The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Cheryl Morero Oervrouwen

GOOISCHE VROUWEN

Nederland, 2011 | Will Koopman
Net als de serie waaruit ze voortkomt, is de filmversie van gooische vrouwen een vrolijke, weldoordachte opeenstapeling van clichés en stereotypen. Te beginnen met de vier hoofdpersonages die elk hun eigen crisis moeten oplossen. Waar komen de types vandaan?

Cheryl Morero (Linda de Mol)
Het domme blondje, 'arm candy' voor een man die in de schijnwerpers staat. En dus denken we terug naar Marilyn Monroe, die het domme blondje-karakter perfectioneerde én becommentarieerde in films als gentlemen prefer blondes (Howard Hawks, 1953), how to marry a millionaire (Jean Negulesco, 1953) en vooral the seven year itch (Billy Wilder, 1955).
In de loop der jaren is er wel wat nuancering op dat beeld gekomen, recentelijk bijvoorbeeld in de twee legally blonde-films (Robert Luketic, 2001; Charles Herman-Wurmfeld, 2003) met Reese Witherspoon als oppervlakkig, materialistisch maar ook intelligent meisje. Van die nuances plukken de filmmakers van gooische vrouwen nu de vruchten: Cheryl kan als leeghoofdige flapuit ouderwets plat en/of dom uit de hoek komen voor een luchtige noot, maar wordt toch door makers en kijker serieus genomen als hoofdpersonage.
Dat neemt niet weg dat haar crisis vooral voortkomt uit haar lichaam. Of de onstuitbare aftakeling ervan. "Hoe gaan we dat nou doen, oud worden met een beetje klasse?" vraagt ze op een gegeven moment met enige wanhoop aan haar onvermijdelijke en karikaturale homovriend Yari (Alex Klaasen).
En dan helpt het natuurlijk niet dat haar man Martin, in de geschiedenis van de serie toch al niet de meest trouwe echtgenoot, haar niet meer aanraakt (hij wijt het aan stress voor de concertreeks in de ArenA die hij op touw aan het zetten is) én haar voor d'r verjaardag een borstvergroting cadeau doet. "Liever een appelbol dan een stoofpeer", meldt hij er bij in zijn dik aangezette Amsterdamse accent.

Marilyn Monroe




Claire van Kampen (Tjitske Reidinga)
De ingetoomde zakenvrouw; de (voormalig) alcoholist. Zo´n rol waar actrice Glenn Close dankzij films als fatal attraction (Adrian Lyne, 1987) en the paper (Ron Howard, 1994) groot mee werd; een imago dat Close nu ten volste uitbuit in de geweldige dramaserie Damages. Het stereotype heeft zijn voorlopers in de femmes fatales van de films noirs uit de jaren veertig en vijftig, maar ook in sterke vrouwelijke screwball-karakters als Hildy Johnson (Rosalind Russell) in his girl friday (Howard Hawks, 1940).
Maar de invulling die gooische vrouwen eraan geeft, waarbij de kracht en zelfstandigheid van vrouwen niet langer als gevaarlijk of fataal wordt neergezet, is van recenter datum. Niet dat vrouwen er geen problemen mee hebben: achter gesloten deuren zit het type van de harde zakenvrouw vol vertwijfeling. Kijk maar naar de wanhoop in de ogen van Tilda Swinton als de ogenschijnlijk hardvochtige advocate Karen Crowder in michael clayton (Tony Gilroy, 2007) wanneer zij alleen is op haar hotelkamer.
Overigens speelt Claire's carrière in de filmversie gooische vrouwen geen rol van betekenis meer. Haar crisis wordt veroorzaakt door het vertrek van haar dochter en dier man naar Afrika om daar 'goed te doen'. Ze nemen haar kleinzoon mee. Maar de professionele 'haai' mag dan naar de achtergrond zijn verdwenen, verder is Claire nog altijd het toonbeeld van de WASP ('White Anglo-Saxon Protestant'): de zaken moeten op orde, gevoelens worden weggestopt, en over seks wordt niet gesproken. Dat ze tegenwoordig het huis deelt met de gezellige dikkerd Dirk (Marcel Musters) doet daar weinig aan af.

