The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
'In het Westen zien we sterven als een mislukking'

High-Rise (Ben Wheatley over)

Engeland/België, 2015 | Ben Wheatley
Het Britse echtpaar Ben Wheatley en Amy Jump filmt compromisloos en met humor. Hun adaptatie van de dystopische roman High-Rise uit 1975, over een klassen­strijd in een flatgebouw, brengt het werk van J.G. Ballard terecht weer onder de aandacht.

Door Omar Larabi

Wie bekend is met het werk van schrijver J.G. Ballard, weet dat de high-rise, de luxueuze flat, een metafoor is voor de samenleving, met de puissant rijken bovenin, neerkijkend op de clochards die de onderste verdiepingen bewonen. Robert Laing (in de verfilming gespeeld door Tom Hiddlestone) verhuist naar het complex, dat is voorzien van alle gemakken, van supermarkt tot zwembad. Dit comfort isoleert de bewoners van de rest van de wereld. De neiging om de buitenwereld te betreden verdwijnt.
De vermogende bewoners slijten hun dagen bij de Victoriaanse bacchanalen die worden georganiseerd door de architect van het gebouw, Anthony Royals (Jeremy Irons) — tevens eigenaar van het penthouse. Deze feesten behoeven zoveel stroom dat de bewoners van de onderste verdiepingen in het duister tasten. De hedonistische levensstijl — met beestachtige seks en onbeperkte alcohol — is klaarblijkelijk uitsluitend voor de elite. Er ontstaat spanning tussen de klassen, met een orgie van geweld tot gevolg.
In de openingsscène zijn beelden van een hondenpoot op het spit tekenend voor de situatie na afloop van de geweldsuitbarsting. Laing en de andere overlevenden leven nu als jager-verzamelaar te midden van chaos in het eens zo mondaine pand. Is dit een voorspelling voor de toekomst? In ieder geval past High-Rise qua thematiek uitstekend in het oeuvre van Ben Wheatley en zijn vrouw Amy Jump. In hun debuut Down Terrace (2008) ridiculiseerden ze Tony en Cherry Blair, zo vertelt de baardige Wheatley: "Ze begonnen zonder aanleiding een oorlog. Net zoals criminelen dat doen." De cineast doelt op de Irak-oorlog, waar hij in Kill List (2011) eveneens op zinspeelt. A Field in England verwijst daarentegen naar een (hedendaagse) revolutie, net als High-Rise, de eerste boekverfilming van het duo.
Een politieke boodschap is volgens de Brit onvermijdelijk. "Ballards verhaal is overduidelijk politiek, net zoals onze films. We kunnen de gebeurtenissen om ons heen niet negeren." De roman van Ballard is volgens Wheatley relevanter dan ooit. "Er is een kloof tussen diegenen die iets bezitten en diegenen die niets bezitten. Vandaag de dag lijkt er een soort consensus te bestaan dat je niet mag klagen over rijke mensen — dat zou onsportief zijn. Je mag hun succes niet bekritiseren. Terwijl ze ons tegelijkertijd beroven. Het is een merkwaardige tegenstelling."

Ben Wheatley op de set van High-Rise


Kortsluiting
Veertig jaar geleden kwam Ballard al tot die conclusie. Toen was het concept van de functionele stad nog volop in zwang, ooit bedacht door architect Le Corbusier, die ruim vijftig jaar eerder een plan had opgesteld om het leven van bewoners van Parijse achterbuurten te verbeteren. De bouw van grote complexen met daktuinen, supermarkten en zwembaden zou een verbetering betekenen van de levensstandaard. Inmiddels blijken zulke wijken — in Nederland bijvoorbeeld de oude Bijlmermeer (inmiddels is de situatie verbeterd) — geen succesverhaal. De wereld is minder maakbaar dan gedacht.
Wheatley zag de politieke relevantie van de roman. Hij benaderde filmproducent Jeremy Thomas, die de rechten van het boek bezit en er veertig jaar mee heeft geleurd. In de jaren zeventig zou Nicolas Roeg het project doen, decennia later wilde Vincenzo Natali (Cube) er een genrefilm van maken. Wheatley erkent dat het een moeilijk te verfilmen roman is: "Het publiek verwacht een spanningsboog die er niet is, it's a bitch to fix that." Het zwaartepunt van het verhaal ligt immers in de opbouw naar de geweldsuitbarsting, niet in die uitbarsting zelf."
Het echtpaar kon wel hun eigengereide humor kwijt in de film. Ongemakkelijke scènes zoals in A Field in England waarin een poepende schildknaap door zijn reisgezelschap wordt aangemoedigd zijn kindje te baren. Of het moment in High-Rise waarop vogelstront uit de hemel valt en een personage zich afvraagt of dat nou geluk brengt of niet. Wheatley vertelt over het belang van humor: "Met humor kun je kortsluiting creëren bij je publiek. Het is een manier om ze aan je te binden. Veel filmmakers nemen zichzelf veel te serieus, terwijl het leven bij vlagen best grappig is."

Eigentijds despoot
Humor is dus net als in het echte leven verbonden met zaken als uitwerpselen en dood. Wheatley vertelt over de scène in Down Terrace waarin de zoon zijn vader op nonchalante wijze ombrengt. "Die heeft te maken met het menselijk onvermogen om de dood te accepteren. In de westerse wereld wordt sterven gezien als een mislukking."
Het oeuvre van Jump en Wheatley bevat naast klucht ook wraakzucht en zelfs sjamanistische rituelen. Van de occulte mystiek in Kill List tot de duivelse alchemie in A Field in England. Wheatley vertelt over de betekenis van deze transcendentale momenten. "Dit soort taferelen verwijzen naar het dierlijke in ons. We leven in de waan dat religie en civilisatie ons hebben verwijderd van onze oorsprong. Zie je al die gebouwen buiten? Eronder begint al snel een laag vuil. We zijn slechts versies van onszelf, van de mensen die ooit uit Oost-Afrika naar het noorden trokken." Volgens de Brit zijn we als mensheid nauwelijks veranderd. "Hoe zou ik duizend jaar geleden zijn geweest? Dezelfde mens, met een ander soort problemen. Het is een illusie dat we veranderen, kijk naar je eigen familie, naar je kind of je ouder."
Die existentialistische gedachte doet denken aan het Y-chromosoom, dat van vader op zoon bijna onveranderlijk wordt doorgegeven. Volgens de overlevering lopen daardoor miljoenen nazaten rond van Dzjengis Khan. Mensen die dezelfde genadeloosheid in zich hebben als de Mongoolse tiran. Of is die inherent aan de mens? Precies die vraag staat centraal in de films van Wheatley en Jump. Is elke mens in staat om te moorden? Khan stichtte met veel bloedvergieten zijn imperium, net zoals in High-Rise het rijk van architect Royals — een eigentijds despoot — met veel bloedvergieten uiteen wordt gerukt. Massamoord is van alle tijden.
Mede dankzij zijn afkeer van zulke vormen van organisatie beschouwt Wheatley zichzelf als non-conformist. "Ik wantrouw mensen die vertellen hoe je moet leven — elk type goeroe. Waarom zou je een ander volgen? Je moet het leven zelf uitvinden. Religie, overheid en politieke bewegingen passen niet bij mij." In hun manier van werken is het duo eveneens resoluut — ze zijn vrijwel compromisloos . "Net zoals bij de vorige films krijgen de producenten alleen het eindproduct te zien. We hebben altijd volledige artistieke vrijheid. Ik luister niet naar meningen."

Vingernagel
Toch verschilt High-Rise wezenlijk van wat ze hiervoor hebben gedaan. Alleen al door de keuze voor sterren als Hiddlestone, Sienna Miller, Elisabeth Moss en Luke Evans in plaats van excentriek uitziende acteurs als Michael Smiley die Wheatley normaliter in zijn films laat spelen. Wheatley: "Het is niet dat Smiley niet sexy is, maar ik wilde een sexy film om het gevoel van luxe en zelfverzekerdheid te creëren. Sowieso heeft een film op deze schaal bekende gezichten nodig. Een groter budget betekent dat je meer geld uitgeeft, sterren rechtvaardigen dat."
Ook in hun volgende film Free Fire — met Martin Scorsese als executive producer — gaat het duo de samenwerking aan met sterren, waaronder Oscarwinnares Brie Larson — én met Michael Smiley. Ditmaal heeft Wheatley als doel de grandeur van de actiefilm uit de jaren zeventig terug te brengen. "Het verhaal gaat over een groep Ieren die in Boston wapens kopen. Ze belanden in een vuurgevecht waarbij alles misloopt." Als er geen actiefilms meer zijn van je gading, dan maak je er zelf een, zo lijkt het. "Ik heb geen speciaal gevoel meer bij films uit Hollywood. Er worden gigantische dingen opgeblazen, maar het doet me niets. Terwijl ik dat in de jaren zeventig geweldig vond, een auto die over de kop ging. Wij doen dat weer op menselijke schaal, zoals een vingernagel die ergens achter blijft steken. Dat is veel effectiever dan een vuurbal die Manhattan doet exploderen."



top
High-Rise (Ben Wheatley over)

Juni 2016 #388



Gerelateerd

Video essay: De façades van High-Rise



Productie
Jeremy Thomas
Regie
Ben Wheatley
Scenario
Amy Jump
Montage
Amy Jump
Ben Wheatley
Camera
Laurie Rose
Muziek
Clint Mansell
Met
Tom Hiddlestone
Sienna Miller
Jeremy Irons
Elisabeth Moss

Kleur, 119 minuten

Distributie
Imagine
Te zien
vanaf 30 juni

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


H

HAAIBAAI aka SHARKBAIT
HAAR NAAM WAS SARAH
HABANA BLUES
Habemus Papam
HABITAT
HABLE CON ELLA
HACKERS
Hacksaw Ridge
Hadewijch
HAIFA
Hail, Caesar!
LA HAINE
HAIRSPRAY
HALF MOON
HALF NELSON
HALL PASS
HALLAM FOE
Hallo bungalow
HALLOWEEN
HALLOWEEN 2
HALLOWEEN 8: RESURRECTION
HALLOWEEN H20
HAMACA PARAGUAYA
HAMAM, IL BAGNO TURCO
HAMBURGER LEKTIONEN
HAMLET
HAMLET 2
Hampstead
HANA-BI
HANCOCK
The Handmaiden
HANEKAM DE ROCKER
THE HANGING GARDEN
HANGOVER
HANGOVER 2
The Hangover III
Hanna
Hannah Arendt
HANNAH MONTANA/MILEY CYRUS
HANNAH MONTANA: THE MOVIE
HANNIBAL
HANNIBAL RISING
Hannibal, seizoen 1
HANZO THE RAZOR-TRILOGIE
THE HAPPENING
The Happiest Day in the Life of Olli Mäki
THE HAPPIEST GIRL IN THE WORLD (Previously Unreleased)
Happily Ever After
HAPPINESS
Happy Death Day
HAPPY END
Happy End
HAPPY ENDINGS
HAPPY FEET
Happy Feet 2
The Happy Film
Happy Happy
HAPPY TIMES
HAPPY TOGETHER
HAPPY-GO-LUCKY
HAPPYTHANKYOUMOREPLEASE
HARD CANDY
HARD EIGHT
HARD HEAD/TÊTE DURE
HARD RAIN
HARD TARGET
Hard To Be a God
HARDBALL
Hardcore Henry
HAREM SUARÉ
Harmonium (Kôji Fukada over)
Harmony Lessons
HAROLD AND KUMAR GO TO WHITE CASTLE
Harrie Geelen Filmcollectie
HARRISON'S FLOWERS
HARRY BROWN
HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS
HARRY POTTER AND THE DEATHLY HALLOWS
Harry Potter and the Deathly Hallows 2 3D
HARRY POTTER AND THE GOBLET OF FIRE
HARRY POTTER AND THE HALF BLOOD PRINCE
HARRY POTTER AND THE ORDER OF THE PHOENIX
HARRY POTTER AND THE PHILOSOPHER'S STONE
HARRY POTTER AND THE PRISONER OF AZKABAN
HARRY, UN AMI QUI VOUS VEUT DU BIEN
Hart Beat
Hartenstraat
Hartenstrijd
HARTVERSCHEUREND
HARVARD MAN
THE HARVEST
HARVEST TIME
Hasta la vista!
The Hateful Eight
A Haunted House
A Haunted House 2
HAUNTED MANSION
THE HAUNTING
A Haunting History
THE HAUNTING IN CONNECTICUT
The Haunting in Connecticut 2: Ghosts of Georgia
DIE HÄUPTER MEINER LIEBEN
HAUT BAS FRAGILE
Haute cuisine
Hava Nagila — The Movie
HAVEN
Le Havre
HAWAII OSLO
HÄXAN
Haywire
HAZE
HE GOT GAME
HE LOVES ME, HE LOVES ME NOT
He named me Malala
HE'S JUST NOT THAT INTO YOU
HEAD ABOVE WATER
HEAD ON
HEAD TRAUMA
Headhunters
HEAR MY SONG
HEART
Heart of a Dog (Laurie Anderson over)
HEART OF DARKNESS
HEART OF GOLD
THE HEART OF JUSTICE
THE HEARTBREAK KID
HEARTBREAKERS
HEARTS IN ATLANTIS
Heartstone
The Heat
HEAT
HEAVEN
HEAVEN AND EARTH
Heaven on Earth
Heaven's Gate
HEAVEN'S HEART
HEAVENLY CREATURES
HEAVY
A Heavy Heart (Thomas Stuber over)
HEAVY METAL IN BAGHDAD
Hector and the Search for Happiness
Heddy Honigmann IN FOCUS
Hedi (Mohamed Ben Attia over)
HEDWIG AND THE ANGRY INCH
HEF, EEN GESPREK MET DRIE ZUSSEN
HEIMAT 3 — CHRONIK EINER ZEITENWENDE
Heimat — Eine Deutsche Chronik
HEIMATKLÄNGE
HEIMWEE NAAR DE DOOD
De Heineken ontvoering
HEIST
EEN HEKS IN DE FAMILIE
Heksen bestaan niet
HEKSJE LILLI: DE REIS NAAR MANDOLAN
HEKSJE LILLY
DE HEL VAN '63
DE HELAASHEID DER DINGEN
La helada negra (Previously Unreleased)
De held
Heli (Amat Escalante over)
Helium
Hell or High Water
HELLBENT
HELLBOY
Hello I Must be Going
HELLRAISER: BLOODLINE
The Help
HELP ME EROS
HELTER SKELTER
Hemel
HEMEL BOVEN HOLLAND
Hemel op aarde
Henri (Yolande Moreau over)
HENRI LANGLOIS, THE PHANTOM OF THE CINÉMATHÈQUE
HENRY FOOL
HENRY'S CRIME
HENRY-GEORGES CLOUZOT'S INFERNO
HENRY: PORTRAIT OF A SERIAL KILLER
Her
HERBIE: FULLY LOADED
Hercules
The Here After
HEREAFTER
HEREMAKONO
DE HERENIGINGSEXPRES SAIGON — HANOI
LE HÉRISSON
Les héritiers
HERO (YING XIONG)
UN HÉROS TRÈS DISCRET
HEROSTRATUS
DAS HERZ IST EIN DUNKLER WALD (Previously Unreleased)
Hesher
Het doet zo zeer
HET IS EEN SCHONE DAG GEWEEST
HET MYSTERIE VAN DE SARDINE
Het verlangen
HET WOORD HEEFT MIJ GERED
L' HEURE D'ÉTÉ
Une heure de tranquillité
THE HI-LINE
THE HI-LO COUNTRY
HIDALGO
Hidden Figures
HIDE AND SEEK
HIDEAWAY
HIDEOUS KINKY
Hier ben ik
HIGH ART
HIGH CRIMES
HIGH FIDELITY
HIGH HEELS
HIGH SCHOOL MUSICAL 3: SENIOR YEAR
The High Sun
High-Rise (Ben Wheatley over)
HIGHER LEARNING
HIGHLANDER 3: THE SORCERER
HIGHWAYMEN
HILARY AND JACKIE
HILDE (THE KNEF)
The hills have eyes (Alexandre Aja)
THE HILLS HAVE EYES (Wes Craven)
HIMALAYA
Hiroshima Mon Amour
HIS BIG WHITE SELF
HISTOIRE(S) DU CINÉMA
HISTORIAS MÍNIMAS
Historiás que só existem quando lembradas
The History of Love
A HISTORY OF VIOLENCE
History's Future
Hit and Run
HITCH
Hitchcock
Hitchcock/Truffaut
THE HITCHHIKER'S GUIDE TO THE GALAXY
HITMAN
The Hitman's Bodyguard
Hitman: Agent 47
L' hiver dernier
THE HOAX
The Hobbit: An unexpected Journey
The Hobbit: The Battle of Five Armies
The Hobbit: The Desolation of Smaug
HOBO WITH A SHOTGUN
HOCHZEITSGÄSTE
Hocus Pocus met Alfons Alfrink
HODDER
Hoe duur was de suiker
HOE OVERLEEF IK... MEZELF
HOE TEM JE EEN DRAAK?
HOFFA
THE HOLE (Joe Dante)
THE HOLE (Nick Hamm)
THE HOLE (Tsai Ming-liang)
THE HOLIDAY
Holland, natuur in de delta
HOLLANDS LICHT
HOLLOW MAN
HOLLOW REED
Hollywood Banker
HOLLYWOOD HOMICIDE
THE HOLLYWOOD SIGN
HOLLYWOODLAND
HOLY MAN
Holy Motors
HOLY SMOKE
Home
Home
Home Again
HOME ALONE 2 LOST IN NEW YORK
HOME ALONE 3
A HOME AT THE END OF THE WORLD
HOME FOR CHRISTMAS
HOME FOR THE HOLIDAYS
HOME ON THE RANGE
THE HOME SONG STORIES
Homefront
HOMELAND
The Homesman
HOMEWARD BOUND: THE INCREDIBLE JOURNEY
Homies
Un homme à la hauteur
L' HOMME DU TRAIN
UN HOMME QUI CRIE
Les hommes libres
Homo Sapiens (Previously Unreleased)
HONEY (Bille Woodruff)
HONEY (Semih Kaplanoglu)
Honey 2 (Bille Woodruff)
HONEY, I BLEW UP THE KID
HONEYMOON IN VEGAS
THE HONEYMOONERS
HONEYZ
HONOUR OF THE DRAGON
HOODLUM
HOODWINKED
HOOGSTE TIJD
HOOLIGANS
HOOP DREAMS
HOP (Dominique Standaert)
HOP (Tim Hill)
HOPE FLOATS
HOPE SPRINGS
Hope Springs
HOPPET
Horns
Horrible Bosses
Horrible Bosses 2
HORROR
Hors Satan
THE HORSE WHISPERER
HORTON
The Host (Andrew Niccol)
THE HOST (Bong Joon-ho)
HOSTAGE
HOSTEL
HOSTEL 2
THE HOT CHICK
HOT FUZZ
HOT ROD
Hotel de grote L
HOTEL DE LOVE
HOTEL DIARIES
HOTEL FOR DOGS
HOTEL RWANDA
Hotel Transylvanie 2 3D
Hotel Transylvanië: Hotel vol monsters
Hotell (Lisa Langseth over)
THE HOURS
THE HOUSE
House at the End of the Street
HOUSE OF CARDS
House of Cards, seizoen 2
HOUSE OF FLYING DAGGERS
THE HOUSE OF MIRTH
HOUSE OF SAND AND FOG
HOUSE OF WAX
THE HOUSE OF YES
HOUSE ON HAUNTED HILL
THE HOUSEMAID
HOW I ENDED THIS SUMMER
HOW I KILLED A SAINT
How I Spent My Summer Vacation
HOW MANY ROADS
HOW SHE MOVE
How To Be Single
How to Change the World
How to Describe a Cloud
How to Describe a Cloud (Slow Criticism)
HOW TO GET RID OF THE OTHERS
HOW TO LOSE A GUY IN 10 DAYS
HOW TO LOSE FRIENDS & ALIENATE PEOPLE
HOW TO MAKE AN AMERICAN QUILT
How to Meet a Mermaid
How to Train Your Dragon 2
Howards End
HOWL
HOWL'S MOVING CASTLE
Hoy como ayer
THE HUDSUCKER PROXY
HUFTERS & HOFDAMES
Hugo
LE HUITIÈME JOUR
HUKKLE
HULK
Human
THE HUMAN CONDITION
HUMAN NATURE
THE HUMAN RESOURCES MANAGER
The Human Scale
THE HUMAN STAIN
HUMAN TRAFFIC
L' humanité
HUMANOIDS FROM THE DEEP
A HUMBLE LIFE
Hummingbird
HUMPDAY
THE HUNCHBACK OF NOTRE DAME (Gary Trousdale, Kirk Wise)
THE HUNCHBACK OF THE NOTRE DAME (Wallace Worsley)
The Hundred-Foot Journey
HUNDSTAGE
HUNGER
The Hunger Games
The Hunger Games: Catching Fire
The Hunger Games: Mockingjay — Part 1
The Hunger Games: Mockingjay — Part 2
THE HUNGRY GHOSTS
Hungry Hearts
THE HUNT
HUNT DOWN
Hunt for the Wilderpeople
THE HUNTED
The Hunter (Daniel Nettheim)
The Hunter (Rafi Pitts)
THE HUNTER (Serik Aprimov)
HUNTING & ZN.
THE HUNTING PARTY
The Huntsman
HURLYBURLY
THE HURRICANE
THE HURT LOCKER
HUSBANDS AND WIVES
HUSH
HUSH!
HUSTLE & FLOW
Hyde Park on Hudson
HYÈNES
HYPE!
The Hypnotist
HYSTERIA (René Daalder)
Hysteria (Tanya Wexler)