The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Vader houdt van zijn zoon én van kleine jongetjes Todd Solondz: De monsters zijn onder ons

HAPPINESS

Verenigde Staten, 1998 | Todd Solondz
Happiness, de nieuwste zwarte komedie van Todd Solondz (Welcome to the dollhouse), druipt van het cynisme. Achter de stralende glimlach van de inwoners van New Jersey schuilt een wereld waarin chronische neerslachtigheid en kindermisbruik zich een weg naar buiten banen. Je weet vaak niet of je nou moet lachen of huilen om deze film die balanceert tussen hilariteit en pijnlijke openhartigheid. Toch zegt Solondz: "Ik weiger te geloven dat het onmogelijk is gelukkig te worden."

Todd Solondz

Zomaar een scène uit Happiness: modelvader heeft een goed gesprek met zijn elfjarige zoontje over klaarkomen. Vlak daarvoor heeft vader zich vermaakt met een tienerblaadje vol met knappe jongetjes, want die kunnen hem, in tegenstelling tot zijn vrouw, wel opwinden. Deze vader is een van de vele personages uit Happiness die een façade ophouden voor de buitenwereld, maar ondertussen diepongelukkig en gefrustreerd zijn.
Overdag is vader een keurig ogende psycholoog, die quasi-geïnteresseerd de verhalen aanhoort van een zweterige, seksueel gefrustreerde kantoorklerk. 's Nachts droomt hij dat hij in een park alle omstanders neerknalt, en als hij even de kans krijgt bedwelmt hij het vriendje van zijn zoon om hem, zoals later in het ziekenhuis blijkt, in alle rust te kunnen verkrachten.
Zijn vrouw is in de veronderstelling dat ze een ideaal leven leidt in de aangeharkte suburbs van New Jersey. Ze begrijpt dan ook niet dat haar zus Joy, het buitenbeentje van de familie, maar niet gelukkig kan worden. Joy wordt omringd door opportunistische vriendjes, oppervlakkige collega's en haatdragende vreemdelingen. Zij prikt door hun façades heen, en is dan ook degene die het dichtst bij de kijker staat. Alle anderen zijn uitvergrotingen — net geen karikaturen, want daarvoor zien we genoeg menselijke kanten van ze, zelfs van de pedofiel.

Enge insecten
Regisseur Todd Solondz voerde in Welcome to the dollhouse (1996) al een merkwaardig hoofdpersonage op: het lelijke meisje Dawn Wiener, dat door iedereen wordt gepest en bespuugd. Dawn is echter ook geen lieverdje, want Solondz waakte ervoor om van Dawn een slachtoffer te maken. Zo schept ze er zelf sardonisch genoegen in om het hoofd van een barbiepop af te hakken. Solondz is dan ook geen man van de verfraaiing, maar staat eerder in de traditie van David Lynch door een glimmende steen op te pakken en de krioelende enge insecten te tonen.
Solondz heeft eens een lezing gehouden over Welcome to the dollhouse, en op de vraag waarom hij de film heeft gemaakt antwoordde hij dat er vele mensen rondlopen die hetzelfde hebben meegemaakt, en hij wilde ze laten weten dat ze niet alleen waren. Later, zo schrijft een vriend van hem in het voorwoord bij het gepubliceerde scenario, heeft Solondz tegen hem gezegd: "But they are alone. They'll always be alone."
"Dat is niet tragisch", zegt Solondz in een telefonisch gesprek, "dat is een feit. We zijn alleen, hoe intiem we ook met iemand omgaan. Eenzaamheid is een toestand waarvoor niemand immuun is."
Ook Happiness slaat ondanks de vele hilarische scènes, een dergelijke deprimerende toon aan. Solondz: "De film is een serie van vijf overlappende liefdesverhalen over eenzaamheid, verlangen, vervreemding en isolatie. De façade die iedereen ophoudt is een overlevingsmechanisme om je staande te kunnen houden in de maatschappij. We hebben ze nodig, zonder façades zouden we nergens zijn. Het betekent niet dat iemand niet eerlijk en recht door zee kan zijn, maar als je je gevoelens wilt uiten begeef je je altijd op een glibberige helling."

Koelkast
Happiness begint met een restaurantscène waarin Joy het net heeft uitgemaakt met haar vriendje. "Is it someone else?" vraagt hij bedremmeld. "No, it's just you", is het goedbedoelde, maar genadeloze antwoord van Joy. Hij staat op het punt om in huilen uit te barsten, maar hij lijkt zich goed te houden en prijst het eten. Maar plots barst de bom: "You're shit, and 'till the day you die, you, not me, will always be shit!" Het beeld wordt zwart, en dan de titel, Happiness.
De titel is niet ironisch bedoeld, zegt Solondz. Alhoewel de film druipt van het cynisme en Solondz' pessimistische aard alom wordt bejubeld, gelooft Solondz wel degelijk dat geluk bestaat. "Het korte-termijngeluk bestaat eruit om een koelkast te kopen, of met iemand naar bed te gaan, het soort geluk waardoor we allen worden verleid, hoe vluchtig of oppervlakkig het ook is. Duurzamer is het geluk dat te maken heeft met passie, tolerantie en onbaatzuchtigheid. Die twee soorten halen we allemaal weleens door elkaar, maar ik weiger te geloven dat het onmogelijk is gelukkig te worden. Ik denk echt dat er gelijke hoeveelheden hoop en wanhoop onder ons te verdelen zijn."

Lynchen
Taboedoorbrekend is de film niet, vindt Solondz. Ook al bevat de film een scène waarin vader en zoon openhartig en op liefdevolle toon over pedofilie praten. De zoon barst in huilen uit als vader zegt dat hij zijn vriendje wel, maar hem nooit zal neuken, maar die huilbui is zo gemonteerd dat het net lijkt alsof het zoontje het jammer vindt om uitgesloten te worden van die liefdesdaad van vader. De Amerikaanse 'onafhankelijke' distributeur October Films, onderdeel van Universal, besloot de film niet uit te brengen, want, zo stelde directeur Ron Meyer, hij had geen behoefte om de gedachtegang van een pedofiel te begrijpen, en hij wilde niet dat zijn bedrijf betrokken raakte bij de uitbreng van een film die probeert het perspectief van een kinderverkrachter over te brengen. Good Machine Releasing kocht vervolgens de filmrechten.
Solondz: "De grote tragedie in de film is dat de pedofiel eigenlijk een liefhebbende vader is. Als mensen de film shockerend vinden is het denk ik daarom: hij heeft een menselijk gezicht gekregen. Ik wil hem geen sympathiek mens noemen, daarvoor zijn z'n daden natuurlijk te onvergeeflijk, maar hij is wel iemand met een hart en een ziel. Als de kijker besluit om deze man te lynchen, moet je wel beseffen dat hij een mens is en geen monster. De film vraagt je om aansluiting te zoeken bij mensen waar je je normaal gesproken van afkeert. De 'monsters' zijn nu eenmaal onder ons.
"Maar taboebrekend wil ik de film niet noemen. Er is geen onderwerp of taboe in de film dat je niet elke dag op televisie of in de tijdschriften besproken ziet, of het nou masturberen, incest of pedofilie is. En alhoewel de film vol zit met seksueel gefrustreerde mensen gaat Happiness niet over perversiteiten. Perversie staat gelijk aan ziekelijke, seksuele uitspattingen, beoefend door freaks, maar in mijn film staat die seks juist een grotere intimiteit in de weg. Die triestheid vind ik belangrijker dan het onderwerp perversiteit op zichzelf. Als iemand dan ook een sensationele film verwacht, is Happiness de verkeerde film om naar toe te gaan."

IJslaag
De verkilling ligt als een ijslaag over de film heen. Solondz exploiteert zijn onderwerp dan ook niet, maar voegt een merkwaardig soort compassie toe, alhoewel zijn betrokkenheid bij de personages zeker niet aan de oppervlakte ligt. Misschien nog de meest subtiel-trieste scène is die waarin een man na veertig jaar huwelijk het bed induikt met een wulpse dame. Het wil niet lukken, waarna zij hem gerust stelt. "You don't have to feel guilty." "I don't. I don't feel anything", zegt de man, waarmee hij de spijker op de kop slaat.
Solondz: "Meestal wordt vervreemding in verband gebracht met de grote steden, maar ik heb zelf dat gevoel juist altijd in de suburbs gehad. Het is makkelijk om af te geven op de levensstijl van de mensen in de voorsteden, want je moet je wel realiseren dat voor veel mensen het leven daar een ideaal is. Verbazingwekkend, maar waar."

Mariska Graveland



top
HAPPINESS

Juli/augustus 1999 #202

Productie
Ted Hope
Christine Vachon
Regie en scenario
Todd Solondz
Camera
Maryse Alberti
Montage
Alan Oxman
Art direction
John Bruce
Muziek
Robbie Kondor
Met
Jane Adams
Dylan Baker
Lara Flynn Boyle
Philip Seymour Hoffman
Jared Harris
Ben Gazarra

Kleur, 140 minuten

Distributie
Paradiso Film
Te zien
vanaf 9 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)