The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Geheimzinnige alledaagsheid

A HUMBLE LIFE

Japan/Rusland, 1997 | Aleksander Sokoerov
Hoewel de meeste speelfilms van Aleksander Sokoerov in Nederland zijn uitgebracht, geldt dat niet voor zijn vele op video gedraaide films en documentaires. Nu de Russische filmmaker in zijn laatste Russian ark video boven celluloid verkoos, is dat een reden om eens wat beter naar zijn videowerk te kijken. De Vereniging van Brabantse Filmtheaters importeert dit najaar A humble life en Confession.

Aleksander Sokoerov maakte ooit een film met de titel De eenzame stem van de mens (1978). Dat klinkt niet al te vreugdevol. Dat de mens eenzaam is, blijkt vaak uit zijn films. Eenzaam is hij tussen een veelheid aan oorlogsgeweld, of hij nu slachtoffer of dictator is. Eenzaam is hij in zijn op handen zijnde sterven. Sokoerov vertelt er vaak romantische verhalen over. Romantisch in de betekenis van de dichter Novalis, omdat hij aan alledaagse dingen een geheimzinnige uiterlijk geeft en hij daarbij ook nadrukkelijk met zijn 'stem' aanwezig is. Het blijven schetsen, omdat hij flarden van iemands leven toont, meer niet.
Voor Mother and son (1997) beschilderde de Rus bijvoorbeeld zijn lenzen om de beelden te vertekenen, beelden van een moeder en zoon dolend door een veld vol wuivend graan. Ze lijken, en dat was ook zijn bedoeling, op de romantische schilderijen van de Engelse schilder William Turner die hij zo bewondert. Niet alleen het beeld is romantisch, ook het geluid en de muziek van de film zijn dat. Sokoerov laat een stoomfluit horen, een geluid dat in bijna al zijn films van de laatste jaren zit, celluloid of video. Flarden klassieke muziek ondersteunen het zware verhaal over het naderend heengaan van de moeder.
Sokoerovs filmografie bestaat naast zijn op celluloid gedraaide speelfilms inmiddels uit een lange lijst videofilms. Video geeft hem, zo legde hij meermalen uit, de kans veel langer te draaien waardoor hij minder afhankelijk is van dat ene moment waarop alles op zijn plaats moet vallen. Niet alleen geld speelt daarbij een rol, al zou het onbetaalbaar zijn op film zolang te draaien als Sokoerov in sommige van zijn videofilms doet.
In de sobere videofilm A humble life (1997), een ode aan Japan, laat Sokoerov minutieus de dagelijkse handelingen van een Japanse vrouw zien. De film heeft een traag tempo, en dat geeft aan de eenvoud een mysterieuze sfeer. Sokoerovs aanwezigheid is in de beelden bijna voelbaar, ook al lijkt de vrouw er niet door te worden belemmerd in haar doen en laten. Maar door het directe gebruik van de videocamera ben je je als toeschouwer meer dan gebruikelijk bewust van het feit dat je kijkt naar iemand die gefilmd wordt.

Sneeuw
Dat bewustzijn is nog nadrukkelijker in de lange videofilm Confession, from the commander's diary (1998). Confession is opgezet als een vijfdelige serie waarin het leven van matrozen en hun kapitein aan boord van een schip nauwlettend door Sokoerovs videocamera wordt gevolgd. De scheepskapitein is de centrale figuur en zijn bekentenissen legt hij neer in zijn dagboek waaruit hij gedurende de hele film af en toe voorleest. "Moet ik een dagboek bijhouden, misschien leest iemand het wel", mijmert de kapitein aan het einde van de vijf afleveringen. Hij concludeert dat het hem niet veel gelukkiger heeft gemaakt. Ondertussen dwarrelen sneeuwvlokken zoals zo vaak in deze film langs het raam. Dat dwarrelen is hypnotiserend vanwege de herhaling ervan en de vreemde belichting van de vlokken. Sokoerov filmt de matrozen letterlijk tot in hun stapelbedden. Terwijl ze een medische controle krijgen en zich daarvoor moeten uitkleden, kan hij hun naaktheid laten zien zonder dat ze zich ervan bewust lijken te zijn of zich eraan storen.
De vanzelfsprekende stilte in het huis van de Japanse vrouw in A humble life doorbreekt zij zelf door voor Sokoerov onverwacht en dus onvoorbereid op een avond plotseling een aantal van haar eigen gedichten voor te dragen. Ze doorbreekt daarmee ook de stijl die daarvóór consequent door Sokoerov kon worden gestuurd, het stilzwijgende registeren van een onbekend leven. Nu richt zij zich tot de maker en zij is hem zo gaan vertrouwen dat zij een prachtig geheim ten gehore durft te brengen. De romantische betekenis hiervan gaat veel verder dan welke film op celluloid ooit zou kunnen bereiken. Daarvoor vraagt dat celluloid te veel voorbereiding en wordt een opname van een scène van begin tot eind georchestreerd. A humble life en Confession laten, om Novalis nogmaals aan te halen, zien en voelen wat niet gevoeld kan worden, het onzichtbare.

Nostalgie
Romantiek is in zijn algemeenheid, en zeker ook bij Sokoerov, een hang naar een 'hogere' betekenis en, minder gebruikelijk, een hang naar techniek. Het één helpt het ander, wat ertoe leidt dat Sokoerov zijn zoektocht naar nieuwe middelen om zijn verhalen te vertellen in zijn nieuwste film Russian ark tot in het extreme doorvoert. Een bijna onmenselijke opgave bedacht hij, om in één take met de nieuwste digitale camera's (nog beter dan die van George Lucas in Star wars, zegt hij in een artikel in het Engelse filmtijdschrift Sight and Sound) de hermitage in St. Petersburg te filmen. De beelden zijn perfect. Geen 'gebreken' die eigen zijn aan video, niet het magische van 35mm. Russian ark heeft perfecte kleuren, perfecte scherpte en is een heuse sensatie. Met die techniek, gretig omarmt, creëert Sokoerov een huzarenstukje dat vol nostalgie zit. De enorme orchestratie van mensen en scènes maakt details onmogelijk. Het is een dwaaltocht door de prachtigste zalen, in heden en verleden. Met zijn nieuwste liefde, die digitale camera, doet Sokoerov wat daarvoor praktisch onmogelijk was op technisch vlak. Zijn verhalen blijven dezelfde. "Vaarwel Europa", zegt de gids door de tijd terwijl hij Rusland bekritiseert. De voice-over verzucht terecht: "Is dit een droom?"

Gerlinda Heywegen

Informatie programma: Vereniging van Brabantse Filmtheaters, 076-5303197, www.brabantfilm.nl, www.sokurov.spb.ru, www.russianark.spb.ru. Russian ark zal te zien zijn op het Filmfestival Rotterdam en in 2003 in de filmtheaters.



top
A HUMBLE LIFE

November 2002 #238

Regie
Aleksander Sokoerov

Kleur, 75 minuten

Te zien
in november in Chassé Cinema in Breda, Plaza Futura in Eindhoven en Filmfoyer Tilburg

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)