Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Innocence: liefde van weleer Koppig fossiel

INNOCENCE

Australië/België, 2001 | Paul Cox
Paul Cox (Vincent, A woman's tale, Molokai: The story of Father Damien) pendelt tegenwoordig heen en weer tussen Australië, waar hij veertig jaar geleden een toevluchtsoord vond, en Nederland. Teleurgesteld in Hollywood zegt hij zich alleen nog maar op kleine filmprojecten te willen toeleggen: "Ik heb geen idee wat ik met twee miljoen dollar zou moeten doen." De film Innocence is een voorbeeld van de intieme cinema die hij voorstaat.

Iedereen heeft van die dromen waarin alles mogelijk is. Die waarin je een verloren liefde weer aan je hart kunt drukken is daarvan misschien wel de meest romantische. De aan zijn levensavond gekomen hoofdpersoon van Paul Cox' Innocence maakt van dromen daden en engageert een ontmoeting met het meisje dat hij veertig jaar eerder beminde. Maar kun je een liefde van weleer weer ongestraft oppakken?, vraagt de film zich af.
Door het oeuvre van de in Nederland aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog geboren en naar Australië uitgeweken regisseur Paul Cox (Venlo, 1940) loopt als een rode draad het onderzoek naar relaties tussen mensen in het aanschijn van de eindigheid van hun leven. Hoewel hij nog steeds een Nederlands paspoort heeft wordt Cox meer als een Australische auteur beschouwd dan als een Nederlandse filmmaker. Maar ook in Australië worden de mogelijkheden om persoonlijke films te produceren steeds beperkter, stelt hij teleurgesteld vast. De Filmkrant sprak met deze balling van nature in zijn toevluchtsoord in Arnhem.
"Ik maak films vanuit een politieke motivatie", stelt Cox, die zojuist zijn droomproject, een documentaire over de Russische danser Vasili Nijinski in première zag gaan op het Filmfestival Rotterdam. "Dat klinkt misschien raar voor mensen die denken dat ik een kunstzinnige filmmaker ben." Cox' politieke uitgangspunten liggen niet bij een partij, een programma of een ideologie, maar op een humanistisch niveau: "De mens is een bijzonder wezen, want hij is gezegend met gevoel. Film is een middel om bij je diepere bewustzijnslagen terecht te komen. Het probleem met de menselijke soort is dat we eens mensen waren, maar nu zijn we consumenten. Dat heeft ook het filmpubliek verandert: het wil vermaakt worden. Ik wil in mijn films laten zien dat het belachelijk is om je dood te consumeren. Dat doe ik door kleine films te maken die níet over consumeren gaan en niet bedoeld zijn om te consumeren. Ze bieden geen instant bevrediging, maar hopelijk inzicht op de lange termijn. En ja, dat noem ik politiek, want dat is een politieke zet."

Hoer
Nadat Paul Cox hardhandig kennis maakte met de machinaties van Hollywood tijdens de productie van Molokai: The story of Father Damien (1999) heeft de filmindustrie voor hem afgedaan. Met Innocence keert hij terug naar menselijke geschiedenissen zoals A woman's tale (1991), een film over en voor de stervende actrice Sheila Florance, die hem waarschijnlijk het meeste erkenning bracht. "Nadat de studio mijn hele montage van Molokai: The story of Father Damien om zeep had geholpen, heb ik besloten om niet meer bij de filmwereld te willen horen. Ik heb niets met roem, succes en geld, al daarvoor niet, maar in Hollywood heb ik aan den lijve ondervonden dat de filmindustrie één grote uitverkoop, één grote beweging richting middelmatigheid is. Iedereen wil succesvol zijn en doet daarom concessies. Begrijp me niet verkeerd, de druk van Hollywood op filmmakers is enorm, maar uiteindelijk maakt dat iedereen tot hoer. Ik heb altijd goedkope films gemaakt en met Damien ging het ook meteen mis. Eerlijk gezegd heb ik geen idee wat ik met twee miljoen dollar zou moeten doen."
Ook het script van Innocence kwam in Hollywood terecht, maar wijs geworden door zijn eerdere ervaringen, besloot hij de film met Australisch en Belgisch geld te maken. Dat kwam niet in de laatste plaats door de belangrijke plaats die de seksscènes tussen hoofdpersonen Claire en Paul in het scenario innemen. "Mensen boven de zestig neuken niet. Althans niet in Hollywood. Maar er zit meer lust en erotiek in mensen die langer hebben geleefd dan in twintigers. Bovendien is de seks in Innocence een manier om de tijd die Claire en Paul van elkaar scheidt te overwinnen."
Seks en de dood zijn constante motieven in de films van Cox. Seks confronteert je met de dood, en de dood met het leven, zegt hij. "Hoeveel hoogtepunten kent het bestaan? Hoeveel momenten van extase en diepe ellende heb je aan het einde van je leven meegemaakt? Als je het bij elkaar optelt zijn het misschien maar een paar minuten. Daarom moet je je elke dag afvragen wat het betekent om te leven. Je moet je je eigen dood elke dag realiseren, elke dag de balans opmaken."
Van dit soort levensvragen is de stap naar de gebeurtenissen van 11 september voor Cox niet zo groot. "11 september zou oorspronkelijk de Amerikaanse première van Nijinski zijn, een film over een vitale danser, die in zijn kunst de grens tussen zijn en niet-zijn liet zien. En dan gebeurt er iets wat je ervan bewust maakt dat de leef-cultuur van George Bush even destructief is als de dood-cultuur van Osama bin Laden. Ik denk zelfs dat die leef-cultuur van Amerika ons dicht bij de dood heeft gebracht omdat er geen begrip is voor het feit dat er mensen zijn voor wie de dood niets betekent."

Spiegel
Tijd, heden, verleden, toekomst, leven, sterven, het zijn ook in Innocence de gegevens van het bestaan waar de personages mee worstelen. Paul Cox laat heden en verleden middels op Super8 gedraaide flashbacks van liefdesscènes in elkaar overlopen, maar niet straffeloos. "Het verleden is de enige realiteit", meent hij. "Het leven is een illusie, zeggen ze in India. Dat is een opvatting die ik in de tijd dat ik daar als fotograaf rondreisde heb leren waarderen. Het heden kun je niet vasthouden, alleen in de geest."
Dat zijn ook de woorden van de oudere filmmaker die terugkijkt op zijn leven en loopbaan: "Ik ben een koppig fossiel." "Ouderdom brengt meer nederigheid", denkt hij. "Maar een film als deze die ik met hart en ziel heb gemaakt, is ook een zelfportret. Anderen gaan naar de psychiater om de balans op te maken, ik maak films. Maar wat ik er precies van mezelf in herken zou ik niet kunnen zeggen. Was het niet Pirandello die iemand beschreef die in de spiegel kijkt en zijn eigen gezicht niet herkent? Ik haat mijn bril en misschien één keer per jaar poets ik mijn tanden met mijn bril op. Als ik dan in de spiegel kijk, zie ik opeens mijn ouder geworden gezicht. Langzaam verdwijn je in de mist. Daarom heb ik dat in mijn film omgedraaid en het gezicht van de oudere Claire in de spiegel weer jong laten worden. Je innerlijke leeftijd is eeuwig."
In essentie heeft hij altijd dezelfde film gemaakt, vindt Cox. Hij heeft de hypocrisie en de menselijke angst voor het onbekende bloot willen leggen. Door Innocence herontdekte hij het menselijke lichaam. "Mensen weten niet meer wat het betekent om elkaar aan te raken. Daarom ben ik nu met Judith Herzberg aan een script aan het schaven met de werktitel 'Touch'. Het moet een film worden over vleselijkheid." 

Klokken
Hoezeer Paul Cox ook de materie bevraagt, hij is er niet los van. Behalve zijn ondergoed koopt hij alles tweedehands, grapt hij, maar zijn huis in Arnhem lijkt wel een museum. Het hangt vol schilderijen in Vincent van Gogh-stijl, die hij tijdens het draaien van zijn documentaire uit 1987 over de schilder maakte. Of beter gezegd, "Van Gogh on acid" zoals een Amerikaanse collega die hem laatst bezocht ze omschreef. En nog opmerkelijker zijn de vele klokken, die allemaal een andere tijd aangeven en tijdens het gesprek op de meest vreemde momenten een nieuw uur slaan. Om zich veilig te voelen moet hij zich met dingen omgeven, zijn eigen 'baarmoeder' creëren, licht hij toe. "Dit huis ziet eruit alsof het al sinds mensenheugenis in de familie is en ik hier al een eeuwigheid woon, maar in werkelijkheid heb ik het pas een paar jaar en ben ik er bijna nooit. Ik ben een eenzame reiziger van nature en reis slechts met één kleine koffer de wereld rond. Overal waar ik kom ga ik naar veilingen waar ik spullen koop en die ik dan weer achterlaat.
"Vroeger werden de dingen nog gemaakt met de gedachte dat ze lang mee moesten gaan. Tegenwoordig is alles bedoeld om weg te gooien. Heb je weleens het binnenwerk van een antiek horloge gezien. Dat is zo precies, alsof het voor eeuwig de tijd moet kunnen aangeven. Op het moment dat horloges batterijen kregen is men begonnen de geschiedenis weg te gooien."
Klokkenmaker en -restaurateur in zijn vrije tijd zegt Cox geen grotere voldoening te kennen dan als hij een oude klok weer aan de praat heeft gekregen. "Dan heb ik iets kunnen behoeden tegen de tijd."
Is dat wat hij ook in zijn films probeert? Iets in stand te houden?
"Ja, dat zou je wel kunnen zeggen. Zonder het al te pretentieus te laten klinken denk ik dat ik in mijn films wil veiligstellen wat het betekent om menselijk te zijn. Het enige wat de mens kan nalaten zijn kunst en geschiedenis. Mijn leven is begonnen in een atmosfeer van oorlog en vernietiging. Laten mijn films dan de schoonheid bewaren."

Dana Linssen



top
INNOCENCE

Mei 2002 #233

Productie
Paul Cox
Mark Patterson
Regie en scenario
Paul Cox
Camera
Tony Clark
Montage
Simon Whitington
Muziek
Paul Grabowsky
Art direction
Tony Cronin
Met
Julia Blake
Charles Tingwell
Jerry Norris
Kristine van Pellicom
Kenny Aernouts

Kleur, 94 minuten

Distributie
Indies

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
Icarus
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
Indivisibli
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul