Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Overleven in een Siberisch strafkamp

In the Crosswind

Estland, 2014 | Martti Helde
Hartverscheurend zwart-wit en verbluffende tableaux vivants voeren je mee naar een vergeten genocide.

Een wapperend gordijn, een fladderend hoofddoekje en een knipperende wimper verraden dat er leven is. De Estse regisseur Martti Helde (1987) presenteert het verleden in In the Crosswind als flarden herinneringen die zijn stilgezet. Zijn onderdompelende tableaux vivants zijn geen levende schilderijen, maar ademende zwart-witfoto's. De acteurs beelden alsof bevroren een scène uit en de camera spookt tussen ze door. In the Crosswind is een unieke visuele reis langs de slachtoffers van een vergeten genocide.
Heldes speelfilmdebuut toont de overlevingsstrijd in een Siberisch vrouwenstrafkamp in 1941. Hij snijdt een onderwerp aan dat lang taboe is geweest. Onder Jozef Stalin (1878-1953) werden tienduizenden mensen uit de Baltische Staten gedeporteerd omwille van 'etnische zuiveringen'. Pas in 1991 kregen deze landen hun on­­­afhankelijkheid terug; vijftig jaar stonden ze onder de strenge censuur van de Sovjet-­Unie. Het heeft iets wrangs dat In the Crosswind in hetzelfde jaar uitkwam dat Rusland de Krim inlijfde.
Helde toont een van de strafkampen door de ogen van Erna (Laura Peterson), een vrouw die echt heeft bestaan. Erna was haar tijd vooruit want ondanks haar huwelijk en de geboorte van haar dochter, studeerde ze filosofie. Wellicht zijn de brieven aan haar man Heldur daarom zo doortastend. Zonder sentimenteel te worden, beschrijft ze uitputting en honger, maar ook heimwee, associaties en bespiegelingen. Fragmenten uit haar brieven zijn de enige gesproken teksten. "De tijd heeft een andere dimensie aangenomen; tijdelijkheid bestaat niet meer", horen we in voice-over. Daarin ligt de basis voor Heldes strenge visuele vorm. De tableaux vivants verbeelden die verstilling letterlijk en figuurlijk. Je maakt een tocht door de krochten van Erna's herinneringen.
Elk shot is één scène. Eén moment dat in Erna's geheugen is opgeslagen. Zo glijdt de camera naar de laatste omhelzing toe van Erna en haar Heldur, langs tientallen verstijfde figuranten. De camera draait langzaam om het stel heen en houdt een fractie vast op de jas van Heldur. Daarna richt hij zich op. Het lijkt magie. Buiten beeld — maar gelijktijdig! — is het verhaal verder gegaan. Erna staat nu op het punt om in de trein te stappen. Haar geliefde en de figuranten kijken haar na. Dit is de laatste keer dat Erna Heldur ziet. De choreografie achter zo'n shot gaat de fantasie te boven. In de grootste scène spelen honderdvijftig personages mee: allemaal alsof bevroren. Eén beweging verziekt je take. Voor één scène nam Helde twee tot zes maanden voorbereidingstijd, waarna alles samen­kwam op één draaidag.
De beelden mogen poëtisch zijn, de soundscape confronteert ons met de brute werkelijkheid. Daarin horen we aardse geluiden. Brekende ramen, rammelende treinwagons en de suizende wind. Of nee, het is gefluister; de wind fluistert de namen van de gedeporteerde slachtoffers. Helde maakte een monument voor de slachtoffers. Fotografie balsemt de tijd, stelde filmcriticus André Bazin, vader van het legendarische Franse filmmagazine Cahiers du Cinéma. Ze behoedt hem voor zijn eigen verval. Helde gaat een stap verder. Hij balsemt de tijd niet, maar blaast nieuw leven in. Opdat wij niet vergeten.

Laura van Zuylen


top
In the Crosswind

Mei 2017 #398



Gerelateerd

Martti Helde over In the Crosswind: Alsof je door een beel­den­tuin loopt


Productie
Pille Rünk
Piret Tibbo-Hudgins
Regie
Martti Helde
Scenario
Martti Helde
Liis Nimik
Camera
Erik Põllumaa
Montage
Liis Nimik
Tanel Toomsalu
Muziek
Pärt Uusberg
Art direction
Reet Brandt
Met
Laura Peterson
Tarmo Song
Mirt Preegel
Ingrid Isotamm
Einar Hillep

Zwart-wit, 87 minuten

Distributie
Contact Film
Te zien
vanaf 4 mei

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dick
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
Icarus
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
Indivisibli
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
It
It Comes at Night
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul