I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Woody Allen en Joachin Phoenix op de set van Irrational Man 'Zij doen hun ding. Ik het mijne'

Irrational Man (Woody Allen over)

Verenigde Staten, 2015 | Woody Allen
Een filosofieprofessor lijdt aan het leven in Woody Allens Irrational Man. Tot hij een absurde beslissing neemt en daarmee alles overhoop gooit. Een existentiële komedie zoals Allen die elk jaar moeiteloos van de lopende band laat rollen. We spraken de filmmaker in Cannes.

Door Ronald Rovers

'Een verdedigingsmechanisme', noemt Woody Allens personage Miles Monroe in de sciencefictionparodie Sleeper (1973) zijn neiging om altijd grappen te maken. Die neiging heeft de 79-jarige Allen zelf ook. Toen, en nu nog steeds, meer dan veertig jaar en meer dan veertig films later. Het drama dat elk interview en waarschijnlijk zijn hele leven voor hem is — een imago dat hij koestert maar dat ook waarachtig voelt — probeert hij met grappen te verlichten. Op zich een prima strategie. Hij werkt volgens strikte rituelen. Elke ochtend een banaan voor het ontbijt die precies in zeven stukken wordt gesneden. Niet zes, niet acht. En behalve twee momenten waarop de productie iets meer tijd kostte, levert Woody Allen de laatste 45 jaar elk jaar een nieuwe film af.
2015 is het jaar van Irrational Man, niet toevallig ook de titel van William Barretts Studie in existentiële filosofie uit 1958, het boek dat het existentialisme in Amerika introduceerde. Barrett verkondigde dat elk idee van de mens tekortschiet dat het irrationele element, het absurde daar niet in betrekt. Daar kan ik iets mee, moet Allen hebben gedacht. Dus voert hij in zijn film een getormenteerde filosofieprofessor op (Abe Lucas, gespeeld door Joaquin Phoenix) die na aankomst bij een nieuwe universiteit door meerdere vrouwen (Emma Stone en Parker Posey) zowat het bed in gesleurd wordt. Maar dat bevrijdt hem niet van de existentiële last die op z'n schouders drukt. Na een toevallige ontmoeting in een café neemt hij een absurde beslissing. Het is niet Allens beste film van de laatste jaren, maar minder lichtvoetig dan Magic in the Moonlight waarmee hij vorig jaar naar Cannes kwam.



Angst is de duizeling van de vrijheid, zegt Abe Lucas ergens. Komt die zin van u of heeft u die geleend? "Dat is hoe de filosoof Kierkegaard het beschreef. Hij had het over de angst die mensen voelen als ze beseffen dat ze volledig vrij zijn. Mensen willen graag dat hen verteld wordt wat ze moeten doen en hoe ze zich moeten gedragen. Daarom houden ze van wetten en regels. Maar zodra die wegvallen worden ze duizelig."

Hoeveel weet u eigenlijk van filosofie? "Toen ik voor het eerst trouwde, was ik erg jong, twintig. Mijn vrouw studeerde filosofie, ik had er nog nooit iets over gelezen. Maar als ze 's avonds thuis kwam begon ze me allerlei vragen te stellen en moest ik haar helpen. Toen ben ik filosofie gaan lezen en het boeide me meteen. Plus, in die tijd begonnen ze de films van Ingmar Bergman in New York te vertonen en voor mij was het een interessante puzzel om die twee dingen te combineren."

Wat zien die twee vrouwen in godsnaam in Abe Lucas? Hij drinkt, hij lijdt en hij heeft een pens. "Ik zal het uitleggen. Rita (Parker Posey) duikt met iedereen op die campus in bed want haar huwelijk stelt niks meer voor. Jill (Emma Stone) is een student. En studenten vallen op docenten. Lucas komt daar met die reputatie van rebelse professor en hij is kwetsbaar en destructief. Sommige vrouwen vallen daar op."

Was het lastig om met Joaquin te werken? Hij heeft een reputatie. "Joaquin is de liefste. Heel zachtaardig. Heel professioneel. Op tijd. Kent z'n tekst. Maar er gaat iets in 'm om... hij is zo getormenteerd! Als hij hier aan tafel zou zitten en je zou vragen of hij dat glas water aan zou kunnen geven, dan krijg je een soort Hamletmonoloog. Alles is zo moeilijk voor hem. Zo zwaar.
Dus hij was perfect voor de rol. Hij kwam 's ochtends opdagen en zag eruit als een leraar met een burn-out."

Maar er moet toch een soort band zijn tussen u en de acteurs om te kunnen werken? "Jawel, maar die is gewoon professioneel. Ik hoef geen vrienden met ze te worden en ik ga niet met ze eten. Zij doen hun ding. Ik het mijne. Soms moet ik zeggen dat ze wat minder agressief moeten acteren of een zin iets harder uitspreken."

Joaquin is niet Woody Allens alter-ego zoals zoveel andere acteurs waar u mee gewerkt hebt. "Ik hoop het niet. Ik voel me bij lange na niet zo getormenteerd als hij."

Dit is uw 47ste film. Wilt u de 50 halen? Is dat een doel? "Ik wil gewoon blijven werken. En dat lukt zolang ik geld krijg en gezond blijf. Mijn vader werd meer dan 100 jaar oud en mijn moeder 96. Alleen, ik las dat je een lang leven niet van je ouders erft. Wel een zwak hart en diabetes."

Bewaart u uw ideeën voor films nog steeds op handgeschreven briefjes in de la naast uw bed? "Nog steeds. Dat is precies hoe Irrational Man tot stand is gekomen. Ik vond een aantekening die ik ooit over iets uit de krant had gemaakt en die heb ik uitgewerkt."

Verandert er eigenlijk ooit iets? Kan ik nog steeds opschrijven wat ik twintig jaar geleden ook al over u schreef? "Ik denk het wel. Behalve dat ik lichamelijk achteruitga. Ik heb een gehoorapparaat. Mijn haar wordt grijzer. Ik ben niet wie ik twintig jaar geleden was. Maar verder is er niks veranderd. Ik ben geen milligram wijzer geworden."



top
Irrational Man (Woody Allen over)

Juli/augustus 2015 #378



Productie
Letty Aronson
Stephen Tenenbaum
Edward Walson
Regie en scenario
Woody Allen
Camera
Darius Khondji
Montage
Alisa Lepselter
Art direction
Santo Loquasto
Met
Joachin Phoenix
Emma Stone
Parker Posey

Kleur, 96 minuten

Distributie
Paradiso
Te zien
vanaf 20 augustus

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


I

I am a Woman Now
I Am Belfast
I AM FROM TITOV VELES
I AM Hardwell — Living The Dream
I AM LEGEND
I Am Not Your Negro
I AM THE VIOLIN
I Am Wrath
I CONFESS
I COULD NEVER BE YOUR WOMAN
I Don't Know How She Does It....... In Time
I DON'T WANT TO SLEEP ALONE (Tsai Ming-liang over)
I Give It A Year
I KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I LIKE IT LIKE THAT
I LOVE A MAN IN UNIFORM
I Love Dollars (Workshop Filmkritiek)
I LOVE HUCKABEES
I LOVE TROUBLE
I LOVE YOU MAN
I LOVE YOU PHILLIP MORRIS
I LOVE YOUR WORK
I NOW PRONOUNCE YOU CHUCK AND LARRY
I SERVED THE KING OF ENGLAND
I SHOT ANDY WARHOL
I Spit On Your Grave Too
I SPY
I STILL KNOW WHAT YOU DID LAST SUMMER
I Wish
I'M A CYBORG BUT THAT'S OK
I'M IN TROUBLE!
I'm Not a F**king Princess
I'M NOT THERE
I'M NUMBER FOUR
I'm the Same, I'm An Other
I, Anna
I, CLAUDIUS
I, Daniel Blake
I, Frankenstein
I, ROBOT
I.D.
I.Q.
ICE AGE
ICE AGE 3: DAWN OF THE DINOSAURS
Ice Age 5: Collision Course
Ice Age: Continental Drift
ICE AGE: THE MELTDOWN
Ice and The Sky
Ice Dragon
THE ICE HARVEST
ICE PRINCESS
The Ice Storm
The Iceman
Ich Seh, Ich Seh
ICHI THE KILLER
Ida
Identicals
IDENTITY
Identity Thief
The Ides of March
THE IDIOT
IDIOT BOX
THE IDIOTS
The Idol
IEDEREEN BEROEMD!
IEP!
If I Stay
IF I WANT TO WHISTLE, I WHISTLE
If the Sun Explodes
IF THESE WALLS COULD TALK
If...
IGBY GOES DOWN
IGOR
Ik ben Alice
IK GA NAAR TAHITI
IK OMHELS JE MET DUIZEND ARMEN
IK OOK VAN JOU
Ik wil gelukkig zijn
IK WIL NOOIT BEROEMD WORDEN
IKÍNGUT
IKKE NIET
IKLIMLER
IL CICLONE
ÎLES FLOTTANTES
Ill Manors
ILLÉGAL
THE ILLUSIONIST
THE ILLUSIONIST en Jacques Tati
Ilo Ilo
ILS (THEM)
ILUSIONES ÓPTICAS
Im Keller
Im Labyrinth des Schweigens
L' image manquante (IDFA 2013: Onvoltooid verleden)
THE IMAGINARIUM OF DOCTOR PARNASSUS
IMAGINARY CRIMES
IMAGINE ME & YOU
IMAGINE THAT
IMAGINING ARGENTINA
The Imitation Game
The Immigrant
THE IMMORTAL
IMMORTAL BELOVED
Immortals 3D
Impardonnables
IMPORT/EXPORT
The Impossible
The Imposter
IN & OUT
IN A BETTER WORLD
In a World...
IN ALLE STILTE
IN AMERICA
In Another Country
In Bloom
IN BRUGES
In Darkness
IN DE GREEP VAN DE TANGO
IN DEN TAG HINEIN
IN DREAMS
IN GOOD COMPANY
In grazia di Dio
IN HER SHOES
IN HET HUIS VAN MIJN VADER
In jouw naam
IN LOVE AND WAR
IN MEMORIA DI ME
IN MOTION
In Oranje
In Order of Disappearance
In Pursuit of Silence
IN SEARCH OF BEETHOVEN
IN THE BEDROOM
IN THE BLEAK MIDWINTER
IN THE COMPANY OF MEN
In the Crosswind
IN THE CUT
IN THE ELECTRIC MIST
In the Fog
In the Heart of the Sea
In the Land of Blood and Honey
IN THE LINE OF FIRE
IN THE LOOP
IN THE MOOD FOR LOVE
In the Name of
IN THE NAME OF THE FATHER
IN THE SOUP
IN THE VALLEY OF ELAH
IN THIS WORLD
In Time
IN WEITER FERNE, SO NAH!
IN YOUR HANDS
THE IN-LAWS
INAZUMA
The Inbetweeners
De inbreker
Incarnate
INCENDIARY
INCENDIES
INCEPTION
Inch'Allah
L' inconnu du lac
THE INCREDIBLE HULK
THE INCREDIBLES
INDECENT PROPOSAL
INDEPENDENCE DAY
Independence Day: Resurgence
INDEPENDENT ANIMATION FROM THE NETHERLANDS
DE INDIAAN
INDIANA JONES AND THE KINGDOM OF THE CRYSTAL SKULL
INDIGÈNES
INFAMOUS
Infancia clandestina
INFERNAL AFFAIRS
INFERNAL AFFAIRS 2
Inferno
Les infidèles
Infiltrant
The Infiltrator
Infinitely Polar Bear
THE INFORMANT!
THE INFORMERS
INGLORIOUS BASTARDS
INGLOURIOUS BASTERDS
Inherent Vice
INKHEART
INLAND EMPIRE
DIE INNERE SICHERHEIT
INNOCENCE
INNOCENCE
THE INNOCENT
Les Innocentes
THE INNOCENTS
INQUIÉTUDE
INSIDE DEEP THROAT
INSIDE JOB
Inside Llewyn Davis
INSIDE MAN
Inside No. 9
Inside Out
Inside the Chinese Closet
THE INSIDER
INSIDIOUS
Insidious: Chapter 2
Insidious: Chapter 3
INSOMNIA
INSPECTOR GADGET
INSTINCT
INTERMISSION
The Intern
THE INTERNATIONAL
The Internship
THE INTERPRETER
INTERSECTION
INTERSTELLA 5555
Interstellar
INTERVIEW
The Interview
Interview (2007)
INTERVIEW WITH THE VAMPIRE
INTIMACY
INTIMATE RELATIONS
INTO GREAT SILENCE
Into the Forest
Into the Inferno
INTO THE WEST
INTO THE WILD
Into the Woods
INTOLERABLE CRUELTY
Intouchables
L' INTRUS
The Invader
THE INVASION
Invasion of the Body Snatchers
LES INVASIONS BARBARES
Inventaris van het moederland
INVENTING THE ABBOTTS
INVESTIGATION
INVICTUS
INVISIBLE WAVES
The Invisible Woman
INVOLUNTARY
Io e te
IO NON HO PAURA
IO SONO L'AMORE
IP MAN
IRAQ FOR SALE
IRINA PALM
IRIS
IRMA VEP
THE IRON GIANT (DE IJZEREN REUS)
THE IRON HEEL OF OLIGARCHY (ZJELEZNAJA PIATA OLIGARKHII)
IRON ISLAND
The Iron Lady
IRON MAN
IRON MAN 2
Iron Man 3
IRON MONKEY
Iron Sky
Irrational Man (Woody Allen over)
IRRÉVERSIBLE
Is the Man Who is Tall Happy?
ISABELLE
Isabelle
LA ISLA DE LOS NIÑOS PERDIDOS
La isla mínima
THE ISLAND
THE ISLAND OF DR. MOREAU
The Islands and the Whales
The Islands and the Whales
THE ISLE
ISTANBUL TALES
ISTORIA 52
IT COULD HAPPEN TO YOU
It Follows
IT TAKES TWO
IT WAS AN ACCIDENT
IT'S A BOY/GIRL THING
IT'S A FREE WORLD...
IT'S A WONDERFUL LIFE
IT'S ALL ABOUT LOVE
IT'S ALL GONE PETE TONG
IT'S COMPLICATED
IT'S HARD TO BE NICE
IT'S MAGIC TIME
ITALIAN FOR BEGINNERS
THE ITALIAN JOB
ITALIANETZ
ITALO-WESTERN BOX
Italy: Love It or Leave It
IVANHOOD
IVANSXTC
L' IVRESSE DU POUVOIR
Ixcanul