The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Happy end op de pier. Woody en Demi herenigd Voor een miljoen met Robbie Red naar bed

INDECENT PROPOSAL

Verenigde Staten, 1993 | Adrian Lyne
De films van Adrian Lyne werken buiten de bioscoop nog beter dan binnen. Met een feilloos gevoel voor wat gevoelig ligt in de samenleving weet Lyne het juiste onderwerp op het juiste moment aan te snijden. Zijn films vinden een enorme weerklank. Met Indecent proposal lukte dat in Amerika voor de derde keer. Op het werk, in de kroeg en in tijdschriften, overal klonk de magische vraag: zou jij het doen voor een miljoen?

Eerder was het Lyne al gelukt met 9½ weeks en Fatal attraction. Die films brachten niet alleen veel geld op, ze werden al kort na verschijnen een soort sociologisch ijkpunt. Ze werden uitgeroepen tot tekens van de tijdgeest, wat dat ook precies moge zijn. Zo'n film wordt steeds minder film, en steeds meer vertrekpunt voor allerlei beschouwingen en borrelpraat. Voor het verwerven van die status is meer nodig dan een uitgekiende marketing. In de lucht hangen altijd bepaalde, snel wisselende, gevoeligheden van een samenleving en sommige mensen hebben daar een goede antenne voor.
Lyne begint zijn films bovendien op herkenbaar niveau. Aanvankelijk gaat het over mooie mensen met mooie relaties, waar we ons graag mee willen identificeren. Tegen de tijd dat de boel volledig ontspoort kunnen we ons niet meer losmaken van die mensen en komt de klap des te harder aan. Lyne maakt geen afstandelijk vermaak, maar legt het dilemma bij de kijker. Onontkoombaar is de vraag: wat zou jij doen in zo'n situatie? Ideaal gespreksonderwerp, dat spreekt.
Seks doet de rest: altijd het beste middel om tongen en pennen in beweging te krijgen. Vooral als je als maker de mazzel hebt dat fatsoensrakkers sommige scènes als te expliciet bestempelen, zoals bij 9½ weeks gebeurde. Jacob's ladder, een seksloze hallucinatie van Vietnam-veteraan Tim Robbins en wellicht Lyne's beste film, moest het met heel wat minder belangstelling doen.

Vreselijk gelukkig
Na de sm-verhouding van 9½ weeks en het overspel met geweld van Fatal attraction is er dan nu het overspel met geld van Indecent proposal. Iedereen is te koop, is de stelling die Lyne op het huidige tijdsgewricht van toepassing acht. Het is de stelling van John Gage (Robert Redford), een goed geconserveerde vijftiger waarvan maar niet duidelijk wordt hoe hij zo belachelijk rijk is geworden. Hij is bereid een miljoen dollar te betalen voor een nacht met Diana (Demi Moore). Maar Diana is getrouwd met David (Woody Harrelson) en dat maakt haar tot zijn eigendom, in deze film. Diana en David zijn vreselijk gelukkig met elkaar, zo wordt in de langdurige introductie duidelijk gemaakt. Het is een prachtige relatie, met veel pret en passie. Er is maar één domper: net als ze hun droomhuis bouwen breekt de recesie uit.
Dus accepteren ze het miljoen van Gage. Aan de voorspelbare morele pro's en contra's worden gelukkig niet veel woorden vuil gemaakt. Dat de nacht die Diana met Gage op zijn boot doorbrengt (waarom ziet rijkdom er toch altijd hetzelfde uit: zo'n Prins de Lignac-jacht met een foute inrichting en een minzame neger achter de vleugel) vervolgens ook wordt overgeslagen is nog wel aardig. Net als David kunnen we nu alleen maar gissen naar wat daar precies is gebeurd.
Vervolgens gaat het echter helemaal mis met Indecent proposal. Het gesukkel begint met verwijdering tussen Diana en David. Diana kiest voor Gage en vlak voor het einde toch maar weer voor David. Dat einde mag verklapt worden omdat vanaf de eerste minuut elk ander einde onmogelijk was. Het bizarre van de film is dat het gedrag van Diana, de sleutel tot het verhaal, volstrekt ongemotiveerd blijft. Eén zielig jeugdverhaaltje van Gage is voor deze intelligente, zelfbewuste vrouw voldoende om zich in een nieuw leven te storten. Eén diepzinnige opmerking van David — "Hij is geen betere man, hij heeft alleen meer geld" — is voldoende om haar nogmaals overstag te laten gaan. Alles wat dit gedrag, en daarmee de film, interessant had kunnen maken is zorgvuldig weggelaten.

Stilstand
In plaats daarvan krijgen we een hoop onzin voorgeschoteld, beelden die eindeloos hetzelfde illustreren: Gage is rijk en oppervlakkig, David is arm en diepzinnig. Over de rol van Demi Moore is al helemaal niet nagedacht: het ene moment is ze sterk en onafhankelijk, het volgende moment niet meer dan een aanbeden object dat zich de koehandel van de heren rustig laat aanleunen. Wat er aan, zeer bescheiden, erotiek in Indecent proposal zit, is een ode aan het lichaam van Moore, of dat van haar body double. Zelfs als ze tomaten plukt in de tuin valt haar rokje wel erg flatteus.
Meer dan de anekdote die aan al het publicitaire rumoer ten grondslag ligt heeft Indecent proposal niet te bieden. Als dat station eenmaal is gepasseerd komt de boel volledig tot stilstand. Niets heeft de film gemeen met het confronterende van 9½ weeks, het intelligente van Jacob's ladder of de snelheid van Fatal attraction. Het feit dat Lyne met dit slome gebakvis toch zo heftig de publieke opinie weet te beroeren, betekent een radicale volgende stap in zijn carrière. Adrian Lyne heeft zichzelf opgeheven als filmmaker. Hij heeft geen film gemaakt, hij heeft een gespreksonderwerp aangedragen.

Mark Duursma



top
INDECENT PROPOSAL

Juli/augustus 1993 #136

Produktie
Sherry Lansing
Regie
Adrian Lyne
Scenario
Amy Holden Jones, gebaseerd op een roman van Jack Engelhard
Camera
Howard Atherton
Geluid
Alan Robert Murray
Montage
Joe Hutshing
Muziek
John Barry
Met
Demi Moore
Woody Harrelson
Robert Redford
Seymour Cassel

Kleur, 117 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 8 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
Icarus
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
Indivisibli
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE (Lucile Hadzihalilovic)
INNOCENCE (Paul Cox)
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
Instant Dreams
INSTINCT
Insyriated
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
The Interview
Interview (Steve Buscemi)
INTERVIEW (Theo van Gogh)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers (Don Siegel)
Invasion of the Body Snatchers (Philip Kaufman)
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
Isabelle (Ben Sombogaart)
ISABELLE (Tim Oliehoek)
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul