Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Paul Cohen (foto: Angelique van Woerkom) Die eeuwige glimlach

I AM THE VIOLIN

Nederland, 2004 | Paul Cohen
Het schijnt dat de Poolse Ida Haendel op haar derde zomaar ineens viool kon spelen. I am the violin toont de nu ruim tachtigjarige diva der violisten, die met schoothond ontbijt voor de televisie.

'Bijna niemand kent Ida Haendel', vertelt regisseur Paul Cohen, 'haar carrière is niet gelopen zoals ze eigenlijk verdiend heeft. Door de oorlog, maar ook door haar vader. Hij zat er altijd bij en dat schrikte managers af. Zo'n vijftien jaar geleden stierf hij en vanaf dat moment warmt ze haar eigen prakkie op.'
Haendels vader — in I am the violin aanwezig via een portretfoto waarop hij streng in de lens kijkt — wilde zelf beroemd violist worden maar werd gedwarsboomd door zijn vader. Ida's zus Alice speelde als kind viool maar bleek geen talent. Ida wel, en voor vader werd haar carrière en succes een verlengstuk van zijn ambitie en zijn frustratie. Volgens Cohen heeft dat een enorme druk uitgeoefend op de psyche van Ida Haendel. Stof voor een portret.
'Muzikanten, maar ook topsporters en acteurs hebben te maken met carrièreplicht. Iets moeten doen waarin je uitblinkt, schept een enorme druk die dramatische vormen kan aannemen. Zo ook het geval Ida Haendel. Haar verhaal, zoals ik het een paar jaar geleden las in haar autobiografie Woman in violin, interesseerde me om die reden.' Zelf zegt Ida in de film dat ze niet onder haar vader en haar geïsoleerde jeugd geleden heeft. Cohen: 'Ken je de term cognitieve dissonantie? Ida idealiseert haar vader en dat is haar manier om ermee te kunnen leven. Als zij haar vader ooit had aangevallen was ze misschien wel getrouwd geweest, had ze haar viool op de tweede plaats gezet. Ze was dan misschien ook een volwassener persoon geworden.'
Nu zag Cohen, gedurende de maanden dat hij haar volgde naar concerten en in het dagelijks leven, een vrouw die veel aandacht had voor de buitenkantjes, voor 'haar appearance'. Moeilijk om daar een portret van te maken, zo bleek. 'Die eeuwige glimlach maakte het moeilijk om een balans in haar persoonlijkheid te krijgen, ik had steeds het gevoel dat je haar niet 'echt' zag. De montage was niet eenvoudig en ik had voor de eerste keer het gevoel dat het misschien wel niet goed zou worden.' De film toont inderdaad twee Haendels: de diva die staande ovaties krijgt, maar ook een eenzame dame die aankomt op vliegveld Cleveland en zich afvraagt: 'Where is the meeting committee?'

Rommelkamer
Cohen had zo zijn methoden. De film kent een paar gestolen scènes waarin Ida niet weet dat ze gefilmd werd. Als ze naar haar eigen opname uit 1943 luistert bijvoorbeeld, en zichtbaar geraakt is. 'Ida had geen flauw benul wat wij onder een documentaire verstaan. Geen mooi belichte interviews.' Over de scène waarin de camera inzoomt op Haendels met tientallen uitbundige jurken volgestopte kledingkast zei Ida tijdens de montage: 'Nee, dat kun je toch niet doen zeg, dat is een rommelkamer, daar ga je toch niet filmen!'
Volgens Haendel is haar uiterlijk haar carrière niet ten goede gekomen. Keer op keer benadrukt ze de schoonheid van haar zus. 'Met míjn vioolspel en háár gezicht had ik de wereld veroverd.' De vergelijking toont de scheve verhouding tussen Ida en Alice, een belangrijk thema in I am the violin. Cohen: 'Het was mijn bedoeling dat haar zus een belangrijk personage in de film zou zijn. Ida heeft daar al vrij snel een stokje voor gestoken. Ida zei: 'Mijn zus wil niet gefilmd worden, ze vindt het vreselijk, je moet er mee stoppen. Maar vertel haar niet dat ik dit tegen je gezegd heb.' Uiteindelijk heb ik haar zus wel gefilmd. Voor de première op het documentairefestival IDFA vorig jaar hebben we Ida het resultaat eerst op haar hotelkamer laten zien. Spannend, want Ida heeft een grillige persoonlijkheid en ik moest voorkomen dat ze boos de zaal uit zou lopen. Maar ze was er helemaal van onder de indruk, ze vond het geweldig. Ook de kledingkast-scène.'

Lotte de Wit



top
I AM THE VIOLIN

Juni 2005 #267

Productie
Frank de Jonge
Piet Erkelens
JeanMarc van Sambeek
Regie, scenario en camera
Paul Cohen
Geluid
Martijn van Haalen
Montage
Mario Steenbergen
Mixage
Hugo Dijkstal

Kleur, 54 minuten

Te zien
vanaf 16 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul