The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Frans Weisz: De overkant is in zicht

HOOGSTE TIJD

Nederland, 1995 | Frans Weisz
Na een enigszins weggemoffelde vertoning op het Filmfestival Rotterdam gaat half maart de nieuwste film van Frans Weisz echt in première. Hoogste tijd, naar de gelijknamige roman van Harry Mulisch, is een complexe film over theater, afscheid en gemiste kansen. Na Charlotte is het wellicht Weisz' meest persoonlijke film. Hoe zit het met de twijfels en drijfveren van 'onze eigenste Mini-Fellini'?

Het gesprek vindt plaats in de ontregelde dagen na het overlijden van Ischa Meijer. De ontsteltenis van cultureel Nederland krijgt vorm door talloze 'in memoriams' op radio, televisie en in kranten. Ook deze middag komt het gesprek onwillekeurig terecht bij Meijer, wanneer het gaat over Weisz' persoonlijke geschiedenis, de eeuwige hunkering naar erkenning en de totstandkoming van zijn laatste film. Meijer stond zelfs nog even op de nominatie voor de rol van de joodse journalist Bram Polak in Hoogste tijd. De vriendschap tussen regisseur en journalist kreeg vooral gestalte via diverse columns en interviews.
Weisz pakt zijn filmdagboek en leest voor: "27 januari 1994, 1e draaidag... eerste scènes zijn opgenomen, blijven bidden. Thuis lees ik Ischa's Dikke Man, raak totaal ontdaan, jank van woede innerlijk en kom pas weer bij na een aantal telefoontjes met Rijk die alles ontkent..." Het dagboekfragment heeft betrekking op een column in Het Parool, waarin De Dikke Man een ontmoeting heeft met 'Een Treurige Toneelspeler'. Die vertelt hem uit verveling een rol te hebben aangenomen in 'het nieuwe cinematografische meesterwerk van onze eigenste Mini-Fellini, naar script van die columnist van Het Rooms Katholieke Ochtendblad, op basis van een roman van De Halfjoodse Haakneus Met Universele Pretenties'. Uit de column blijkt dat Rijk de Gooyer, om wie het gaat, niet weet wat hij aan moet met het personage dat hij moet spelen. Weisz: "Toen Rijk na een sowieso al moeilijke castingperiode had toegezegd, wilde hij die rol uit angst nog steeds niet, hij begreep hem niet. Ik denk dat hij zich na die column dubbel heeft bewezen. Godzijdank erkent hij achteraf zelf ook dat hij nog niet eerder in zijn leven zoiets heeft laten zien als in deze film."

Strijd
Ook uit het boekje dat binnenkort verschijnt over de totstandkoming van Hoogste tijd blijkt het in meerdere opzichten één van de zwaarste films te zijn geweest die Weisz ooit heeft gemaakt. In het kort vertelt de film het verhaal van de gewezen revue-artiest Willem Bouwmeester (Rijk de Gooyer) die aan het eind van zijn leven nog één keer de kans krijgt boven zichzelf uit te stijgen. Hij wordt gevraagd voor de hoofdrol in het hedendaagse toneelstuk 'Noodweer'. In dit stuk speelt hij een acteur die aan het begin van deze eeuw zijn afscheidsvoorstelling speelt in 'The tempest' van Shakespeare. Tijdens de repetities wordt Bouwmeester geconfronteerd met alles wat in zijn leven is misgegaan en onuitgespoken bleef.
Weisz: "Het was een film die ik heel graag wilde maken en waarvan ik behoorlijk helder voor me zag hoe ik het wilde hebben. De verassingen waren daardoor minder groot. Als je normaal de ruwe opnamen ziet heb je vaak het euforische idee dat iemand je dromen nog mooier heeft gekleurd dan je ze zelf hebt gedroomd. Daarnaast was er een duidelijk verschil in karakter en manier van werken tussen de mensen op de set. Ik noem het 'l'incompatibilité du cinema'. Ben van Os (art direction) liep met zijn versierende en decadente kant zelden synchroon met de soberheid van Robbie Müller (fotografie). Maar laat ik duidelijk zijn: het was altijd een strijd op niveau."

Koorddansen
"Ik heb de film nog niet met publiek gezien en wil hem ook niet zien met publiek. Ik voel me een stuk kwetsbaarder dan bijvoorbeeld bij Op afbetaling. Je weet dat je maar een paar keer in je leven een film kunt maken over je liefde. Dat was bij Charlotte, een beetje bij Leedvermaak en nu bij Hoogste tijd. Het gaat daarbij niet zozeer om het boek van Mulisch, maar nog steeds om dát waar in ieder gesprek en ieder interview weer aan gerefereerd wordt, het theaterverlangen. Ik kom nu ook letterlijk van de Toneelschool gefietst om met je te praten. Het heeft ook met leeftijd te maken. Vroeger dacht ik dat alles nog voor me lag en het hele leven een terrein was waarvan zelfs de horizon zo ver weg was dat je hem niet eens kon zien. Langzamerhand begin je het vage vermoeden te krijgen dat die horizon in zicht is, een begrenzing die je ziet naderen. Dat heeft weer te maken met het feit dat ik voor het eerst voor een klas stond. Ik heb nooit les willen geven. Het verzoek om college te geven aan de Universiteit van Amsterdam gaf het idee 'Mijn God, ben ik al zover in mijn leven gevorderd dat ik die kennis door moet gaan geven'."
"Dat is absoluut geen blijmakend iets. Je krijgt wel een lichte vorm van ijdele trots. Kennelijk heb ik nu toch dertig jaar ervaring die ik door kan geven. Die overwegingen zitten allemaal geklonterd in dat Hoogste tijd. De film gaat toch over dood gaan en de angst te blijven steken in middelmatigheid. Het is een vrij beslissend jaar voor me geweest met de universiteit, met Hoogste tijd. Laat ze mij in godsnaam zo snel mogelijk weer een film laten maken voor ik überhaupt na kan gaan denken over alles. Het is een gevoel alsof ik aan het koorddansen ben. Ik kan niet meer zeggen dat ik net de eerste stappen op dat slappe koord zet, ik moet echt toegeven dat de overkant in zicht is."

Totempaal
Uit bijna alle interviews die hij de afgelopen jaren heeft gegeven, komt Weisz naar voren als de innemende, charmante, onzekere, kleine, bescheiden regisseur. En elke keer opnieuw zegt hij te zijn gaan filmen omdat hij 1 meter 58 is. Hoelang kan hij zich nog achter dat imago blijven verschuilen?
Weisz: "Alles is begonnen als ijdelheid en koketterie. Dat wil ik voorop stellen. Dat ik mijn films niet meer wil zien, dat ik niet meer in de zaal durf te zitten tijdens de film, het is allemaal begonnen als het oprichten van een eigen totempaal, een bijgelovig iets. Maar waar niemand je voor heeft gewaarschuwd als je jong bent is dat je zó gaat geloven in al dat bijgeloof dat het een oprechte fobie wordt. Ik ben zo langzamerhand dát geworden wat uit ijdelheid, onzekerheid en een poging van 'hou van me, hou van me, hou van me' — want dat zit natuurlijk door alles heen — is begonnen."
"Ik vraag niet of je me zo lang mogelijk 'die kleine, bescheiden, charmante, regisseur die eigenlijk acteur had willen worden wilt laten zijn', in godsnaam niet. Ik zou je eerder dankbaar zijn als je een kwartslag in me zou kunnen draaien, maar wat staat er als dat weg valt? Het is niet zo dat ik dan een andere act voor je klaar heb liggen. Ik heb mezelf natuurlijk al 56 jaar gevormd. Het is een kwestie van veroveren, als met een stuk steen. Dat was ook de kwaliteit van Ischa. Hij ging altijd beitelen, al was hij er altijd op uit zijn eigen ideeën bevestigd te krijgen. In dat vreemde interview met hem (Haagse Post 1975, DvL) was eigenlijk de enige vraag die hij stelde 'Waarom houd je jezelf toch zo totaal buiten schot? Waarom heb je nog nooit iets gemaakt waarin je zelf zichtbaar bent?' Op dat moment wist ik dat ik Charlotte wilde maken." Een film over het leven van kunstenares Charlotte Salomon, die net als Weisz' vader omkwam in Auschwitz.
"Ik weet nog goed dat de vrouw die de grootmoeder speelde in Charlotte op de laatste draaidag naar me toe kwam, me kuste en zei 'Frans, ik weet niet wat je hebt gedaan, ik weet niet waar je het vandaan hebt maar ik heb het idee dat je niet alleen wist wat ik dacht maar ook wat ik moest denken als karakter.' Dat geeft je zo'n ongelooflijke trots, als de acteur het gevoel heeft dat jij kunt zeggen wat hij op dat moment denkt. Wat ik had gedaan was alles doorgeven van mijn moeder. Precies de gekte en het manische. Het aardige van regisseren is dat je al die dingen kunt gebruiken. Het enige wat je moet kunnen is het herkennen en doorgeven van je eigen en andermans ervaringen. Eigenlijk is alles jatwerk, wat je ziet en meemaakt gebruik je en geef je door. Er wordt me vaak gevraagd waarom ik niet mijn eigen scenario's schrijf. Ik beschouw dit als een vorm van schrijven."

Erotiek
Is er na de verwerking van twee belangrijke aspecten van zijn eigen leven in films, nóg een verlangen dat zo sterk is als bij Charlotte en Hoogste tijd?
Weisz: "Erotiek is iets wat ik altijd buiten mijn films heb gehouden. Ik noem mijzelf ook altijd de meest puriteinse regisseur in Nederland. Het is een diep verlangen om één keer in mijn leven een film te maken over twee mensen die puur fysiek, boem, van elkaar houden. In films praat ik makkelijker over relaties, verdriet, postume liefde of over mislukte levens dan in het werkelijke leven. Elke keer als ik Judith Herzberg tegenkom zeg ik 'Waarom maken we nu niet eens één keer een film over ons, over de relaties, de patronen in ons leven die voor iedereen herkenbaar zijn'."
"Het heeft te maken met angst. Het is in Hoogste tijd veel beter verteld dan ik het ooit zou kunnen vertellen. Het is makkelijker om iets in de derde persoon te vertellen dan dat ik zeg dat één van mijn grootste angsten in het leven is om altijd in middelmatigheid te blijven steken. Het grote verlangen om manifest te zijn en gewaardeerd te worden, in eerste instantie door je ouders en bij hun afwezigheid door de rest van de wereld, dat bepaalt alles."

Denise van Laar

Het boekje 'Hoogste tijd voor een speelfilm' wordt uitgegeven door International Theatre & Film Books.



top
HOOGSTE TIJD

Maart 1995 #154

Produktie
René Seegers
Jos van der Linden
Regie
Frans Weisz
Scenario
Jan Blokker, naar de gelijknamige roman van Harry Mulisch
Camera
Robbie Müller
Geluid
Marcel de Hoogd
Philip Ravoet
Peter Flamman
Montage
Ton Ruys
Muziek
Theo Nijland
Met
Rijk de Gooyer
Kitty Courbois
Camilla Siegertsz
Josse De Pauw e.a.

Kleur, 120 minuten

Distributie
Hungry Eye Pictures
Te zien
vanaf 16 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)