Poesía sin fin
Brimstone
La La Land
How to Meet a Mermaid
Fai bei sogni en Sangue del mio sangue (Marco Bellocchio over)
Francesco (Alessandro Gassman) en Mehmet (Mehmet Gunsur) lonken en zweten Reiniging op een marmeren zweetplaat

HAMAM, IL BAGNO TURCO

Italië/Turkije/Spanje, 1997 | Ferzan Ozpetek
Als een moors mozaïek legt de Turkse regisseur Ferzan Ozpetek zijn verhaal voor de kijker neer. Verschillende personages kruisen elkaar of slaan een onverwachte richting in. Geleidelijk doemt in het centrum van het verhaal het Turkse bad op, symbool van lichamelijke en mentale reiniging, waar een mannenvriendschap opbloeit.

Als de filmmaker zijn patronen begint te leggen, is aanvankelijk niet duidelijk wat het totaalbeeld zal opleveren. Er vallen namen van mensen die niet zichtbaar worden gemaakt. Maar er duiken ook naamloze figuren op, en anderen verdwijnen. Ferzan Ozpetek zet een netwerk van personages op dat hechter lijkt dan het in de praktijk is. Doordat hij zijn aandacht afwisselend op verschillende karakters richt, blijft lange tijd onduidelijk waar hij heen wil. Zijn scenario vertoont geen consequente structuur. Maar als men de titel van zijn verhaal opvat als een aanduiding voor de kijkervaring die Ozpetek ons wil laten opdoen, dan staat het zien van Hamam, il bagno turco gelijk aan het ondergaan van een warm bad aan indrukken, stemmingen en inspiratie — nog niet overal in evenwicht, maar al met al een prettige kennismaking.
De Italiaans/Turks/Spaanse coproductie Il bagno turco — op de Italiaanse titelrol is Hamam de ondertitel — draait om een uitwisseling van culturen. De regisseur werd in 1959 in Istanbul geboren en studeerde en werkte (als regie-assistent) twintig jaar in Italië. Dit levert een Turkse visie op een Italiaans yuppen-echtpaar op: de rake blik van een buitenstaander op twee ruziënde binnenhuisarchitecten in een villa op een van de heuvels van Rome, met hypermodieuze kleding, mobiele telefoontjes, een Filippijnse huishoudster en hoegenaamd geen idee van zeden en gewoonten in een ander land.

Onderdompeling
Alessandro Gassman (de zoon van Vittorio) zet de hoofdpersoon Francesco aanvankelijk neer met een arrogante kop en een ontevreden, verveelde trek om de mond. Hij krijgt het bericht dat de zus van zijn moeder in Istanbul is overleden, haar bezittingen aan hem nalatend. Uit de titelsequentie was al gebleken dat deze tante reeds lang door een Turkse familie werd verzorgd. Terwijl zijn vrouw Marta (Francesca d'Aloja) het te druk heeft met andere dingen, gaat Francesco naar Istanbul om het pand en het badhuis dat hij heeft geërfd te verkopen. Hier wordt hij ondergedompeld in een andere manier van leven.
Zo stroef als de filmmaker met zijn spelers omging in de scènes in Rome, zo soepel wordt zijn acteursregie op eigen bodem. Het Turkse gezin dat het huis van Francesco's tante bewoont, bestaande uit meneer en mevrouw Osman, zoon Mehmet en dochter Fusun (de laatste twee voor het eerst in een filmrol) geven met beheerste spontaniteit blijk van hun karakter. Allemaal nemen ze Francesco, de neef van hun geliefde 'madame', op als lid van de familie. Die 'madame', de Italiaanse tante uit de voorgeschiedenis van de film, ontvluchtte haar land om zich in vrijheid te kunnen wijden aan het bestieren van een badhuis in Istanbul.
Ozpetek richt zich vervolgens op de wederzijdse invloeden tussen de moderne Italiaan en de Turkse samenleving. Het heeft iets vertederends: Ozpetek gebruikt Francesco, die allengs meer ingeburgerd raakt, om met liefde zijn land te tonen aan de buitenwereld. De Turken spreken Frans of Italiaans, zijn vriendelijk en gastvrij, en helpen hard mee om het badhuis, dat Francesco uiteindelijk natuurlijk niet wil verkopen, weer in ere te herstellen.

Broeierige blikken
Het ritueel van het baden geldt als metafoor voor de ontwikkeling die de individuen doormaken. Zoals zijn tante vóór hem, ondervindt Francesco dat na de lichamelijke reiniging op de marmeren zweetplaat ruimte ontstaat voor een geestelijke vernieuwing. Doordat het patroon van het script bestaat uit zoveel thema's en kleuren, ondergaat de kijker deze mentaliteitsverandering op een vergelijkbare manier. In beeld en muziek worden wij meegenomen op een onderzoekingstocht naar nieuwe gerechten, dansen, spelletjes, broeierige blikken en verwachtingen. Hoewel moeder Osman zit te vissen of Francesco nog vrij is voor haar dochter Fusun, durft de Italiaan — ver van de geconditioneerde maatschappij thuis — ten langen leste zijn genegenheid te uiten voor zoon Mehmet. Zelfs met zijn verrassenderwijs opgedoken echtgenote Marta houdt hij vervolgens de communicatie open. Dit mag voor een Italiaan een hele overwinning worden genoemd.
Na dit volstrekt natuurlijk overkomende verloop van gebeurtenissen kreukelt Ozpeteks overtuigingskracht echter plots ineen. Helaas durft hijzelf de consequenties van zijn gewaagde gegeven niet verder te verbeelden. Dat mannenvriendschappen kunnen leiden tot een geïnstitutionaliseerde samenlevingsvorm is voor deze zuidelijke culturen een brug te ver. Dus wringt de debuterende regisseur zich in een paar vergezochte bochten om zijn mozaïek compleet te krijgen. Met de sterke ontwikkeling die hij zijn personages al had mee gegeven, was het forceren van een raamvertelling volstrekt onnodig. Nu onderwijst de Turkse cultuur ons wel in geestelijke ontspanning, maar leert er zelf niets bij.

Kees Hogenbirk



top
HAMAM, IL BAGNO TURCO

September 1998 #192

Productie
Marco Risi
Maurizio Tedesco
Regie
Ferzan Ozpetek
Scenario
Stefano Tummolini
Ferzan Ozpetek
Camera
Pasquale Mari
Art direction
Virginia Vianello
Montage
Mauro Bonanni
Muziek
Pivio
Aldo De Scalzi
Met
Alessandro Gassman
Francesca d'Aloja
Carlo Cecchi
Halil Ergun
Serif Sezer
Mehmet Gunsur

Kleur, 101 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 27 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
HANA-BI
HANCOCK
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
HAPPY END
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
THE HILLS HAVE EYES
THE HILLS HAVE EYES
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE
THE HOLE
THE HOLE
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
HONEY
HONEY
Honey 2
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP
HOP
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host
THE HOST
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
HOWARD'S END
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (1923)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
THE HUNTED
The Hunter
The Hunter
THE HUNTER
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA
Hysteria