La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Maggie Cheung: ontreddering in latex Vampieren op een Franse filmset

IRMA VEP

Frankrijk, 1996 | Olivier Assayas
In de films van Olivier Assayas lopen stuk voor stuk verwarde mensen rond en zijn nieuwste film Irma Vep vormt daarop geen uitzondering. In deze film over film, met de Chinese filmster Maggie Cheung in een opmerkelijke hoofdrol, is die ontreddering echter zo grappig en achteloos in beeld gebracht, dat de film bovenal sprankelt.

Het is op zijn minst prikkelend te noemen, dat een Chinese actiester in een Franse relatiefilm speelt. Maggie Cheung was verpletterend als The thiefcatcher in Heroic trio, waarbij ze samen met Wonderwoman en The invisible woman ten strijde trekt tegen een babystelende bejaarde psychopaat. Ze stond tegenover acrobaat Jackie Chan in Police story, maar kon het ook zonder haar vechtkunsten stellen in Wong Kar-wai's Days of being wild en binnenkort in Wayne Wangs Chinese box. Nog prikkelender is het dat die Franse relatiefilm in een satire is verpakt en dat Maggie in Irma Vep zichzelf speelt: een actiester uit Hong Kong die uitverkoren wordt om de rol van Irma Vep te spelen in een remake van de zwijgende Les vampires-serie (1915/16) van Louis Feuillade.
De Franse regisseur van die remake, René Vidal, gespeeld door Jean-Pierre Léaud, zag Heroic trio in een achterafbioscoop in Marrakesh en wist het zeker: deze actrice is de perfecte moderne versie van de juwelendievegge Irma Vep. Maar juist de actiescènes die hem zo getroffen hadden, blijken gespeeld te zijn door Maggie's stuntdubbel. Maggie heeft op haar beurt besloten om aan de remake mee te werken op basis van een paar afgeragde, niet ondertitelde video's met het vorige werk van René Vidal. Hun kennismaking verloopt dan ook nogal stroef en de crew fluistert haar toe dat Vidal misschien lang geleden goede films maakte, maar nu zijn beste tijd toch echt heeft gehad. Vidals interpretatie van de moderne Irma Vep is inderdaad geen opzienbarende: Maggie hijst zich in een strak latex pakje, omdat Vidal een hoerige Catwoman als inspriratiebron heeft genomen.

Bekrast
Maggie's latex pakje rimpelt en kraakt, maar ondanks die beknelling beweegt ze zich onverstoorbaar over de chaotische set. Ze blijft beleefd, lacht om andermans grapjes en giechelt als een vrouw een oogje op haar blijkt te hebben. Aan haar lichaamstaal is echter af te lezen dat ze de wanhoop nabij is. De film is daarom niet alleen een film over film, maar net zo goed een film over ontreddering. Je hoeft niet uit Hong Kong over te vliegen om je eenzaam te voelen binnen een groep mensen, die hun eigen gedragscodes al hebben opgesteld. Façades worden overal opgetrokken, en je went eraan. Maar als Maggie wijfelend afscheid neemt van het meisje dat verliefd op haar is, terwijl achter hen de housemuziek uitnodigend uit een club schalt, is hun onmacht om contact te krijgen onontkoombaar.
Maggie heeft geprobeerd zich te conformeren, maar haar tactiek van de verdekte opstelling bleek niet te werken. Haar aanwezigheid valt niet te ontkennen, ze maakte indruk en liet per slot van rekening volgeschoten celluloid achter. In een wanhoopsdaad om de ongrijpbare Maggie te bezitten blijkt Vidal die ruwe versie van de remake zodanig bewerkt te hebben, dat Maggie ook als Irma Vep letterlijk gehavend, bekrast, maar des te krachtiger uit de chaos is gekomen.

Kalmerende middelen
Regisseur Olivier Assayas (L'eau froide, Paris s'eveille) levert naast deze ontrafeling van groepsgedrag ook ongepeperd commentaar op het Franse filmklimaat. Hij doet dit via René Vidal, die symbool staat voor het stoffige, doodserieuze intellectuele geneuzel ("Het zijn beelden over beelden, werkelijk waardeloos. We hebben niet de juiste afstand, wat de film zielloos maakt" murmelt hij, halfverdoofd door de kalmerende middelen). Assayas was als redacteur van 'Cahiers du Cinéma' jarenlang pleitbezorger van de martial arts-films uit Hong Kong, dus het ligt voor de hand dat hij partij zal kiezen voor dat genre.
Hij laat dan ook een jonge filmjournalist de volgende theorie ontvouwen: "Het zijn niet de commerciële films die de filmindustrie vervuilen, maar juist de films voor de elite, die door hun navelstaarderij en saaiheid nooit het publiek zullen bereiken. De regisseurs die deze films omarmen, maken eigenlijk de filmindustrie kapot." Maar Assayas waakt er wel degelijk voor om te dwepen met de actiefilms. In een hilarische scène kan de filmjournalist het niet laten om tijdens een interview zijn favoriete regisseurs op te dringen aan Maggie Cheung. Of ze ooit met John Woo heeft gewerkt? Nee? Hoe dan ook, wat een geweldige regisseur is dat toch, die Bullet in the head is een waar ballet, heb je wel eens gelet op de choreografie van die schietscènes?!
Doordat Assayas niet kiest voor de hoge of de lage cultuur, vormt Irma Vep een belangrijke brug tussen de Europese auteursfilm en de grote publieksfilm. Assayas koos voor een satire, vol snelle, grotendeels geïmproviseerde dialogen, een losse cameravoering en een zeer fysieke soundtrack. Die samensmelting van genres zal niet alleen francofielen aanspreken, maar zal vermoedelijk ook het minder stoffige filmpubliek niet onberoerd laten.

Mariska Graveland

Voorafgaand aan de vertoningen van Irma Vep in het Nederlands Filmmuseum draait steeds één van de tien afleveringen van Les vampires van Louis Feuillade (Frankrijk, 1915/16). Te zien: 6 t/m 12 november + 13 en 14 november.



top
IRMA VEP

November 1997 #183

Produktie
George Benayoun
Regie en scenario
Olivier Assayas
Camera
Eric Gautier
Geluid
Philippe Richard
Aumary de Nexon
Montage
Luc Barnier
Tina Baz
Marie Lecoeur
Muziek
Philippe Richard
Met
Maggie Cheung
Jean-Pierre Léaud
Nathalie Richard
Antoine Basler

Kleur, 98 minuten

Distributie
NFM Distributie i.s.m. International Film Festival Rotterdam (Tiger Release)
Te zien
vanaf 6 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul