Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Oogleden fladderen als vleermuizen

THE JACKET

Verenigde Staten, 2005 | John Maybury
The jacket is een melancholische mix van horror, tijdreismysterie en romantiek, bij elkaar gehouden door een indrukwekkende vertolking van Adrien Brody als veteraan met kapotgeschoten geheugen.

The jacket opent ijzersterk met in spervuur gesneden televisiebeelden van de eerste virtuele oorlog: de Golfoorlog van papa Bush (1992). In plaats van soldaten, geweervuur en bloed kregen we point-of-view shots van door satelliet geleide kruisraketten te zien, en moddergroen gekleurde plaatjes uit de nachtkijker. De Golfoorlog zag er even realistisch uit als een computerspel, vandaar dat de Franse filosoof Baudrillard stelde dat deze strijd helemaal niet had plaatsgevonden.
The jacket is een film waarin het ook niet duidelijk is wat echt is en wat niet. Die gevechtsscènes blijken een proloog waarin soldaat Jack Starks (Adrian Brody) in zijn hoofd wordt geschoten. Hij herstelt wonderbaarlijk, maar zijn geheugen is hij kwijt. Thuis in het besneeuwde Vermont krijgt Starks een moord in de schoenen geschoven, en wordt hij veroordeeld tot behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis. Hier heerst een woestbehaarde dokter (Kris Kristofferson) die er op zijn zachts gezegd opvallende therapieën op na houdt: hij snoert patiënten in een dwangbuis ('jacket'), spuit ze tot de oogbollen toe vol en schuift ze vervolgens in de lades van het soort archiefkasten dat in mortuaria staat. The jacket is opeens een horrorfilm geworden. Daar, opgesloten in het donker, met niets anders te zien dan close-ups van Brody's oogleden die flapperen als angstige vleermuizen, neemt de geestesgesteldheid van Starks een nieuwe wending — net als de plot. Want terwijl hij vastgebonden ligt ontwaakt de veteraan zonder geheugen opeens in de toekomst, waar hij een schuchter meisje (Kira Knightley) ontmoet. Inderdaad, The jacket wordt dan een tijdreisfilm én een liefdesverhaal.

Bokkensprongen
Het vreemde aan The jacket is niet zozeer het idiote verhaal: horror, sci-fi, romantiek en moordmysterie in één. Eerder het tegenovergestelde: opvallend is dat de film juist niet overkomt als een bontgekleurde cocktail van genres en voorgangers (Memento, Jacob's ladder), maar als één geheel. Dat is een enorme prestatie, van zowel regisseur John Maybury als van Adrian Brody. Maybury (Love is the devil, de gelauwerde biopic van schilder Francis Bacon) trekt zich niets aan van de bokkensprongen van zijn verhaal, maar presenteert de absurditeiten van schrijver Massy Tadjedin zonder poeha of nadere uitleg. Naar de motieven van de krankzinnige dokter of de oorzaak van het tijdreizen blijft het gissen, en dat versterkt de sfeer van mysterie en onbehagen. Vooral die constante, onheilszwangere sfeer geeft The jacket zijn tragische, sombere kracht. Maybury wordt daarbij voortreffelijk geholpen door het sfeervolle camerawerk van Peter Demming (Mullholland Drive) en melancholieke muziek van Brian Eno. Maar het zijn vooral de brede schouders van Adrian Brody die de film dragen. De grote, gespierde Oscarwinnaar maakt zichzelf opnieuw heel klein, net als in The pianist. Hij maakt van Jack Starks een getormenteerde simpelmans die echt ontroert.
Helaas vliegt The jacket aan het slot gierend uit de bocht. Die laatste scènes moeten wel de ingreep zijn van een zielloze Hollywood-econoom, die een Oscar verdient voor het zo efficiënt mogelijk om zeep helpen van een verder prachtige film.

Rik Herder



top
THE JACKET

Juli/augustus 2005 #268

Productie
George Clooney
Steven Soderbergh
Peter Guber
Regie
John Maybury
Scenario
Massy Tadjedin
Camera
Peter Deming
Montage
Emma E. Hickox
Art direction
Isabelle Guay
Jean-Pierre Paquet
Muziek
Brian Eno
Met
Adrien Brody
Keira Knightley
Jennifer Jason Leigh
Kris Kristofferson

Kleur, 102 minuten

Distributie
Independent Films
Te zien
vanaf 25 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic World
DE JURK
THE JUROR
Jurrasic Park 3D
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER