The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Nick Nolte en Don Cheadle in Hotel Rwanda Rusesabagina's list

HOTEL RWANDA

Canada/Engeland/Italië/Zuid-Afrika, 2004 | Terry George
De tragiek van de Rwandese genocide valt nauwelijks te bevatten. Hotel Rwanda brengt een van de grootste humanitaire schandalen uit de recente geschiedenis op imposante wijze terug tot de pogingen van één man om te redden wat er te redden valt.

Steven Spielberg kreeg in 1993 flink wat kritiek over zich heen omdat hij in Schindler's list een Hollywoods happy end had geprobeerd te breien aan de holocaust. Men verweet hem dat hij de slachting in de vernietigingskampen gereduceerd had tot het decor van een heroïsche reddingsactie, die nota bene ook nog was opgezet door een opportunistische Duitser.
Datzelfde verwijt treft ook Hotel Rwanda, een humaan drama dat inhoudelijk veel gemeen heeft met Schindler's list. Zelfs het door Spielberg aan de Talmoed ontleende motto "wie één mensenleven redt, redt heel de wereld" is van toepassing op het waargebeurde verhaal van hotelmanager Paul Rusesabagina, die in 1994 twaalfhonderd tutsi's en gematigde hutu's wist te beschermen tegen de genocide, die aan ruim 900.000 Rwandezen het leven kostte. We leren deze Rusesabagina (geweldige rol van de voor een Oscar genomineerde Don Cheadle) kennen als een eersteklas ritselaar, die werkzaam is voor het Belgische luxehotel Mille Collines in de hoofdstad Kigali. De man moet zaken doen met een dubieuze hutu-nationalist, die in een van de beginscènes kapmessen blijkt te importeren voor de op stapel staande wreedheden. Maar Paul moet ook op goede voet blijven staan met de VN-officeren, internationale diplomaten en legerofficieren die het hotel frequenteren.
Net als Oskar Schindler komt Rusesabagina aanvankelijk uit de verf als een rasopportunist. Als de hel losbarst, en de door hutu's geleide Interahamwe in het wilde weg tutsi's begint op te pakken, laat hij zich van zijn lafste kant zien. Wanneer zijn overburen op een avond — de échte genocide moet dan nog beginnen — worden afgevoerd door brutale Interahamwe-soldaten vraagt zijn tutsi-echtgenote Tatiana hem om op te treden. Hutu Rusesabagina, die overdag zijn mannetje staat als er verse kreeften of dure Havanasigaren moeten worden georganiseerd voor de rijke cliëntèle, duwt het tuinhek dicht en mompelt alleen maar zachtjes dat er niks aan te doen is.

Rassentheorieën
Hoe zat het eigenlijk ook al weer met die hutu's en die tutsi's? Zelfs de meest doorgewinterde krantenlezer raakte in de vroege jaren negentig af en toe het spoor bijster over de bron van de aanhoudende onrust. Waarom waren de tegenstellingen in Rwanda zo groot, dat uiteindelijk ruim tien procent van de bevolking een gruwelijke dood moest sterven in een krankzinnige uitbarsting van geweld?
Voor een groot deel vallen die tegenstellingen terug te voeren op stupiditeiten van westerse kolonisten. Toen de Belgen de voormalige Duitse kolonie mochten overnemen na de Eerste Wereldoorlog troffen ze twee bevolkingsgroepen aan die dezelfde taal en religie deelden. Wel was de minderheidsgroepering van de tutsi's vanouds beter vertegenwoordigd in het overheidsapparaat dan de hutu's. De Belgische machthebbers verstoorden de balans door de hutu's en tutsi's strikt te onderscheiden op basis van arbitraire lichamelijke kenmerken. Wie het woord hutu in zijn paspoort kreeg gestempeld kon een carrière bij de koloniale overheid wel vergeten. Indachtig de overal in Europa populaire rassentheorieën werden de ranke en lange tutsi's namelijk gezien als verwanten van semitische volkeren uit de Nijldelta, terwijl de wat grover gebouwde hutu's zouden behoren tot inferieur geachte bantoe-stammen.
Alsof dit kunstmatige onderscheid al niet genoeg ellende aanrichtte, koos Brussel vlak voor de Rwandese onafhankelijk in 1962 juist steeds vaker de zijde van gefrustreerde hutu-radikalinski's. Hoe frustrerend een dergelijke opportunistische inmenging van voormalige kolonisatoren uitpakte werd overtuigend aangetoond in Raoul Pecks sterke docudrama Lumumba (2000) over het Belgisch-Amerikaanse één-tweetje dat resulteerde in de moord op de eerste verkozen leider van Kongo. In de film constateert Patrice Lumumba: "We dachten zelf over ons lot te beschikken. Maar machtige tegenstanders hadden de touwtjes in handen." De situatie in buurland Rwanda mag anders zijn geweest, maar dat de Belgen en andere westerse belanghebbenden na de dekolonisatie ten onrechte een stevige vinger in de pap hielden staat vast.

Ontbijt
De door kolonisten achtergelaten puinhoop ontslaat de aanstichters van het bloedbad uiteraard niet van hun verantwoordelijkheid. In Hotel Rwanda horen we overal op de radio de ophitserige taal van een populaire hutu-zender, die de tutsi's routineus bestempelt als 'kakkerlakken'. Het zal de kloof bepaald niet verkleind hebben. De eigen verantwoordelijkheid van de Interahamwe-horden, die met machetes inhakten op hun landgenoten mag evenmin gebagatelliseerd worden. De Ierse regisseur Terry George, die zijn sporen als politiek geëngageerd filmmaker verdiende met de IRA-drama's In the name of the father (scenario) en Some mother's son (regie), heeft wel degelijk oog voor de eigen merites van de hutu-tutsi-controverse, hetgeen blijkt uit een kort maar pregnant gesprek in de hotelbar. Nadat een door Joaquin Phoenix vertolkte oorlogsverslaggever is bijgepraat over de dubieuze rol van de kolonisten in de aanloop van het conflict, richt regisseur George zijn pijlen toch vooral op de post-koloniale grootmachten, die massaal het gezicht afwendden toen in Rwanda de hel losbrak. Televisiejournalist Phoenix legt het begin van de slachtingen vast. Na het zien van de gruwelbeelden vraagt Rusesabagina zich af hoe iemand niet tussenbeide kan komen na het aanschouwen van zulke wreedheden. De journalist antwoordt bitter dat de westerse kijker alleen maar zal roepen dat het vreselijk is, om daarna gewoon verder te gaan met het avondeten.
En zo ging het ook. Toen de Volkskrant een gruweltafereel van verminkte lijken op de voorpagina plaatste, regende het brieven van verontwaardigde lezers, die dít toch echt niet voor het ontbijt op hun deurmat bliefden aan te treffen. Beduidend kleiner was de publieke verontwaardiging over de onverschilligheid en laksheid van de VN en westerse regeringen, die de massamoord halsstarrig weigerden te voorzien van het politiek beladen etiket 'genocide'. Het Westen toont zich in Hotel Rwanda uitsluitend geïnteresseerd in de veiligheid en de evacuatie van blanken. De achterblijvende Rwandezen mogen het zelf lekker uitzoeken. Een Canadese VN-kolonel (Nick Nolte) blijft achter zonder noemenswaardige manschappen of wapens. Een duidelijke volmacht om zijn manschappen of de lokale bevolking te beschermen tegen de grillen van de losgeslagen Interahamwe kan de gefrustreerd met zijn blauwe baret zwaaiende militair al helemaal op zijn buik schrijven. Tegen deze chaotische achtergrond ontpopt Paul Rusesabagina zich onverwacht als een gehaaide pragmaticus, die met steun van de Belgische hoteleigenaren het Mille Collines weet om te toveren tot een allerlaatste toevluchtsoord voor honderden ten dode opgeschreven tutsi's.

Schuldgevoel
Mag je de fortuinlijke ontsnappingsgeschiedenis van een paar honderd overlevenden afzetten tegen bijna een miljoen slachtoffers? Of zoals destijds ook bij Schinder's list gevraagd werd: kun je hoop prediken tegen de achtergrond van een in essentie hopeloze situatie? Hotel Rwanda bewijst dat het mogelijk is om de gruwelijke waarheid van een volkerenmoord over te brengen, zonder de kijker om de oren te slaan met afgehakte ledematen. Het is helemaal niet moeilijk om Terry George met zijn meeslepende filmmuziek, zijn ingeleefde acteursregie en zijn nadruk op menselijk drama te beschuldigen van Hollywoodisering, zelfs al kwam Hollywood er ditmaal niet eens aan te pas. Maar hoe moet je de waanzin van een genocide anders weergeven? Gaat het grote publiek dat je een geweten wilt schoppen soms anderhalf uur naar een anonieme orgie van felrealistisch geweld kijken? En hadden we de Killing fields van Cambodja kunnen bevatten zonder het persoonlijke relaas van Haing S. Ngor?
Net zo min valt de georganiseerde volkerenmoord in Rwanda te begrijpen. Heeft u ooit tien verminkte lijken bij elkaar gezien, of honderd? Zelfs dan nog zijn negenhonderdduizend afslachtingen waarschijnlijk niet te bevatten. Met de twaalfhonderd mensen die Paul Rusesabagina gered heeft kan de kijker zich wél identificeren. En pas als je je hún lot aantrekt kun je ook het afgrijzen invoelen wanneer Rusesabagina een foute afslag neemt, waarna zijn jeep hortend en stotend tot stilstand komt. De hobbels op de weg zijn niet het gevolg van tekortschietend onderhoud. De auto is zojuist over de lijken gereden waarmee Kigali in korte tijd bezaaid is geraakt. Pas dan lijkt de hotelmanager zich werkelijk te realiseren dat de wereldgemeenschap definitief zijn handen van zijn land heeft afgetrokken. Als westerling kun je je alleen maar diep schamen over zoveel lafheid en apathie. Terry George melkt dit schuldgevoel terecht tot op de laatste druppel uit. Wie na het zien van dit krachtige docudrama gewoon verder wil gaan met zijn avondeten heeft niet goed opgelet, of mist een hart.

Fritz de Jong



top
HOTEL RWANDA

Maart 2005 #264

Productie
Terry George
A. Kitman Ho
Regie
Terry George
Scenario
Terry George
Keir Pearson
Camera
Robert Fraisse
Montage
Naomi Geraghty
Art direction
Emma MacDevitt
Muziek
Jerry Duplessis
Met
Don Cheadle
Sophie Okonedo
Nick Nolte
Fana Mokoena
Hakeem Kae Kazim
Joaquin Phoenix

Kleur, 121 minuten

Distributie
RCV
Te zien
vanaf 17 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)