Glenn Close





Anouk Verschuur (Susan Visser)
De artistieke fladderaar; de seksuele veelvraat. De vrouw die na haar scheiding haar artistieke potentie én haar libido ruim baan geeft. In Amerika gebruiken ze er het fijne eufemisme 'free-spirited woman' voor, grofweg te vertalen als 'vrijgevochten vrouw', maar dan zonder politieke connotatie. Dit soort artistiekerige types is al sinds de vroegste jaren van het medium in de film te vinden. Ze zijn er misschien zelfs wel een product van, met de flapper girls in de jaren twintig als oervorm — 'losbandige' vrouwen die hun haar kort knipten en er wellustig op los leefden. Prototype: actrice Clara Bow, die dankzij haar hoofdrol in it (Clarence G. Badger, 1927) werd gebombardeerd tot It Girl. Velen zouden haar volgen, van Katherine Hepburn in bringing up baby (Howard Hawks, 1938) tot Diane Keaton in annie hall (Woody Allen, 1977).
De vorm vindt tegenwoordig vooral zijn weerslag in wat door de Amerikaanse criticus Nathan Rabin ooit de 'manic pixie dream girl' werd genoemd: zo'n bloedmooi, hyperintelligent en een beetje vreemd meisje dat alleen bestaat om naïeve muurbloempjes van manspersonen uit hun schulp te lokken. Zie bijvoorbeeld garden state (Zach Braff, 2004) en scott pilgrim vs. the world (Edgar Wright, 2010).
In gooische vrouwen zien we vooral de keerzijde van de mannenverslindende medaille: Anouk wordt door haar tienerdochter Vlinder (!) uitgemaakt voor 'slet' en heeft het daar knap moeilijk mee. Zoals voor alle vier de vrouwen zal ook voor Anouk de oplossing voor de crisis uiteindelijk in het moederschap gevonden moeten worden. En, vooruit, in een weekend shoppen in Parijs.

Clara Bow





Roelien Grootheeze (Lies Visschedijk)
De onzelfzuchtige moeder; de bomenknuffelaar. Of eigenlijk dus de stiefmoeder: Roelien werd aan het eind in het vierde seizoen van de serie geïntroduceerd na het overlijden van Willemijn (Annet Malherbe), als nieuwe partner voor haar weduwnaar Evert (Leopold Witte). Roelien is een natuurmens: ze kwam de serie in als de hondentrainer van de Morero's en zet zich in de film in voor het behoud van een eeuwenoude boom op het Blaricumse dorpsplein.
Dat lijkt niet alleen uit liefde voor de natuur voort te komen, maar is schijnbaar ook een reactie op de onwillige houding van haar stiefdochters ("Je bent mijn moeder niet", krijgt ze een keer toegebeten). Ook hier bekijken we weer een stereotype vanuit een andere hoek: waar de 'boze stiefmoeder' van oudsher slechts bekeken wordt vanuit de geplaagde tienerblik, stuurt zij hier juist de perceptie. En blijkt ze dus lang niet zo boosaardig.
Met haar zichzelf wegcijferende houding verwijst Roelien terug naar de moederlijke melodrama's die al sinds de jaren dertig een populair subgenre van de tearjerker zijn. Regisseur Douglas Sirk bouwde in de jaren vijftig een reputatie op met zijn mierzoete variaties op dit thema in technicolour, met imitation of life (1959) als hoogtepunt. Maar ook recenter zien we ze nog regelmatig, en dan niet alleen in Tod Solondz' Sirk-pastiche far from heaven (2002). Een modernere twist zagen we bijvoorbeeld vorig jaar bij de twee lesbische moeders in the kids are all right (Lisa Cholodenko, 2010).

Lana Turner


Joost Broeren



top
GOOISCHE VROUWEN

Maart 2011 #330

Productie
John de Mol
Regie
Will Koopman
Scenario
Frank Houtappels
Camera
Tom Erisman
Montage
Joseph Derksen
Art direction
Manuelle van den Heuvel
Muziek
Jeroen Rietbergen
Met
Linda de Mol
Tjitske Reidinga
Susan Visser
Lies Visschedijk

Kleur, 105 minuten

Distributie
Independent Films
Te zien
vanaf 10 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle (Louise Archambault)
GABRIELLE (Patrice Chéreau)
GADJO DILO
Gaga: Five Foot Two
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
Gek van geluk
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
A Gentle Creature
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Geostorm
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL (Mamoru Oshii)
Ghost in the shell (Rupert Sanders)
GHOST IN THE SHELL 2 (Mamoru Oshii)
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
A Ghost Story
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
The Gift (Joel Edgerton)
THE GIFT (Sam Raimi)
Gifted
GIGANTE
GIGLI
Gilbert
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
Girls seizoen 1-5
Girls Trip
GIRLS UNITED
GLADIATOR (Ridley Scott)
GLADIATOR (Rowdy Herrington)
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
The Glass Castle
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
Gloria (Sebastián Lelio)
GLORIA (Sidney Lumet)
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
Good Time
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
Die göttliche Ordnung
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
GREAT EXPECTATIONS (Alfonso Cuarón)
Great Expectations (Mike Newell)
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto