The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Hollow man: Paul Verhoeven maakt het verborgene zichtbaar De Dolende Doorzichtige

HOLLOW MAN

Verenigde Staten, 2000 | Paul Verhoeven
Borsten, billen, botten, spieren en slagaders: Paul Verhoevens Hollow man keert het lichaam binnenstebuiten en staat daarmee in een lange traditie. Morele verwarring en wetenschappelijke prietpraat gaan daarbij hand in hand.

Er zijn nogal wat films gemaakt waarin geheim agenten, bankovervallers, fotomodellen, geile scholieren en honden onzichtbaar door het beeld wandelen en hun slag slaan: The amazing transparent man, Memoirs of an invisible man, The invisible maniac, Los invisibles, The invisible woman en natuurlijk de vader aller transparante filmpersonages: The invisible man (1933) van James Whale, naar het boek van H.G. Wells. Nederland heeft ook zijn steentje bijgedragen aan het genre met het onverwoestbare jongensboek 'De ongelofelijke avonturen van Bram Vingerling' uit 1927, waarin het wonderkind met behulp van salpeter en aluin, afkomstig uit het scheersetje van vader, zijn zichtbaarheid verliest en daarmee een van die aloude fantasieën werkelijkheid laat worden.
Zoals mag worden verwacht van Paul Verhoeven is Hollow man geen opbeurend vertier voor de jeugd, maar brengt de film dezelfde pessimistische tijding als The invisible man. Op pulpniveau wel te verstaan, met veel wetenschappelijke prietpraat en een boodschap die krankzinnige geleerden ondertussen vertrouwd in de oren mag klinken: 'wie voor God speelt, krijgt het deksel op zijn neus'. De titel geeft al prijs dat de Dolende Doorzichtige (lekker arrogant en onsympathiek gespeeld door Kevin Bacon) wederom weinig goeds in de zin heeft: een hol mens zonder geweten, die zichzelf niet in de spiegel hoeft aan te kijken en wiens allereerste daad als onzichtbare bestaat uit het knijpen in een van de borsten van een slapende collega-wetenschapster.
Het pulpgenre begeeft zich al decennia lang op het gebied waar basale lusten welig tieren, en in een begripvolle bui zou je kunnen zeggen dat hiermee de ware gedaante van de mens wordt getoond. Maar vaker is zo'n moraal een schaamteloos excuus om voyeurs, verkrachters en moordenaars voor de voeten van de om méér roepende filmkaartjeskopers te gooien, en Hollow man is daarop uiteindelijk geen uitzondering.

Rat
De eerste helft van de film weet nog uitstekend te verbergen dat Hollow man weinig om het lijf heeft. De openingsscène is bijkans briljant: een onzichtbare gorilla bijt de kop van een rat af en wordt voor een deel zichtbaar door de bloedspetters op zijn tanden. De film bereikt echt grote hoogten bij twee scènes waarin we het proces van het (on)zichtbaar worden op minutieuze wijze kunnen bekijken. Dit special effect blijkt een waanzinnige vondst te zijn: de onzichtbare gorilla krijgt een gekleurd serum ingespoten dat eerst door zijn slagader loopt, zich dan in kleine bloedvaten vertakt naar zijn hart dat langzaam zichtbaar wordt, waarna zijn ingewanden, spieren en botten tevoorschijn komen.
De vreemde sensatie en verwondering die je tijdens het kijken voelt is vast te verklaren uit het feit dat de mens niet bij machte is om echt te beseffen wat er allemaal onder zijn huid zit. Onze organen, beenderen en aderen zijn ons enige bezit, maar we weten alleen in theorie wat ze allemaal buiten ons medeweten uitspoken, zodat we er tegelijkertijd een enorme afstand toe voelen. Splatterhorror speelt per definitie in op dit wonderlijke fenomeen, met als ultieme horrorscène de zichzelf verslindende kannibaal uit de gore-film Antropophagus (Joe D'Amato, 1981). Hollow man is dan ook te zien als een uiterst beschaafde variant op dit genre dat het lichaam zo gretig binnenstebuiten keert en het verborgene zichtbaar maakt. Door Hollow man kan de kijker zich aan zijn eigen lichaam vergapen, niet door middel van een ranzige chirurgensnijsessie op televisie, maar op hoog esthetisch niveau.

Onderbroekje
De onzichtbare man is een wandelend gapend gat en het perfecte filmmonster, iets wat de voorgangers in het genre ook al hadden ontdekt: het engst zijn die wezens die je niet ziet, maar vermoedt.
In de meest gewaagde scène in Hollow man wordt een spelletje met dit gegeven gespeeld: na de beruchte verkrachtingsscène-die-niet-te-zien-is (waarin overigens de camera het perspectief van de holle man aanneemt om identificatie te vergemakkelijken) volgt een scène waarin het onderbroekje van de slapende ex-vriendin en collega-wetenschapper Elisabeth Shue naar beneden wordt getrokken door een onzichtbare hand. Ah, het bronstige baasje slaat weer toe, denk je, tot blijkt dat dit een erotische fantasie van Shue zelf is. In het scheppen van morele verwarring heeft Verhoeven altijd al uitgeblonken.
Ook al eindigt Hollow man als een treurig stemmende confectiefilm met uiterst moeizaam verloop, dankzij de eerste enerverende helft met zijn venijn en zwartgalligheid blijft de film eerst op één been overeind staan, om vervolgens in het niets op te lossen.

Mariska Graveland


Dylan de Jong over Paul Verhoeven
Plastisch, smerig en levensecht

Filmmaker Dylan de Jong (Johnny, Venus) is een liefhebber van het werk van Paul Verhoeven en een bezoek aan Hollow man bracht opnieuw een kleine sensatie teweeg. Waarom? "Omdat het lichaam voor de meeste regisseurs nog steeds een probleem is. Vrijpartijen gaan veelal schuil achter grappige boxershorts en sexy négligés of krijgen — volgens de laatste filmhuismode — een pornografisch tintje. Het zijn twee extremen waar Paul Verhoeven niets mee van doen heeft. Althans, zo lang hij zelf niet gehinderd wordt door allerlei bestaande kuisheidsregels."

"Ik denk aan de geweldige set-anekdote van Starship troopers. Verhoeven werkte toen samen met jonge soapacteurs die moeite hadden om uit de kleren te gaan en met z'n allen naakt onder de douche te gaan. Verhoeven begreep niet waar ze zo moeilijk over deden en trok samen met cameraman Jost Volcano zijn broek omlaag. Dat vind ik geweldig, wat kun je daar nu tegen in brengen? In de film zijn die jongens en meisjes uiteindelijk gewoon allemaal naakt aan het douchen, precies zoals het script het voorschreef.
"Eenzelfde anekdote bestaat er over De vierde man. Jeroen Krabbé moest als de Reve-figuur door een sleutelgat loeren en zich afrukken bij een vrijpartij tussen Thom Hoffman en Renée Soutendijk. Krabbé had moeite met die scène, waarna Verhoeven op zijn hurken ging zitten om het voor te doen. En natuurlijk kunnen acteurs een bepaalde gêne hebben, maar het gaat er juist om dat Verhoeven die naaktheid zo vanzelfsprekend vindt. En hij hoeft zichzelf inderdaad niet in beeld te brengen, maar de manier waarop hij op dergelijke problemen reageert, zegt veel over zijn attitude. What's the fuzz all about?"

Gulp
"Verhoeven is wel bestempeld als een seksist en dat vind ik onbegrijpelijk. In die douchescène in Starship troopers gaat het er natuurlijk om dat de meisjes en de jongens even naakt zijn, zonder onderscheid. En daarom is Turks fruit ook zo geweldig. In veel films uit de jaren zeventig hoefden mannen alleen maar hun gulp te openen, om vervolgens een volledig ontklede vrouw te neuken. Een van de redenen waarom Turks fruit zo verfrissend is, is dat Monique van de Ven en Rutger Hauer even bloot zijn.
"Er is ook geen enkele reden om het anders te doen, en toch doet iedereen het anders: heteroseksuele regisseurs die het vrouwenlichaam verheerlijken en ook homoseksuele regisseurs die wegkwijnen bij het mannenlichaam. Pasolini is natuurlijk een goed voorbeeld, maar ook Gus Van Sant die in zijn Psycho Viggo Mortensen lekker in zijn blote billen filmt, terwijl Anne Heche netjes haar bh aanhoudt. Hitchcock mocht destijds — tot zijn grote spijt — niet de blote borsten van Janet Leigh filmen en ik ben bang dat Gus Van Sant niet eens op het idee gekomen is om het nu met Anne Heche wel te doen.
"Verhoeven is in mijn ogen de minst seksistische en daarmee de meest integere en humane regisseur die er is, zeker in het commerciële genre, maar misschien ook wel daarbuiten. Er werd hevig geprotesteerd tegen Sharon Stone als biseksuele moordenares in Basic instinct. Onbegrijpelijk, biseksuelen hadden juist blij moeten zijn dat ze nu eindelijk ook hun eigen 'psychokiller' hadden. Met Basic instinct bereikte Verhoeven zelfs het summum, want biseksualiteit is tenslotte de hoogste vorm van niet-seksisme: je hebt geen voorkeur voor en maakt geen onderscheid tussen mannen en vrouwen."

Okselhaar
"Met al zijn vermeende banaliteiten is Verhoeven juist heel integer. Het leven is immers ook vaak banaal. Seks en geweld kun je bij Verhoeven vrij extreem noemen. Denk aan de bacteriologische oorlog in Flesh + Blood, waarin brokken vlees besmet met lepra over de kasteelmuur worden geschoten. Het is smerig, maar het is wel een lucide smerigheid en het werkt uiteindelijk bevrijdend. Voor Amerikanen is het natuurlijk niet te verdragen, die flippen al als ze een okselhaar zien. En om drama te maken, moet je de dingen intensiveren en iets extremer maken dan ze in werkelijkheid zijn. Een flatgebouw opblazen is extreem, maar als Verhoeven een flatgebouw opblaast zal hij ook laten zien dat de mensen slachtoffers zijn van hun eigen driften.
"Verhoevens motto zou kunnen zijn: 'dit is het leven en zo film ik het'. En behalve een humanist is hij daarmee ook een hyperrealist. De hompen vlees in De vierde man hebben een vertederende schoonheid, omdat ze zo plastisch, smerig en levensecht zijn. Een koe is een koe en geen keurig afgemeten stukje vlees in een piepschuim bakje. En daarom zie je in Hollow man ook de blote billen van Kevin Bacon en geen grappige boxershort.

Belinda van de Graaf



top
HOLLOW MAN

September 2000 #214

Productie
Douglas Wick
Alan Marschall
Regie
Paul Verhoeven
Scenario
Andrew W. Marlowe
Gary Scott Thompson
Camera
Jost Vacano
Montage
Mark Goldblatt
Special effects
Scott E. Anderson
Art direction
Allan Cameron
Muziek
Jerry Goldsmith
Met
Kevin Bacon
Elisabeth Shue
Josh Brolin
William Devane

Kleur, 112 minuten

Distributie
Columbia
Te zien
vanaf 24 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)