The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Leugens en geheimen in harem-soap Het verbodene ontsluierd

HAREM SUARÉ

Italië/Frankrijk/Turkije, 1999 | Ferzan Ozpetek
De Turkse harem in Ferzan Ozpeteks nieuwste film Harem suaré is een broeinest van intriges en geheime liefdes. Daarnaast is de film een pleidooi voor het vertellen van verhalen.

Ferzan Ozpeteks eerste film Hamam, il bagno turco was met ruim 32.000 bezoekers een verrassende filmhuishit in 1998. De gestresste Italiaanse binnenhuisarchitect die in een antiek badhuis in Istanbul zichzelf en een nieuwe (homoseksuele) liefde vindt, sprak tot de verbeelding van naarstig naar onthaasting speurende Nederlanders. De Arabische badcultuur was al eerder populair gebleken bij het succes van de Tunesische film Halfaouine en het deerde ook niet dat Hamam, il bagno turco niet veel verder kwam dan een aangenaam melancholieke, toeristische schets van het sensuele Turkse leven tussen stoom, hitte en water.
In Harem suaré zet Ozpetek een volgende stap in zijn pogingen tot onthulling van de gesluierde Arabische cultuur voor westerse toeschouwers. De al twintig jaar in Italië gevestigde Turk Ozpetek beschrijft zijn film als een spel van spiegelingen en verdubbelingen, een confrontatie tussen culturen, mythen, seksualiteiten en talen. Zijn doel was een harem in Istanbul te tonen zoals hij was én zoals wij westerlingen ons een harem graag voorstellen. Alleen tussen die verschillende lagen, spiegelingen en verdubbelingen is het wel even zoeken naar het verhaal.
Met een harem in de Ottomaanse republiek in het begin van deze eeuw heeft de regisseur opnieuw een opwindende locatie opgezocht. Dat er in zo'n vrouwengemeenschap voldoende ruimte is voor geheimen en leugens bewijst willekeurig welke soap op de tv. De harem biedt daarbij nog de mogelijkheid voor een geëngageerd emotioneel pleidooi tegen slavernij en onderdrukking — zie bijvoorbeeld Zhang Yimou's Raise the red lantern. Het begin van deze eeuw zorgt voor filmgenieke met gouddraad aan elkaar genaaide wulpse, zijden jurken en gouden jointjes-ophouders. En dat de harem (Arabisch voor 'het verbodene') dan ook nog een geweldige basis is voor een zwoele film weten we uit verschillende delen van de inmiddels verjaarde Emanuelle-serie.

Zin
"Het is niet zo belangrijk wat je meemaakt in je leven", zucht een vertelster in Harem suaré, "het is belangrijk hoe je het navertelt. Alleen op die manier geef je zin aan vergissingen, aan lijden en aan de dood." Regisseur Ozpetek heeft zodoende flink geëxperimenteerd met de vorm waarin hij vertelt over de lotgevallen van Safiyè, een Italiaans meisje dat op de slavenmarkt in Caïro is gekocht door een pasha en in de harem van Sultan Abdulhamitt II aanbelandt.
Er zijn twee vertelsters in verschillende tijden in deze raamvertelling. De één is in de harem de bediende van de ander, Safiyè, de concubine die als oude vrouw in een moderne stationsrestauratie terugblikt op haar leven. De bediende vertelt in de harem wat zij nog niet kan weten omdat het in de toekomst gebeurt, maar dat is wel zo geheimzinnig. Beiden vertellen over de jonge Safiyè (Marie Gillain) die al wijs was toen zij in de harem arriveerde en beschikte over drie talen, Italiaans, Frans, Turks, én schrijftalent.
Wanneer Safiyè voor de sultan, die operaliefhebber is maar niet van beroerde eindes houdt, een happy end knoopt aan La Traviata stijgt zij in de hiërarchie tot favoriet, wat haar een zoon en een eigen kamer oplevert. Deze eigen kamer gebruikt Safiyè voor de ongeoorloofde ontmoetingen met haar beschermer, de zwarte eunuch Nadir (Alex Descas) met wie zij een liefdesrelatie is aangegaan, ondanks het feit dat in de harem voor alles naar zelfbeheersing gestreefd dient te worden, en liefde met een eunuch de nodige complicaties oplevert. Het einde van het Ottomaanse rijk betekent echter ook het einde van de harem van sultan Abdulhamitt II, het einde van de liefde tussen Safiyè en Nadir, én het einde van de film.

Fellini
Het vertellen van verhalen was in de harem de manier om de tijd te verdrijven, en Ozpetek presenteert zijn film als een beschouwing op het belang van die verhalen. De voormalige reclamefilmer is naar eigen zeggen mede geïnspireerd door het werk van Fellini, niet echt mijn favoriete filmer, maar de gewijde ernst van Harem suaré maakt dat je soms snakt naar de zotte, dwarse anekdotes of burleske personages uit de gemiddelde Fellini-film.
Ozpetek heeft zich grondig verdiept in het het hoe en wat van de haremgemeenschap. We maken kennis met de verschillende lagen in de harembevolking (de danseressen, de bedienden, de eunuchs, de favorieten, de echtgenotes, en de koningin van dit alles: de moeder van de sultan) en met de architectonische structuur van het paleis met eigen moskeetje, bibliotheekje en ziekenhuis achter de rood of blauw geverfde ramen. De film is opgenomen in Istanbul, gedeeltelijk in de oorspronkelijke ruimtes van het paleis van de sultan, en de talen die er gesproken worden zijn de oorspronkelijke voertalen — dus niet de taal van de producent of het beoogde publiek.
Maar met die uiterlijke authenticiteit is er nog geen ziel en die heeft Harem suaré ook niet. Het is jammer dat een film die gaat over het belang van het vertellen van verhalen het eigen verhaal verliest in een onheldere structuur die geen mysterie maar verwarring kweekt, die identificatie met de personages afhoudt, en iedere nieuw dramaatje in hun levensgeschiedenis tot een willekeurig voorval maakt.

Jann Ruyters



top
HAREM SUARÉ

December 1999 #206

Productie
Tilde Corsi
Gianni Romoli
Regie
Ferzan Ozpetek
Scenario
Gianni Romoli
Ferzan Ozpetek
Camera
Pasquale Mari
Montage
Mauro Bonanni
Geluid
Stefano Savino
Art direction
Mustafà Ulkenciler
Muziek
Pivio en Aldo de Scalzi
Met
Marie Gillain
Alex Descas
Valeria Golino
Lucia Bosè
Serra Yilmaz

Kleur, 110 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 16 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)