I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Val in de open haard

IO NON HO PAURA

Italië/Groot-Brittannië/Spanje, 2003 | Gabriele Salvatores
Jongetjes vinden een geheime doorgang naar een andere wereld, in de Engelse jeugdfilm An angel for May en de Italiaanse onderhuidthriller Io non ho paura. Wat ze daar aantreffen stelt hen voor moeilijke keuzes.

De volwassenen die zorgen voor het door oorlog getraumatiseerde meisje May weten het zeker: het uit het niets opgedoken jongetje dat hun oogappel zichtbaar doet opbloeien moet wel een engel zijn. Ook het cherubijnige Italiaantje dat door ontvoerders is weggestopt in een akelig hol onder de grond twijfelt er niet aan dat zijn ontdekker een beschermengel moet zijn. Maar het zijn geen engelen, het zijn gewoon jongetjes.
De tienjarige Michele (Giuseppe Cristiano) leeft in Io non ho paura in zo'n pastorale omgeving waar Italiaanse cineasten dol op zijn. Het is 1978, en de graanvelden baden in verzengend zonlicht. Terwijl Michele en zijn vrienden door het goudgele koren rennen klinkt op de geluidsband vitale, quasi-minimale muziek. Alvorens extatisch over de akkers te strijken, glijdt de camera ondergronds langs de op een steen gekraste woorden 'io non ho paura' — ik ben niet bang. Onderkruipsels kruipen voorbij, en als we bovengronds komen vliegt een kraai door het beeld. Wie zijn lesjes Lynch geleerd heeft weet: hier is iets niet pluis. Michele komt daar ook achter als hij bij een verlaten bouwval, midden in de velden, stuit op een geheimzinnig luik. Als hij het opent blijkt er een angstig en verward jongetje in te zitten. Moet Michele — zelf nog maar een kind — zijn nieuwe vriend proberen te redden? De kwestie wordt ingewikkelder wanneer het vermoeden rijst dat armoedige families in deze achtergestelde boerenstreek er iets mee te maken hebben.

Astmapuffertje
In het Britse An angel for May vindt de twaalfjarige Tom (Matthew Beard) geen luik, maar een gat in de tijd. Evenals Michele doet Tom zijn ontdekking bij een vervallen boerderij, maar dan in schilderachtig Yorkshire. Als hij er schuilt voor een onweer valt Tom door de open haard, om te belanden in de Tweede Wereldoorlog. Zijn eigen huis is nog niet eens gebouwd, er vallen voortdurend bommen, en vanwege zijn anachronistische Slipknot-sweatshirt en zijn verdachte astmapuffertje wordt het arme joch door de lokale jeugd aangezien voor een nazispion. Gelukkig wacht hem een vriendelijkere ontvangst bij Sam Wheeler (Tom Wilkinson), een boer die zich heeft ontfermd over het oorlogsweesje May (Charlotte Wakefield). Door haar vriendschap met de onverwachte bezoeker bloeit het meisje helemaal op. Wanneer Tom, door dezelfde haard, terugkeert naar Yorkshire anno nu, ontdekt hij dat May's pleeggezin de oorlog niet heeft overleefd. Een bombardement werd hen noodlottig. Moet hij teruggaan om hen te waarschuwen? De kwestie wordt ingewikkelder als blijkt dat de filmmakers tijdreizen wel mogelijk achten, maar het achteraf wijzigen van de loop der geschiedenis niet.

Juist en goed
Volgens wijsgeer Herman Philipse, schrijver van de essaybundel 'Atheïstisch manifest', is het moreel besef bij mensen veel eerder onstaan dan religies, die vanouds beweren de moraliteit in pacht te hebben. Het handelen van Michele en Tom ondersteunt zijn stelling. Beide jongetjes zijn er zo diep van overtuigd dat ze de ander achter hun geheime doorgang moeten helpen, dat ze de regels van de volwassen wereld durven te tarten.
Ongetwijfeld heeft Italiaan Michele kennis genomen van katholieke dogma's. Toch wijst niets erop dat zijn beslissing om het goede te doen is ingegeven door het besef dat Jezus Christus op ambachtelijke wijze aan het kruis werd getimmerd. Michele doet niet wat van hem verwacht wordt, maar wat hij zelf juist acht. Ook bij Tom — opgegroeid in het geseculariseerde Engeland van vandaag — komt de wens om meisje May te behoeden voor een ramp diep van binnen.
Toch is er een verschil tussen beide films. Io non ho paura suggereert dat we alleen puur moreel kunnen handelen zolang we nog jong en onbedorven zijn. Juist doordat Michele's moraliteit voortkomt vanuit zijn geromantiseerde jeugdige onbedorvenheid krijgt Io non ha paura een nostalgisch tintje. Dat maakt de film van Gabriele Salvatores (die in 1991 een Oscar won met de oorlogskomedie Mediterraneo) specifiek geschikt voor volwassenen. Kinderen doen, als het goed is, nog nog niet aan nostalgie. An angel for May is, zoals het een goede jeugdfilm betaamt, dan ook wars van nostalgie. De keuzes die Tom maakt, als hij weet dat zijn vriendinnetje May in de penarie zit, komen niet voort uit onbedorvenheid. Hij zet juist de eerste schreden op weg naar volwassenheid, door te laten zien dat hij ergens voor staat. Dat hij onderweg een werkelijkheid aantreft die complexer is dan hij in zijn argeloosheid had kunnen vermoeden maakt de triomf alleen maar groter.

Fritz de Jong



top
IO NON HO PAURA

April 2004 #254

Regie
Gabriele Salvatores

Te zien
vanaf 25 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul