Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Zwijgend op de keldervloer Stil maar vol verlangen

INTIMACY

Frankrijk/Engeland/Duitsland/Spanje, 2000 | Patrice Chéreau
Over Franse films is wel eens gezegd dat er zóveel over seks gepraat wordt, dat het van concrete actie nooit komt. Intimacy, de nieuwe film van Patrice Chéreau, doet aanvankelijk het omgekeerde: de personages gaan elkaar letterlijk te lijf zonder een woord te zeggen. Uiteindelijk zijn die seksscènes het puurst en eerlijkst.

Ooit bestond er een duidelijke grens tussen porno en erotiek. Zag je een erectie, dan was het porno, anders niet. Nu erectie, fellatio en penetratie steeds weer middels zogenaamd 'verantwoorde' films het onschuldige filmhuispubliek overvallen, worden andere criteria gehanteerd. Hoeveel tijd van de totale film neemt de seks in beslag, en hoe wordt ze getoond? La vie de Jésus (1997) was met zijn korte penetratie-close up minder controversieel dan de neukpartijen van Pola X (1999), maar beide films wisten het etiket 'porno' handig te omzeilen door de kille vormgeving. Men raakt er niet opgewonden van, dus kan het geen porno zijn. Dat geldt ook voor films als Shabondama elegy (1999) en Baise-moi (2000).

Verkrampt
Met Intimacy gooit regisseur Patrice Chéreau (La reine Margot) weer olie op het vuur. De breed uitgesponnen en bijzonder expliciete vrijages zijn goed voor 35 van de 120 minuten en de presentatie is eerder neutraal dan gevoelloos of donker. Vochtig vlees, zuigende geluiden en verkrampte gezichten, en dat alles zonder muzikaal of compositorisch commentaar. Misschien dat daarom de discussie zo fel oplaaide tijdens het Filmfestival Berlijn, waar de film niettemin meerdere malen bekroond werd. Chéreau smeekte de aanwezige pers om vooral verder te kijken dan de seks. Alsof hij zich nooit bewust was geweest van de reacties die zijn film zou kunnen uitlokken.
Een artistieke of narratieve rechtvaardiging zal Chéreau wel paraat hebben gehad. Zoals de titel suggereert draait alles in de film om intimiteit, en dat thema snijdt Intimacy doeltreffend aan door acteurs en publiek subiet over de grens van het private en persoonlijke te tillen. De seksscènes winnen verder aan betekenis doordat hoofdpersonages Jay (Mark Rylance) en Claire (Kerry Fox) elkaar wekelijks in alle anonimiteit treffen en zowel voor als na de daad nauwelijks een woord wisselen. Intimiteit blijkt zo een nogal rekbaar begrip.
Maar is al dat opgewonden bloot op Jay's keldervloer wel nodig om dit punt duidelijk te maken? Het is in elk geval niet genoeg, en daarom hebben Chéreau en Anne-Louise Trividic in hun scenario een heel scala aan intimiteiten, vertrouwensbanden, vriendschappen en vormen van liefde verwerkt, met steeds het spel van zwijgen en onthullen als uitgangspunt. Jay vertelt aan zijn nieuwe collega alles over Claire, maar niet aan zijn kameraad Victor, wat alles zegt over de waarde van hun vriendschap. Al even tekenend is dat Jay, na Claire stiekem te zijn gevolgd, juist met echtgenoot Andy in gesprek raakt, of dat Andy verschillende huwelijksgeheimen prijsgeeft terwijl zijn zoontje gewoon meeluistert. En natuurlijk houdt Jay tegen Claire zijn mond, tot het te laat is.

Zelfreflectie
Zodra iedereen is aangekleed, wordt er dus heel wat afgekletst en verzwegen. Intimacy moet het dan ook erg hebben van de dialoog of juist het gebrek daaraan. Helaas lijken de gesprekken vaak niet alleen eindeloos (zelfs tot grote ergernis van sommige personages), door hun poëtische ritme en vaagheid klinken ze ook vreselijk gekunsteld. De literaire oorsprong, het verhaal 'Nightlight' en de roman 'Intimacy' van Hanif Kureishi, is wat dat betreft geen excuus, net zo min als de theatrale achtergrond van regisseur Chéreau of de ironische zelfreflectie die de film meermaals toepast. Dergelijke dialogen zouden op hun plaats zijn in een dromerig of magisch geheel, maar als brug tussen de hyper-realistische seksscènes werken ze enkel storend en ongeloofwaardig. En wat nog erger is: al reciterende sluiten de karakters zich hermetisch af van de toeschouwer.
Intimacy is dan ook op zijn warmst en toegankelijkst wanneer de protagonisten stil maar vol verlangen achter elkaar aan lopen, voorzichtige blikken uitwisselen, of wanneer de een zijn hand aarzelend op de schouder van de ander legt. De film bloeit dan plotseling open, en even wens je dat Jay en Claire ophouden met moeilijk doen en elkaar als gewone geliefden in de armen sluiten. Deze adempauzes compenseren de verder naargeestige sfeer echter nauwelijks, en doorgaans laten de strubbelingen op het doek je volledig koud.
Terug naar de kelder dan maar. Na de vervreemdende dialogen komt Mark Rylance's erectie over als puur, eerlijk inlevingsvermogen. "U ziet gewoon acteurs hun rol spelen", heeft Chéreau in een interview terecht gezegd. Een pyschologisch drama dat op zulke momenten het meest overtuigt, en dat zonder de seks tenonder gaat aan zijn eigen pretenties, kun je inderdaad moeilijk als porno kwalificeren.

Kevin Toma



top
INTIMACY

Juli/augustus 2001 #224

Productie
Jacques Hinstin
Patrick Cassavetti
Regie
Patrice Chéreau
Scenario
Patrice Chéreau
Anne-Louise Trividic
Camera
Eric Gautier
Montage
François Gedigier
Art direction
Jacqueline Abrahams
Muziek
Eric Neveux
Met
Mark Rylance
Kerry Fox
Timothy Spall
Alastair Galbraith
Marianne Faithfull

Kleur, 120 minuten

Distributie
A-Film Distribution
Te zien
vanaf 12 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul