The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Muziek maken omdat het regent

HYPE!

Verenigde Staten, 1996 | Doug Pray
Ze heten Butt Sweat, The Supersuckers of 7 Year Bitch. Hun fans hebben een geblokt shirt om hun gat geknoopt en laten zich tijdens concerten over de hoofden van de anderen horizontaal naar de uitgang verplaatsen. En ze moeten vooral hard spelen. Dat hoort bij de grunge, de muziekstijl uit Seattle, Washington die onderwerp is van de documentaire Hype!. 'Seattle' is hoogmode geworden, met alle bijwerkingen van dien.

Stad Groningen was tot zo'n vijftien jaar geleden vaste leverancier van muziektalent aan de vaderlandse popscene. Zo begon Herman Brood daar zijn carrière. Dit was vooral te danken aan de plaatselijke politieverordening, die voorschreef dat café's alleen tot diep in de nacht geopend mochten blijven, als zij live muziek brachten. De stad Seattle, in het uiterste noordwesten van de Verenigde Staten, vervult eenzelfde functie van kweekvijver. Er spelen momenteel meer dan duizend bands. Dat de subcultuur van musiceren hier zo'n vruchtbare bodem vond, heeft eveneens een simpele reden: het weer is er dermate guur, dat de jeugd liever binnen blijft — om in de garage te oefenen. Vandaar de naam 'garage rock', ook wel 'noise' of 'grunge'.
Hype! van Doug Pray introduceert meteen de sociale omstandigheden van de stad en haar bewoners, en laat die draad niet meer los. Dit is een 'rockumentary' waarin de meeste tijd niet wordt besteed aan het registreren van concertopnamen, maar aan het schetsen van een compleet portret van een fenomeen. Dit kreeg de hele muziekwereld, en daarna ook de mode in zijn greep. In de duizelingwekkende vaart die we van MTV gewend zijn, schiet een serie betrokkenen aan ons oog voorbij, soms met maar één zinnetje. Samen vertellen de 'talking heads' van de popfotograaf, de grafisch vormgever, de platenproducenten, de lokale muziekrecensente en de muzikanten-van-het-eerste-uur dat Seattle een oerconservatieve plaats is, met de meeste seriemoordenaars en UFO-waarnemingen van Amerika, waar iedereen zich verveelt, drinkt, gek wordt en zich op het podium stort. Dit is de regio van populaire tv-series als Northern exposure en Twin Peaks: het natuurschoon trekt hordes mensen, maar de bewoners zelf kunnen nergens heen, zoals iemand gelaten opmerkt.

Rokerige beeldflitsen
Waarom de grunge zo extreem klinkt, volgt uit deze omstandigheden. Met ingehouden ironie laat Pray eerst allerlei bandleden verklaren dat deze muziek niet stom is, maar wel dommig. "We're no losers", zegt iemand van de groep Mudhoney, alsof hij zichzelf moet overtuigen. De omvangrijke Van Connor van Screaming Trees herinnert zich dat zíj de jongens waren die op school altijd in elkaar werden geslagen ("We were the nerds, goddammit"). Als reactie maakten de bandjes muziek die zo belachelijk — The Melvins begonnen met het spelen van covers van Kiss — en zo luid mogelijk was: "Basically music your parents don't like". In één song zaten niet meer dan drie akkoorden. Kleurige, rokerige beeldflitsen tonen intussen hoe een slagwerker met drumstel en al de zaal inrolt.
Volgens platenproducent Jack Endino, 'the godfather of grunge', heeft deze houding in de jaren tachtig het klimaat geschapen dat muzikanten naar Seattle lokte. Hier brachten bands geen show op het toneel, maar gewoon de rock die ze leuk vonden. Voor het uitbrengen van een plaat was slechts een microfoon, magneetband en eventueel wat slechte akoestiek nodig. De eerste single van Soundgarden, 'Nothing to say', klonk toen verbazingwekkend heavy.

Geruite shirts
Na telkens een stuk gefilmd optreden, van zo'n 35 groepen in totaal, bespreekt Pray een volgend hoofdstuk van het verschijnsel Seattle. Het succes van de grunge wordt gevolgd door de commercialisering. Het label Sub Pop gaat, tegen de heersende trend in, systematisch hits produceren naar het voorbeeld van Motown. 'Seattle' wordt een eigen stijl die tot enorme proporties is opgehypt. Hype! laat het vervlakkende effect van de media-aandacht zien. Door de internationale pers een underground-identiteit aangemeten, wordt de muziek op televisie geparodieerd in 'Saturday Night Live', maakt Jerry Maguire-regisseur Cameron Crowe de film Singles (1992) en verzint Dickless-zangeres Megan Jasper een eigen grunge-taalgebruik. Terwijl in de staat Washington alleen houthakkers flanel en lange onderbroeken dragen — gewoon omdat het er zo koud is.
Zo wordt de nog jonge mythe ontzenuwd. De meeste bands bevalt het achteraf maar matig om 'mainstream' te zijn geworden. Ze moeten hun smaak ineens met iedereen delen en meedraaien in het popcircus van interviews en fotosessies. Zanger-gitarist Eddie Vedder van Pearl Jam noteert, enigszins berustend, dat de roem je jouw eigen leven ontneemt. Pray gebruikt dit als aanleiding om even de dood van Kurt Cobain (Nirvana) aan te kaarten. Dat overtuigt niet: heroïnegebruik, nihilisme en suïcide vallen niet louter als prijskaartje van het succes te bestempelen. Maar de documentairemaker pakt de sociale draad weer goed op door beelden te tonen van een desolaat, kaalgeslagen Seattle, terwijl Eddie Vedder opmerkt dat het tragisch zou zijn als de stad geen voordeel weet te slepen uit de voorliggende kansen.

Kees Hogenbirk



top
HYPE!

April 1997 #177

Produktie
Steve Helvey
Regie
Doug Pray
Scenario
Brian Levy
Camera
Robert Bennett
Geluid
Geoffrey B. Rubay
Montage
Doug Pray
Joan Zapata
Earl Ghaffari
Muziek
o.a. Soundgarden
Pearl Jam
Nirvana
Soundtrack
Sub Pop Records 9878 70371-2 (EC, 1997)

Kleur, 80 minuten

Distributie
Three Lines Pictures
Te zien
vanaf 10 april twee weken in Amsterdam (Kriterion), daarna als 'concert-tour' wekelijks in een andere stad door het hele land

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)