I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Psychische terreur op het kantoor Kwetsen zonder aanzien des persoons

IN THE COMPANY OF MEN

Verenigde Staten, 1997 | Neil LaBute
Echte mannen hebben het maar moeilijk in de jaren negentig. Heb je eindelijk na jarenlang zwoegen een positie verworven in een bedrijf, staat de volgende generatie afgestudeerden alweer te azen op jouw baan. Maar het ergste zijn de vrouwen. Eerst maakten ze mannen het leven al zuur op het slagveld van de liefde. En nu verdringen ze zich ook al op de werkvloer om de mannen uit hun posities te verjagen. De gefrusteerde mannen in Neil LaButes trefzekere debuut In the company of men laten het er niet bij zitten en besluiten zich voor eens en altijd te wreken op het vrouwelijk geslacht.

Zelden konden gekwetste blanke mannenego's zo vrijelijk hun gal spuien op het witte doek als in de eerste scènes van In the company of men. Tijdens een saaie vliegreis klagen twee mannen over de vrouwen die hun leven ondraaglijk maken. Chad is arrogant, seksistisch en zelfverzekerd, Howard is een echte binnenvetter die zich verbijt over het leed dat het leven hem heeft aangedaan. Chad verzint een plannetje om eindelijk wraak te kunnen nemen voor alle 'relatieshit' die ze hebben moeten doormaken, en na een drankdoorweekte avond weet hij Howard over te halen om het spelletje mee te spelen. De twee mannen brengen zes weken door in een achterafgelegen filiaal van hun bedrijf, waar ze een niet nader gedefinieerde opdracht moeten uitvoeren. Tijdens hun verblijf zullen ze de meest kwetsbare vrouw uitzoeken die ze kunnen vinden. Doel is om haar allebei te versieren zodat ze haar na zes weken keihard kunnen laten vallen. Het ideale slachtoffer dient zich aan in de vorm van de dove typiste Christine. In de loop van het verhaal krijgt Howard last van een opspelend geweten, maar steeds wordt hij bij de les geroepen door Chad, die zich ontpopt als een waar manipulator. De haat die Chad koestert beperkt zich niet alleen tot vrouwen, zoals blijkt uit de in Amerika spraakmakende scène waarin hij een zwarte mannelijke stagiair ernstig vernedert. Maar zijn haat gaat nog veel verder, zoals in de bijna hilarische scène waarin hij zijn collega's uit de doeken doet praktisch iedereen in het bedrijf te verachten. Chad's motto luidt 'Let's hurt somebody'. Hij is in staat is om mensen te kwetsen zonder aanzien des persoons. En dat is precies wat hij doet.

Voyeuristisch
Het is te merken dat regisseur en scenarist LaBute van huis uit toneelschrijver is. De dialogen zijn messcherp, en de manier waarop de relatie tussen de twee mannen en hun dove slachtoffer langzaam wordt uitgewerkt past in de traditie van toneelschrijvers als Harold Pinter en David Mamet. Geen enkele zin of handeling is zonder bedoeling, en als er al enige twijfels bestaan over de motivatie van de karakters, dan zorgt de schrijver ervoor dat er achteraf een uitleg wordt gegeven. Zo zou je je bijvoorbeeld kunnen afvragen of een aantrekkelijk meisje als Christine, doof of niet, echt zo wanhopig kan zijn dat ze uit zou willen gaan met deze twee mannen — maar tegen het eind legt Christine zelf netjes uit dat dat inderdaad mogelijk is.
Vreemd genoeg gaat het complete gebrek aan onvolmaaktheden en losse eindjes in het scenario op een gegeven moment op de zenuwen werken. Die eerste scènes waarin Chad zijn vriend meesleept in zijn onethische plan zijn spannend, zolang Howard nog nee kan zeggen. Maar als het besluit om iemand te kwetsen eenmaal is genomen, trekt het script potdicht, ondanks de verrassende toedracht die LaBute nog in petto heeft. Minutieus, van week tot week, volgt de film hoe de mannen hun plan tot uitvoer brengen. Wat we zien is bij vlagen pijnlijk genoeg, maar in zijn totaliteit is In the company of men toch teveel geconstrueerd rond tot op het bot uitgewerkte personages om je echt te raken. Mede door de cameravoering — veel statische shots door een camera die bewust net iets te veel afstand houdt om de kijker te betrekken — heeft de film een bijna voyeuristisch karakter, wat nog wordt versterkt door het uiterst spaarzame gebruik van muziek.

Scheidslijnen
In Amerika leidde In the company of men tot de nodige controverse. Tegenstanders zetten zich af tegen het vermeende vrouwvijandige en racistische karakter van de film, op basis van het aloude misverstand dat iemand die een verachtelijke personage verzint of speelt zelf ook wel verachtelijk moet zijn. Hiertegenover stonden mensen, waaronder radicale feministen, die de film juist verdedigden omdat volgens hen de verwrongen gevoelswereld van mannen aan de kaak werd gesteld. Behalve deze discussie langs voorspelbare, politiek-correcte scheidslijnen was er vanuit alle kampen kritiek op het ontbreken van een morele conclusie. Het kwaad wordt uiteindelijk niet gestraft en dat blijkt regelmatig hevige reacties op te roepen bij filmpers en -publiek, zoals afgelopen jaar ook bij ons het geval was naar aanleiding van Michael Hanekes Funny games.
Er zijn overeenkomsten aan te wijzen tussen beide films, zoals de willekeur waarmee de boosdoeners hun slachtoffers selecteren, en de manier waarop de makers het door hun getoonde geweld in een bredere maatschappelijke context willen plaatsen. Maar het werkstuk van LaBute is een stuk minder extreem dan dat van Haneke. Niet omdat het geweld eerder geestelijk is dan fysiek, want wat Chad en Howard Christine aandoen is behoorlijk wreed. Maar In the company of men houdt de kijker veel meer op afstand, waardoor het amorele einde niet als een ijskoude douche komt, zoals wel het geval is bij Haneke. Het valt dan ook te bezien of LaButes film in Nederland nog tot veel controverse zal leiden. Dat neemt niet weg dat In the company of men een intelligente en zelfbewuste debuutfilm is die heel wat stof tot nadenken levert.

Fritz de Jong



top
IN THE COMPANY OF MEN

Januari 1999 #196

Productie
Mark Archer
Stephen Pevner
Regie en scenario
Neil LaBute
Camera
Tony Hettinger
Montage
Joel Plotch
Muziek
Ken Williams
Karel Roessingh
Art direction
Julia Henkel
Met
Aaron Eckhardt
Stacy Edwards
Matt Malloy
Michael Martin

Kleur, 93 minuten

Distributie
RCV Film Distribution
Te zien
vanaf 7 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul