The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
James in het web van de sexy spin Henry Selick: Lekker knutselen aan animatie met karakter

JAMES AND THE GIANT PEACH

Verenigde Staten, 1996 | Henry Selick
Tijdens de opnamen van zijn zoetzure Halloween-sprookje The nightmare before Christmas besloot regisseur Henry Selick het eerste kinderboek van Roald Dahl te verfilmen. James and the giant peach is de openingsfilm van het jeugdfilmfestival Cinekid. Maar Selicks vioolspelende sprinkhaan, sexy spin en brutale duizendpoot zullen het kind in iedereen aanspreken. In gesprek met een bevlogen animator.

Net als Nick Park, de schepper van Wallace en Gromit, hanteert Selick voor zijn animatiefilms de tijdrovende stop motion techniek van driedimensionele figuurtjes. Zijn wereld bestaat niet uit verwende en overbetaalde Hollywoodacteurs, maar uit zijn eigen Skellington studio in San Francisco. Daar schiep hij het universum van James met de hulp van een klein legertje animatie-, special effects- en computerspecialisten. Er kwam zelfs een heuse 'peach fabrication unit' aan te pas.
James' leven wordt zuur gemaakt door twee tantes, die de stiefmoeder van Assepoester doen verbleken. Wanneer een grote perzik in hun groezelige achtertuintje landt, grijpt James zijn kans op een avontuur. Hij klimt in de perzik en vindt daar zes insecten die hem na enkele bedenkingen opnemen in hun clubje. Gedurende hun vlucht naar New York — de perzik wordt voortgetrokken door een groep meeuwen — leert James pas echt wat familie is. De kleuren, de kostuums, de gebaartjes en de musical-liedjes van Randy Newman vormen een lust voor oog en oor.
Glamour is niet besteed aan Henry Selick, die het groene licht voor zijn twee avondvullende animatiefilms aan Tim Burton heeft te danken. Het regisseren van de live action delen, met de Engelse actrices Joanna Lumley and Miriam Margolyes, vond hij 'verschrikkelijk eng'. Liever zit hij in een donkere studio zijn poppen te perfectioneren. Toch is Henry Selick geen verlegen animatie-freak. Temidden van meters marmer en fluweel in het Brusselse Métropole Hotel zit een bevlogen filmmaker, wiens ogen opgloeien wanneer hij uitlegt hoe moeilijk het was om een perfecte oceaan te maken.

Verziekte kerstsfeer
Avondvullende stop motion-animatie is geen alledaagse zaak in Hollywood. Met de steun van Tim Burton, de eigenzinnige pionier achter onder andere Edward Scissorhands, de eerste twee Batman-films en Ed Wood, als producent, kreeg Selick van Disney zijn eerste kans om The nightmare before Christmas te verfilmen. De film werd zelfs zo consequent aan Tim Burton opgehangen, dat slechts weinigen weten dat Selick de regisseur was. In dit zoetzure sprookje, waarin de koning van Halloween ongewild de kerstsfeer op aarde verziekt, speelt visuele weldaad de hoofdrol. Het verhaaltje is flinterdun, maar het is bijna onmogelijk om de barokke beeldgrappen, animatiestunts en special effects bij te houden. Ondanks de luchtige toon, hangt er een zweem van zwaarmoedigheid in de film. De slechterikken kunnen nooit goed worden.
Dezelfde zwaarmoedigheid is te vinden in het werk van Dahl. Selick liep al veertien jaar rond met het idee om James and the giant peach te verfilmen voordat zijn associatie met Burton én zijn grote inspanningen om de erven Dahl voor zich te winnen, vrucht afwierpen. In 1993 ging hij aan de slag. Selick: "Dahls werk heeft dezelfde donkere kant als dat van Grimm. Hij combineert een gemeen soort verbeelding met humor. Er is geen plaats voor clichés: hij creëert frisse nieuwe beelden." Selicks aanhoudende pogingen om de familie Dahl van zijn kunnen te overtuigen — en, niet onbelangrijk, zijn belofte om hen 'script approval' te geven — leidden uiteindelijk tot toestemming om het boek te verfilmen.
James and the giant peach is een stuk eenvoudiger dan The nightmare before Christmas. Om het verhaal van James en zijn zes vriendjes spannend te houden, waren ingrepen in het scenario nodig. Een vroege versie van Dennis Potter werd afgekeurd omdat het teveel van het boek afweek. "Disney wilde heel graag dat scenario gebruiken, maar de familie Dahl en ik waren er allebei tegen. Vanaf dat moment waren we bondgenoten en konden we uitstekend samenwerken." Voor iedere animatiefilm, maar in het bijzonder voor stop motion-films, is het scenario een psychologische blauwdruk. Er kan geen frame gemaakt worden zonder scenario. Zo moesten bijvoorbeeld voor iedere emotie van James poppen en gezichtsuitdrukkingen van verschillend formaat worden gemaakt. "Voordat ik met de animatoren aan de slag ga, heb ik de ontwikkeling van de personages al helemaal uitgewerkt. Dat moet ook wel, want je moet weten hoe een bepaald personage beweegt, op basis van zijn karakter. In een vroeg stadium maakte animation supervisor Paul Berry prototypes van de poppen, waarmee we uittestten hoe ze het beste konden bewegen. Uit hoeveel frames moet zijn loopje bestaan? Hoe zien zijn gebaartjes eruit? Je zorgt dat ieder personage qua bewegingen zijn eigen vocabulaire heeft. Soms gooien we er ook wel tegenstrijdig gedrag tegenaan, wat het personage interessanter maakt."

Pinocchio-golven
Met de nodige ingrepen achter de rug, kon Selick beginnen aan de visuele kant. Hij is duidelijk geen filmmaker die zich in een project stort om uiteindelijk te kunnen schitteren op het premièrefeestje. Eerder vergelijkt hij de set van James and the giant peach met een kunstacademie. "Er was een harde kern van 120 zeer getalenteerde mensen die aan de film heeft gewerkt. Er hing een constante opwinding in de lucht. Iedere dag viel er weer iets ongelooflijks te ontdekken. Er werden prototypes van de poppen gemaakt, er kwamen acteurs op auditie, er werd met de belichting geëxperimenteerd."
Op een kunstacademie lopen docenten rond, maar Selick ziet zichzelf niet als een leraar. "Soms weet ik precies wat ik wil. Wanneer James teveel perzik heeft gegeten en droomt dat hij een insect is, weet ik dat ik een cut out-techniek wilde gebruiken. In andere gevallen was er eerder een workshop situatie, waarin we van alles uitprobeerden. De oceaan is daarvan een goed voorbeeld. Ik had geen flauw idee hoe we dat aan moesten pakken. Ik wilde niet dat het er goedkoop uitzag, maar ik wilde ook geen echt water gebruiken. Getekende golven zoals in Pinocchio zouden niet goed passen bij de driedimensionele poppen. We hebben uiteindelijk ontzettend veel uitgeprobeerd en met verschillende computerbedrijven gewerkt. Op een gegeven moment hadden we iemand die via een T-1 verbinding on-line beelden verstuurde van en naar de studio."
Animatoren hebben een grotere controle over hun films dan live action- regisseurs. Met animatie kun je je eigen wereld scheppen voor een lager budget. Selick kwam er tijdens James and the giant peach achter dat hij niet per se in zijn eentje voor God hoefde te spelen. "Tijdens het maken van The nightmare before Christmas was ik een control freak. Er mocht geen enkel frame gedraaid worden zonder dat ik zelf door de camera had gekeken. Ik was echt verschrikkelijk. Voor James and the giant peach heb ik grotendeels met dezelfde mensen gewerkt, zodat ik ze mijn wensen voor kon leggen en ze die zelf liet interpreteren. Het resultaat daarvan was meestal net zo goed als dat ik het zelf had gedaan, en vaak zelfs beter. De ideeën hoeven echt niet allemaal van mij te komen. Ik heb geleerd om bepaalde mensen te vertrouwen."

Goedkopere filmster
Hoewel hij jarenlang in dienst van Disney heeft gewerkt, ligt Selicks passie niet bij de twee-dimensionele animatie. Hij ziet liever objecten tot leven komen, alsof je ze zo zou kunnen aanraken. "Stop motion animatie is magic." Maar in de leeuwenkuil van Hollywood draait het minstens evenveel om macht als om magie. Selick realiseert zich dat hij met zijn aparte filmstijl niet makkelijk financiers kan vinden. "Toen ik voor het eerst onafhankelijke animatiefilms zag, wist ik dat ik er alles in kwijt kon waar ik mee bezig was geweest: muziek, beeldhouwen, fotografie en tekenen. Maar omdat er toch ook brood op de plank moest komen, ben ik bij Disney gaan werken. Daar heb ik in de loop der jaren heel veel vakkennis opgedaan. Dankzij het enorme succes van Tim Burton kon The nightmare before Christmas van de grond komen, en daardoor kreeg ik ook het groene licht voor James and the giant peach, de film die ik zelf echt graag wilde doen. Het is nog steeds ontzettend moeilijk om de financiering voor volgende projecten te vinden, ook al kost mijn animatie maar de helft van een Disney speelfilm. Mensen investeren alleen in succesformules die zo lang mogelijk kunnen worden herhaald. Daarom denk ik dat het altijd moeilijk zal zijn om nieuwe paden in te slaan. Maar dat is het enige waar ik in geïnteresseerd ben. We vinden heus wel financiers."
De in de persmap vermelde deal met de machtige distributiemaatschappij Miramax blijkt alweer een gepasseerd station. "We hebben wel een overeenkomst, maar eerlijk gezegd denk ik niet dat het wat wordt. Bij Miramax steken ze wel eens hun nek uit, maar toch zijn de budgetten klein. Ze kunnen toevallig een filmster iets goedkoper krijgen, ze hadden nog een script liggen, er komt een regisseur bij en ze gaan als een speer aan de slag. Daarna gaan ze snel door met het volgende project. Het zijn eerder dealmakers. Dat soort mensen wordt helemaal gek van animatie omdat het zo lang duurt. De meeste Hollywood executives houden het niet eens zo lang in dezelfde baan uit, dan zitten ze alweer bij een andere studio. Ik heb een goede, duurzame relatie met Tim Burton, ook al hebben we wat problemen gehad. Hij is de enige machtige persoon in Hollywood die het fantastisch vindt wat wij doen en respect heeft voor verschillende vormen van animatie. Ik doe er dus verstandig aan om met hem te blijven samenwerken."

Thessa Mooij



top
JAMES AND THE GIANT PEACH

Oktober 1996 #171

Produktie
Denise Di Novi
Tim Burton
Regie
Henry Selick
Scenario
Karey Kirkpatrick
Jonathan Roberts
Steve Bloom, gebaseerd op het gelijknamige boek van Roald Dahl
Camera
Pete Kozachik
Hiro Narit
Montage
Stan Webb
Muziek
Randy Newman
Met
Paul Terry
Joanna Lumley
Susan Sarandon
Simon Callow
Richard Dreyfuss
David Thewliss e.a.

Kleur, 79 minuten

Distributie
Buena Vista
Te zien
tijdens Cinekid en in de bioscopen vanaf 10 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER