenis aandient; zelfs niet wanneer de chauffeur zijn bijrijders tot zwijgen maant omdat hij de muziek niet kan horen.
Hollywoodhater Reygadas geeft met deze scènes een dringend advies aan iedereen die een klaargestoomd verhaal verwacht: ervaar mijn film zoals je het uitzicht ervaart wanneer je in de auto of trein zit met mooie muziek in je oren. Zoals je die muziek hoort met het uitzicht in je ogen. En wees daar tevreden mee.
Net als zijn grote voorbeeld Andrei Tarkovski moet Reygadas niets hebben van de allesoverheersende realistische, literaire traditie in de cinema. Hij gebruikt de camera zoals een componist het klavier, en zijn traag verglijdende beelden zijn eerder melodieën dan symbolen.

Zonsopkomst
Toch zal de neiging naar verklaren bij veel kijkers de kop opsteken, geconditioneerd als ze zijn door de realistische cinema. Aan elke 'film-componist' de zware taak zijn publiek terug te voeren naar een 'directe' beleving, met films die je in de eerste plaats begrijpt door te kijken en luisteren, en niet door te denken. Japón is zo'n film.
De plot valt in één zin samen te vatten. Een introverte, melancholieke vijftiger wil zelfmoord plegen in zijn geboortestreek in de Mexicaanse bergen, maar wordt gered door de liefde, lust en rust die hij vindt in de relatie met zijn bejaarde hospita Ascen. Een gegeven dat veel vragen oproept. Wie is die man? Waarom wil hij zichzelf van kant maken? En waarom heet de film Japón, terwijl niets en niemand, behalve een enkele zonsopkomst, naar Japan verwijst?
Allemaal niet belangrijk. De titel is slechts een evocatie. De plot dient louter om iets van betekenis te geven aan Reygadas' tot in de details georkestreerde harmonieën van kleur, geluid, beweging, licht en donker.

Een enkel pretentieus moment daargelaten is Japón bijzonder gevoelsmatig: doof voor het ene geluid, overgevoelig voor het andere, soms 360 graden draaiend, terwijl geen enkel personage zich duizelig voelt. Eigenlijk is Reygadas eerder een dichter dan een componist, zoals hij het moeizame gevrij van de vreemdeling en Ascen associeert met de piepende remmen van vrachtwagens. Of zoals hij hun gesprekken louter met vloeiende camerabewegingen verbeeldt, omdat de dialoog te kwetsbaar is voor een harde schnitt.
Vergeet het waarom en waartoe. Dat doen de personages ook. De naamloze vreemdeling bidt nooit omdat hij geen boodschap heeft aan Christus of het geloof, maar luistert wel naar Bachs Matthäus Passion. Alsof Sjostakovistj' vijftiende symfonie een akoestisch aphrodisium is, laat hij het stuk aan Ascen horen om haar bij zich in bed te krijgen. En Ascen op haar beurt vertelt van haar neef in de gevangenis, die herhaaldelijk masturbeerde bij zijn portret van Maria. Wie weet toonde de Heilige Maagd hem daadwerkelijk haar borsten, en niet haar onbevlekte hart.

Kevin Toma



top
JAPÓN

Mei 2003 #244

Productie, regie en scenario
Carlos Reygadas
Camera
Diego Martínez Vignatti
Montage
Daniel Melguizo
Carlos Serrano
David Torres
Art direction
Alejandro Reygadas
Met
Alejandro Ferretis
Magdalena Flores
Yolanda Villa
Martín Serrano

Kleur, 122 minuten

Distributie
Contact Film Cinematheek
Te zien
vanaf 28 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER