The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Publieksvriendelijke kannibaal

HANNIBAL

Verenigde Staten, 2001 | Ridley Scott
Het lugubere boek 'Hannibal' week radicaal af van de publieke verwachtingen die door The silence of the lambs waren geschapen. In Ridley Scotts verfilming zijn alle gruwelijkheden uit het boek afgezwakt.

Toen anderhalf jaar geleden de roman 'Hannibal' verscheen, waren de verwachtingen hooggespannen. De voorganger legde de basis voor Jonathan Demme's stijlvolle The silence of the lambs, een verfilming die in alle opzichten uitsteeg boven het boek waarop het gebaseerd was. De kannibalistische psychiater Hannibal Lecter, door schrijver Thomas Harris voor het eerst als markant bijfiguur geïntroduceerd in 'Red dragon' (in 1986 door Michael Mann verfilmd als Manhunter), werd door de intense vertolking van Anthony Hopkins een van de gedenkwaardigste griezels uit de filmhistorie.
Harris heeft eens gezegd dat hij Demme's film niet wilde zien, omdat hij bang was dat de acteurs de personages van hem zouden 'stelen', en dat hij er dan niet meer over zou kunnen schrijven. Het zou de reden kunnen zijn waarom het boek 'Hannibal' zo radicaal afweek van de publieke verwachtingen. Sommige lezers waren onaangenaam verrast, maar echt tekenend was dat scenarioschrijver Ted Tally, die voor zijn bewerking van 'Silence' een Oscar won, dit keer niet wilde meewerken. Hij vond het boek te gruwelijk. Ook Jodie Foster sprak haar verontwaardiging uit en dan met name over het slot van het boek, dat volledig in strijd zou zijn met 'haar' Clarice Starling.
Maar 'Hannibal' was duidelijk geen vervolg op Demme's film. Het was Harris die het 'Schone en het Beest'-motief uit zijn vorige boek naar een hoger plan tilde. Hannibal Lecter, die in 'Red dragon' en 'Silence' als bovenmenselijk en superieur wezen een eilandje vormde, was nu de kern van het boek. Dus kon Harris de conventies van het thrillergenre overboord gooien en Lecter de hoofdrol geven in een luguber en barok horrorsprookje.

Zwijnen
Persoonlijk was ik gecharmeerd van de roman, die op anderen het effect had van een literaire, zieke grap. Maar het was duidelijk dat veel van de bizarre subplots en geperverteerde personages bij een verfilming het veld zouden ruimen. Dat is met Ridley Scotts film dan ook gebeurd, waardoor het verhaal alsnog met één been in het thrillergenre komt te staan. Aan de eisen van dat genre, zoals een duidelijke spanningsboog, voldoet de film niet, terwijl het vertoon van gruwelijkheden en rariteiten van de roman zozeer is uitgedund (of door aangedikte ironie is afgezwakt) dat van pure grand guignol-horror geen sprake is.
Een goed voorbeeld is de figuur van miljonair Mason Verger, het enige in leven zijnde slachtoffer van Lecter, die al zijn macht aanwendt om wraak te nemen. In het boek wordt van deze groteske engerd en zijn gevolg een fantastische freakshow gemaakt. In de film wordt hij nooit meer dan een griezelig mannetje in een rolstoel, ondanks uitstekend spel van een onherkenbare Gary Oldman. Wie het boek niet kent, zal zich bovendien afvragen waarom Vergers plan in hemelsnaam een stel agressieve zwijnen omvat.
Waar Harris in het boek vanaf het eerste hoofdstuk duidelijk aangaf welke kant hij op wilde, bevindt de film zich in een niemandsland, ergens tussen ironische horror en suspenseloze thriller. Hannibal is vlees noch vis. Maar wat wil je? Waar Jonathan Demme zich liet leiden door een naar eigen zeggen slaafse loyaliteit aan de roman, is Hannibal het product van tegenstrijdige intenties en motieven. Harris wilde de relatie tussen Starling en Lecter naar een — binnen de context van het boek — logische en onvermijdelijke conclusie brengen, een conclusie die vervolgens door scenarioschrijvers Mamet en Zaillian om zeep werd geholpen om aan de eisen van Jodie Foster (en veel lezers) tegemoet te komen. Het aangepaste einde sluit weliswaar aan bij de wijze waarop Julianne Moore de rol van Clarice invult, namelijk als een sterke vrouw die zich heeft losgemaakt van vaderfiguren, maar aan het einde heeft zij noch Lecter een wezenlijke ontwikkeling doorgemaakt, waardoor de film meer lijkt op een episode dan een slotstuk. Hopkins ten slotte, zag zijn kans schoon met de film aan de haal te gaan door een publieksvriendelijke, luchtige Hannibal Lecter neer te zetten.

Vismarkt
Ridley Scott was duidelijk niet in staat de verschillende machten die aan het werk waren naar zijn hand te zetten. Bovendien haalt hij veel te weinig uit scènes die in potentie spannend of intens zijn. Maar als regisseur heeft Scott één grote kracht, en die weet hij ook hier weer uitstekend uit te buiten. Net als in bijvoorbeeld Alien, Blade runner of Black rain heeft Scott het neusje van de zalm in production design en art direction aangetrokken. Hannibal ziet er prachtig uit, en waar de film inhoudelijk stuurloos lijkt, overtuigt hij uiterlijk wel. Niet alleen het gedeelte dat zich leent voor mooifilmerij, namelijk de scènes in Florence, sloten aan bij mijn herinnering aan het boek, maar ook bijvoorbeeld de mislukte arrestatie op de vismarkt aan het begin. Die eerste scènes met Clarice Starling behoren overigens tot de beste uit de film en bieden Julianne Moore de enige kans te bewijzen dat zij een geloofwaardige opvolger is van Jodie Foster. Tussen de sporadische, echt boeiende momenten biedt deze mislukte boekverfilming grillig vermaak en dat gaat er, ook gezien de recettes, in als koek.

Roel Haanen



top
HANNIBAL

Maart 2001 #220

Productie
Dino de Laurentiis
Martha de Laurentiis
Ridley Scott
Regie
Ridley Scott
Scenario
David Mamet
Steven Zaillian, naar de gelijknamige roman van Thomas Harris
Camera
John Mathieson
Montage
Pietro Scalia
Art direction
Norris Spencer
Muziek
Hans Zimmer
Met
Anthony Hopkins
Julianne Moore
Ray Liotta
Giancarlo Giannini
Gary Oldman
Frankie R. Faison
Francesca Neri

Kleur, 131 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 22 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)