I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Solomon (Jacob Reynolds) met pas gewassen haar Een tornado van wreedheid

GUMMO

Verenigde Staten, 1997 | Harmony Korine
Net als in zijn scenario voor Kids kiest Harmony Korine in zijn debuutfilm Gummo het perspectief van jongeren, zonder gezag of autoriteit. 'Southern white trash' dat geheel van god los lijkt te zijn. Gummo laat een wereld zien die huiveringwekkend en humoristisch is, wreed en ontroerend, die zowel afschuw als compassie oproept. Of, zoals een van de personages het uitdrukt: "Life is beautiful, it really is. Full of beauty and illusions."

In Xenia, Ohio heeft zo'n twintig jaar geleden een tornado huisgehouden die het stadje verpulverde, versplinterde, volledig uit elkaar sloeg. Videobeelden van de ramp laten zien hoe huizen door de lucht vliegen en bomen met wortels en al uit de bodem worden gerukt. Een mijmerende voice-over vertelt hoe hij een halsketting aan de tak van een boom zag hangen en hoe hij onder het rokje kon kijken van een meisje dat door de lucht werd geslingerd. Hier speelt Gummo zich af, een paar jaar na de ramp. Een verpauperde wijk waar armoede, verveling en lethargie heerst. De film suggereert dat dit een gevolg is van de tornado, een ramp die het stadje economisch, noch psychisch ooit te boven is gekomen. Maar gaandeweg wordt duidelijk dat die tornado vooral een metafoor is.

Vermeende exploitatie
Gummo is een verzameling bizarre vignetten van inwoners van Xenia, zonder veel logische of narratieve samenhang. Soms lijkt de camera toevallig aanwezig te zijn om mensen in willekeurige situaties te observeren, soms vertellen mensen over zichzelf in de camera. Korine gebruikt in zijn film afwisselend video, Super 8-film en polaroids om de collage-achtige structuur van de film kracht bij te zetten.
Door deze schetsen heen lopen twee lijnen die met enige goede wil als verhaallijnen beschouwd kunnen worden. We volgen Solomon en Tummler die op hun fiets de straten afstruinen naar katten die ze kunnen afschieten om vervolgens aan de plaatselijke chinees te verkopen, en er zijn de twee tienerzusjes Dot en Helen, ook op zoek naar een kat, maar dan hun huisdier. Het stuitende nihilisme, de agressie en het gebrek aan moraal hebben heel wat weerstand opgeroepen bij zowel publiek als critici. Aanstootgevend vond men ook de vermeende exploitatie van mensen, die te kijk zouden worden gezet met geen ander doel dan te willen shockeren.
Net als in Kids is nauwelijks vast te stellen wat authentiek, geïmproviseerd of geënsceneerd is. Vaak wekt Gummo de indruk het werkelijke leven te betrappen. Korine filmde in een buitenwijk van Nashville waar hij opgroeide en werkt met de oorspronkelijke bewoners die hij er van straat plukte. Hij maakt gebruik van bestaande locaties, zoals het huis met de onbeschrijfelijke pestbende waar de kakkerlakken achter de schilderijtjes aan de muur vandaan kruipen. Toch is er op dat realisme wel wat af te dingen en dat is juist een van de dingen die Gummo boeiend maakt. De gebeurtenissen en situaties worden zo gecomprimeerd dat er een absurdistische uitvergroting ontstaat. Het is alsof er niet een tornado heeft gewoed, maar of er een nabijgelegen kerncentrale is ontploft. Er loopt geen normaal mens rond in Xenia, iedereen lijdt wel aan een of andere ziekte of afwijking: depressies, concentratiestoornissen, albinisme, hormonale afwijkingen, catatonie, kanker, zwakzinnigheid of dwerggroei. En anders zijn ze wel aan de drank, de coke of de lijmsnuiverij. Iedereen heeft wel te maken met een of andere vorm van agressie: dierenmishandeling, incest, vechtpartijen, aanranding. Niemand lijkt iets om handen te hebben, niemand lijkt iets na te streven. Het is een verdichting van de werkelijkheid die meer te maken heeft met de visie van Korine dan met de werkelijkheid zelf.

Engelachtig
Bovendien bevat de film een aantal vervreemdende elementen die het rauwe realisme een niveau hoger tillen: het kleurgebruik als gevolg van fluorbelichting en het afwisselende gebruik van verschillende media. Maar ook de bijna fluisterende voice-over die een sfeer schept van gelatenheid en zelfs vrede, die onbehaaglijk aandoet in combinatie met de beelden die we zien. En dan is er natuurlijk Bunny Boy, de jongen met het skateboard en de vuilroze konijnenoren muts. Hij duikt hier en daar op, spreekt nooit, is altijd alleen en lijkt zich van niets of niemand iets aan te trekken. Met zijn onschuldige, meisjesachtige schoonheid onderscheidt hij zich van de door drank of armoede getekende koppen van de meeste inwoners. De associatie met een engelachtig wezen is onvermijdelijk. Zijn vleugels draagt hij niet op zijn rug maar op zijn hoofd.
De jongeren in Kids waren shockerend in hun cynische arrogantie, hun fixatie op seks en drugs en de totale onverantwoordelijkheid waarmee ze in het leven stonden. Ze roepen weinig meer op dan afkeer. In Gummo weet Korine ondanks alles een zekere compassie op te wekken met zijn personages. Hij is er niet op uit ze belachelijk te maken of te veroordelen. Veel meer dan in Kids zijn zijn personages meerdimensionaal, en dat is knap omdat het in dramatische zin nauwelijks karakters zijn te noemen. Niet alle scènes zijn in dat opzicht even geslaagd, er zijn erbij die gewoon hun doel missen of niet scherp genoeg zijn. Maar er zijn er ook bij die je nooit meer vergeet, die een kracht en een originaliteit bezitten die zeldzaam is. Solomon in het donkerbruine badwater met een bord spaghetti voor zich terwijl zijn moeder zijn haar wast, of Tummler die in een zomerse stortbui naar een verzopen kat staat te staren onder de klanken van Roy Orbinsons 'Crying', het doofstomme paar dat ruzie zit te maken in het bowlingcentrum. Wat je van Gummo vooral bijblijft is een sfeer, een paar scènes, een aantal personages. Is dat genoeg? Ja, dat is genoeg als de indruk die ze achterlaten sterker is dan de meeste films in hun geheel kunnen maken.

Petra van der Ree



top
GUMMO

September 1998 #192

Productie
Cary Woods
Regie en scenario
Harmony Korine
Camera
Jean Yves Escoffier
Art direction
Dave Doernberg
Montage
Christopher Tellefsen
Muziek
Randall Poster
Met
Jacob Reynolds
Nich Sutton
Jacob Sewell
Chloe Sevigny

Kleur, 95 minuten

Distributie
Polygram Filmed Entertainment
Te zien
vanaf 17 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto