The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Verdwaalde passanten in een verveloos huis

THE HOUSE

Litouwen/Frankrijk/Portugal, 1997 | Sharunas Bartas
Al in Few of us, de voorlaatste film van Sharunas Bartas, wekte het enige irritatie dat de middelen waarmee hij de mens in onthechte relatie met zijn omgeving en zijn medemens verbeeldt, enigszins beperkt zijn: de lege, apathische blikken van zijn personages begonnen aan kracht in te boeten. Desalniettemin was het gebruik van die middelen ook in deze film weer alleszins verantwoord. Maar in The house hebben ze alle betekenis verloren.

Dat Sharunas Bartas geen verhalenverteller is, weten we inmiddels. In zijn eerste speelfilm, Trys dienos, was nog de suggestie van een verhaallijn aanwezig, maar in de films die hij daarna maakte heeft hij elke dramatische lijn, elke dialoog zelfs, als ballast terzijde geschoven. Wat hij wil laten zien, of liever: wil laten voelen, is een sfeer, een toestand, een gemoed. De wereld die schuil gaat achter de starende, uitgedoofde ogen van zijn personages, achter de apathie die gezichten vervormt tot levenloze maskers.
In 1996 maakte hij The corridor, een sobere film over de bewoners van een vervallen en uitgeleefd woonblok in Vilnius, Litouwen. Het gebouw vertoont dezelfde kenmerken als zijn bewoners: ontmanteld en verwaarloosd. Hij toonde ze in een ontredderde staat, in zichzelf gekeerd en niet meer in staat de blik nog naar buiten te richten. Lang blijft de camera rusten op hun ogen, die soms recht in de lens terugstaren, om iets te kunnen vatten van wat daar achter ligt. Hij observeert ze in hun zinloze bezigheden; een man blaast sigarettenrook door de loop van zijn geweer dat hij op zichzelf gericht heeft. Twee jongens duwen een kind telkens weer terug in een poel met water, zonder ook maar het minste plezier te beleven aan deze pesterij. Een vrouw kijkt zwijgend toe hoe een partij wasgoed in vlammen wordt gezet en in een hoopje as verandert. Het zijn scènes die meer zeggen dan woorden zouden kunnen doen.

Gebarsten
De synopsis van The house roept direct The corridor in herinnering. Want ook in deze jongste film concentreert Bartas zich op de bewoners van een groot huis, dwaalt hij door de gangen en vertrekken om de mensen die er wonen te observeren. Het huis is in dit geval een classicistisch aandoend landhuis dat z'n glorietijd duidelijk al enige tijd achter zich gelaten heeft. De klassieke lambrisering is verveloos, de marmeren schouwen zijn gebarsten, de kroonluchters stoffig. Het staat op een afgelegen plek, ver buiten de stad. De bewoners zijn talrijk, maar we weten niet wie zij zijn of wat ze daar doen. We horen voetstappen, een krakende trap, dichtslaande deuren, stemmen, gelach, het gehuil van een baby. Omringd door deze geluiden worden mensen in hun isolement getoond. Soms samen met anderen, meestal alleen. Ze roken wat, drinken wat, staren uit het raam of naar een schaakbord. Mistroostige gezichten lichten op in de gloed van een zwak opflakkerend haardvuur. Het huis leeft, maar zijn bewoners gaan volledig op in hun eigen gedachten en bezigheden. Daarom lijkt het alsof niemand echt thuis is in het huis, of ze verdwaalde passanten zijn. Soms wordt er gezamenlijk gegeten of gebaad. Er vindt zelfs af en toe een vorm van communicatie plaats. Er wordt gepraat, maar buiten gehoorsafstand, twee mannen uiten zich door middel van gebarentaal en een zwakzinnige brabbelt in een onbegrijpelijke taal.

Poses
De personages in The corridor zijn in hun woordeloze aanwezigheid toch echte karakters. Doordat er in veelzeggende scènes iets van hun essentie onthuld lijkt te worden, doordat Bartas de kijker rechtstreeks wist te confronteren met deze mensen. Hij liet mensen zien die we niet leren kennen maar die ons toch raken. Woorden waren inderdaad niet nodig. In Few of us viel de lusteloze onverschilligheid van de Siberiërs volledig op z'n plaats in het onherbergzame en met uitsterven bedreigde dorp, zonder ons een causaal verband op te dringen. Over de personages in The house leren we niks, en we leren ze ook niet begrijpen. Het wordt opeens makkelijk om mensen maar wat voor zich uit te laten staren, het worden poses die eigenlijk niks laten zien en dus ook niks betekenen.
Bartas laat in zijn films ruimte open voor de kijker om zelf zijn eigen verhaal te maken. Door beelden aan te reiken die je aan het denken zetten, die je probeert te doorgronden en te duiden. In The house wordt die activiteit nauwelijks gestimuleerd: hij laat gewoon te weinig zien dat werkelijke interesse opwekt. Het is alsof hij zelf ook geen interesse heeft voor zijn personages, het zijn decorstukken geworden in een zorgvuldig gestileerde omgeving. Als altijd weet hij prachtige poëtische beelden te scheppen, en meer dan ooit roepen die het werk van Tarkovsky in herinnering, maar ze blijven leeg. Het huis is ongetwijfeld een zeer persoonlijke metafoor voor het wereldbeeld van Bartas, maar hij doet weinig moeite om dat over te brengen. Het lijkt een wereld in het klein, met allerlei verschillende mensen, die soms contact hebben en soms niet, die je soms leert kennen en soms niet. Die je leven in en uit lopen alsof het een van de kamers in het huis betreft. Maar als je twee uur naar een groep mensen zit te kijken wil je toch dat dat iets meer oplevert dan een dergelijke schematische constructie.

Petra van der Ree



top
THE HOUSE

Januari 1999 #196

Productie
Paulo Branco
Regie
Sharunas Bartas
Scenario
Sharunas Bartas
Katerina Golubeva
Camera
Sharunas Bartas
Rimvydas Leipus
Geluid
Vladimir Golovnitski
Montage
Mingaile Murmulaitiene
Met
Francisco Nascimento
Valeria Bruni-Tedeschi
Alex Descas
Leos Carax

Kleur, 120 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 21 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)