Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
Johnny de Mol en Michiel Huisman in Johan Lichte voeten

JOHAN

Nederland, 2005 | Nicole van Kilsdonk
Nicole van Kilsdonk maakte vijf jaar geleden indruk met de telefilm Ochtendzwemmers. Met de romantische komedie Johan maakt de regisseur haar bioscoopdebuut. "Ik erger me aan gewild zwaardoenerige films."

De plot van Johan ziet er veelbelovend uit, maar de film heeft ernstige manco's. Muzikant in spe Johan (Michiel Huisman) zet zich af tegen zijn voetballende broer Johnny, en heeft er geen moeite mee hem te chanteren. Johnny is het cliché van de omhoog gevallen, te rijke jonge voetballer, die denkt zich alles te kunnen veroorloven. En Evy — om wie Johnny en Johan vechten — is een opportunist, die haar huwelijkskeuze laat bepalen door wie het succesvolst is. De schets van het voetbalmilieu is zo plat als een oud dubbeltje. Voor scenariste Mieke de Jong is elke voetballer een hork, die in een dure auto rondscheurt, zijn vriendin bedriegt en boeren laat. Nergens doet de film een poging voetbalclichés te overstijgen. Tijd voor een aantal vragen aan regisseuse Nicole van Kilsdonk.

Wat stond je met Johan voor ogen? "Scenarist Mieke de Jong en ik wilden een film maken met veel muziek en een feelgood-sfeer. Het was meteen duidelijk dat het een breed, toegankelijk verhaal zou worden, maar ik heb nooit het idee gehad dat ik met een publieksfilm bezig was. Ik vind het lastig om Johan te definiëren. Het is geen komedie met grappen en grollen, maar een film waarbij je gniffelt. Dat past bij me, want ik hou van films met leuke dialogen, die een glimlach oproepen, zoals bij Woody Allen. In Het schnitzelparadijs vind ik de dialogen leuk, maar om het gooi- en smijtwerk kan ik niet lachen."

Over grollen gesproken: Johan begint met een bevalling, waarbij de vader meer oog heeft voor de voetbalwedstrijd op de televisie, dan voor zijn barende vrouw. De geboorte van het kind valt samen met een doelpunt. Dat is toch moddervette humor? "Ik snap wat je bedoelt, maar denk je niet dat het publiek de scène met een korreltje zout neemt? Het is toch een komedie? Uit testviewings blijkt dat men de vader niet onsympathiek vindt. Het gaat erom of je mee wilt gaan in het verhaal."

Waarom moeten wij hoofdpersoon Johan leuk vinden? Ik zie een jongen die niet over zijn eerste jeugdliefde heen komt. Hij stalkt zijn ex-vriendinnetje en lijkt rijp voor een therapeut. "Zo kun je er tegenaan kijken, maar je kunt Johan ook zien als een jongen die zijn hart volgt en uiteindelijk het meisje krijgt. Ik beken dat we met hem hebben zitten worstelen. In eerdere montageversies legden we meer nadruk op Johans meewarigheid, maar dat werkte niet. Hij moest tot actie overgaan. Het is trouwens geen wet dat de hoofdpersoon het leukste personage is. Kijk maar naar Het schnitzelparadijs. Daarin is Nordip ook niet de leukste."

Johan volgt zijn hart en staat symbool voor een integer leven, maar hoe integer is hij? De muzikant chanteert zijn beroemde voetballende broer om zelf beroemd te worden. "Ze gebruiken elkaar. Voor mij gaat de film meer over de strijd van twee broers om de liefde van hun vader dan om wie het meisje krijgt."

Evy, het meisje in de film, is bepaald geen voorbeeld van eeuwige romantische liefde. Ze valt op Johan, maar als zijn broer beroemd wordt, ruilt ze hem in voor hem. "Je bent niet de enige die dat opmerkt. Het is lang geleden, want de film is vorig jaar gedraaid, maar in sessies bij het Filmfonds kwam het ook aan bod. Soms dacht ik: laat me nou maar gewoon mijn gang gaan. Er is veel Filmfonds over de film gegaan, maar ik geloof niet dat Johan er een andere toon door heeft gekregen. Misschien ligt hij iets verder weg van Ochtendzwemmers dan mij voor ogen stond, maar de film past bij mij."

Johnny de Mol schopt het in de film als Johans broer tot het eerste elftal van Ajax. Je filmde in de Arena en wilde de Ajax-spelers in de film hebben. Waarom is het niet gelukt? "Je hebt geen idee wat bij zoiets komt kijken. Voor elk dingetje, zoals het gebruik van shirts, moesten we toestemming vragen. Aan David Endt, de perschef van Ajax, vroegen we of de spelers wilden meewerken. Hij zag er een teambuilding-uitje in en vond het goed. Het bestuur was minder enthousiast, maar ging akkoord als Koeman toestemming gaf. Koeman liet de beslissing over aan aanvoerder Van der Vaart. Die wilde niet, omdat hij net een conflict had met Ibrahimovic. Kwestie van pech. We kwamen op het verkeerde moment."

Tevreden over Johan? "Lichtvoetigheid komt bij mij altijd naar boven, dus Johan past bij me. Misschien is de film vetter dan wat ik tot nu toe heb gemaakt, maar wat is er tegen een film waar je vrolijk van wordt? In Nederland kijken we neer op lichte films, terwijl het veel moeilijker is om zo'n film te maken dan een zelfmoorddrama in Noord-Frankrijk."

Horen we verhulde kritiek op Nanouk Leopolds Guernsey? "Nee, want die film vind ik geslaagd. Bij mij kwam in de bioscoop langzaam een rust over me bij het zien van die film. Het gaat niet om Guernsey, maar ik erger me aan gewild zwaardoenerige films. Zulke films krijgen altijd het voordeel van de twijfel. Ik kan ook negentig minuten iemand filmen die op een bankje zit te somberen."

Jos van der Burg



top
JOHAN

Oktober 2005 #270

Regie
Nicole van Kilsdonk

Kleur, 90 minuten

Te zien
vanaf 6 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


J

J'AI PAS SOMMEIL
J'AI TUÉ MA MÈRE
J. Edgar
J. Kessels
JA & NEE
Ja zuster, nee zuster
Ja, ik wil!
JAAP HILLENIUS, POGING OM DICHTERBIJ TE KOMEN
JAAR 1
HET JAAR 2602
JACK
Jack and Jill
JACK AND SARAH
Jack bestelt een broertje
JACK FROST
Jack Reacher
Jack Reacher: Never Go Back
Jack Ryan: Shadow Recruit
Jack the Giant Slayer
THE JACKAL
JACKASS 3D
Jackass Presents: Bad Grandpa
JACKASS: NUMBER TWO
JACKASS: THE MOVIE
THE JACKET
Jackie (Antoinette Beumer)
Jackie (Pablo Larraín)
JACKIE BROWN
Jacques Tati: De complete collectie
Jacques Verbeek & Karin Wiertz: Filmmakers
JADE
JAGDHUNDE
Jagten
JALAN RAYA POS (DE GROOTE POSTWEG)
JALLA! JALLA!
JAMES AND THE GIANT PEACH
THE JAMES GANG
James White
JAMÓN JAMÓN
JAN DARA
JAN KOUNEN SHORTS
Jan Sierhuis zelfportret
JANA
Jane
Jane Eyre (Cary Fukunaga)
JANE EYRE (Franco Zeffirelli)
Jane Mansfield's Car
JANINE
Janis: Little Girl Blue (Amy Berg over)
De Jantjes
JAPANESE HORROR ANTHOLOGY VOL. 1
JAPANESE STORY
JAPÓN
JAR CITY
EL JARDIN DEL EDEN
JARDINS EN AUTOMNE
JARHEAD
Jason Bourne
JASON X: FRIDAY THE 13TH, PART 10
JASON'S LYRIC
Jasper & Julia en de dappere ridders
Jauja (Lisandro Alonso over)
La jaula de oro
Jaws
JAY AND SILENT BOB STRIKE BACK!
JCVD
Je me tue à le dire
JE RENTRE À LA MAISON
Je suis mort, mais J'ai des amis
JEAN SEBERG — AMERICAN ACTRESS
JEAN-LUC GODARD — VOLUME ONE/TWO
JEANNE LA PUCELLE
Jeannette
JEEPERS CREEPERS
JEEPERS CREEPERS 2
JEF VAN DER HEIJDEN, FIETSER NAAR DE MAAN
JEFFERSON IN PARIS
JEFFREY
JELLYFISH
JENNIFER'S BODY
JENSEITS DER STILLE
JERRY MAGUIRE
Jersey Boys
JERSEY GIRL
Jessabelle
JESUS CAMP
JESUS'S SON
JET LAG
Jeune & jolie
Jeune femme
LE JEUNE WERTHER
JEUX D'ENFANTS
JEZUS IS EEN PALESTIJN
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil
Jigsaw
Jimi: All Is By My Side
JIMMY HOLLYWOOD
JIMMY NEUTRON: WONDERKIND
Jimmy P. — Psychotherapy of a Plains Indian
JIMMY ROSENBERG
Jimmy's Hall
JINDABYNE
JINGLE ALL THE WAY
Jiro Dreams of Sushi
JOAQUIN SABINA
Jobs
Jodorowsky's Dune
Joe
THE JOE D'AMATO COLLECTION
JOE'S APPARTMENT
JOEY BREAKER
JOHAN
JOHAN CRUIJFF — EN UN MOMENTO DADO
Johan en de verenkoning
JOHAN PRIMERO
JOHAN VAN DER KEUKEN — HET COMPLETE OEUVRE, BOX 1 EN 2
JOHN CARPENTER'S ESCAPE FROM L.A.
JOHN CARPENTER'S THE THING
John Carter
JOHN GRISHAM'S THE RAINMAKER
John Jansen
JOHN Q.
JOHN RABE
JOHN RAMBO IV
JOHN SAYLES COLLECTION
John Wick
John Wick 2
JOHNNY ENGLISH
JOHNNY MEIJER
JOHNNY MNEMONIC
JOHNNY STECCHINO
JOHNS
JONAH WHO LIVED IN THE WHALE
JONAS BROTHERS: THE 3D CONCERT EXPERIENCE
Jonas Mekas-box
Jonathas' Forest (A floresta de Jonathas)
THE JONESES
DE JONGEN DIE NIET MEER PRAATTE
Jongens
Joris & Boris en het geheim van de tempel
THE JOSEPH L. MANKIEWICZ COLLECTION
Joshua Oppenheimer: Early Works
Josie
JOSIE AND THE PUSSYCATS
JOUR DE FÊTE
LE JOURNAL D'UNE FEMME DE CHAMBRE
Journal d'une femme de chambre (Benoît Jacquot)
Journal de France
Journey 2: The Mysterious Island 3D
JOURNEY TO THE CENTER OF THE EARTH 3D
Journey to the Shore
JOURNEY TO THE SUN (GÜNESE YOLCULUK)
Journeyman
Joy (David O. Russell)
JOY (Mijke de Jong)
THE JOY LUCK CLUB
JOY RIDE
JOYRIDE
JU-ON (THE GRUDGE)
JUANA LA LOCA
JUDAS KISS
JUDE
JUDEX/NUITS ROUGES
The Judge
JUDGE DREDD
JUGGERNAUT
JUHA
JULIA
JULIAN PO
JULIE & JULIA
JULIEN DONKEY-BOY
Juliet, Naked
Julieta
Julius In Winterland
JUMANJI
Jumanji: Welcome to the Jungle
JUMPER
JUNEBUG
JUNGLE 2 JUNGLE
The Jungle Book
JUNGLE BOOK 2
JUNGLE JACK
JUNGLE JACK II, DE STOERE FILMSTER
JUNGLE RUDY
JUNIOR
JUNK MAIL
JUNO
Junun
Jupiter Ascending
Jupiter's Moon (Kornél Mundruckzó over)
JURASSIC PARK
JURASSIC PARK 3
Jurassic Park 3D
Jurassic World
Jurassic World: Fallen Kingdom
DE JURK
THE JUROR
Jusqu'à la garde (Xavier Legrand over)
Just a Beginning
JUST CAUSE
JUST FRIENDS
JUST GO WITH IT
JUST LIKE HEAVEN
Just Like Our Parents
JUST MARRIED
JUST MY LUCK
JUST THE TICKET
Just the Wind
Juste la fin du monde
JUSTIÇA
Justice League
Justin Bieber's Believe
JUSTIN BIEBER: NEVER SAY NEVER