Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Lust en walging

GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES

Frankrijk, 2000 | François Ozon
De Franse regisseur François Ozon houdt na de soapparodie Sitcom opnieuw menselijke liefdesrelaties tegen het licht. Zijn nieuwste film Gouttes d'eau sur pierres brûlantes is een ode aan Fassbinder. Les amants criminels verschijnt in november en toont twee verliefde tieners op de vlucht. De Filmkrant sprak met hem in zijn Parijse kantoor. "Een verstoorde seksuele relatie is voor mij veel uitdagender om te filmen dan een stel dat gezellig in een café zit te keuvelen."

Mensen zijn alleen en zoeken daardoor de ander op. Voor François Ozon (1967) is dit gegeven een continue bron van inspiratie, waarvan hij vooral de seksuele kant benadrukt. Zijn hoofdpersonen liggen steevast overhoop met zichzelf, hun begeerten en gevoelens. Zijn eerste lange speelfilm Sitcom (1998) toont een gezin dat van de ratten besnuffeld is en niet meer weet hoe de lusten te bevredigen. De schaduwzijden van de mens die daarbij bovenkomen, vullen ook zijn eerdere, korte films als Regarde la mer, een zonovergoten catastrofe over een moeder en kind die bezoek krijgen van een rugzaktoeriste.
Met zijn nieuwste film Gouttes d'eau sur pierres brûlantes verkent Ozon wederom de kuilen in de weg der liefde, zonder het te hoeven hebben van expliciete beelden. De film speelt zich geheel af in de woning van de Berlijnse zakenman Leopold, prachtig vertolkt door Bernard Giraudeau. De jonge Franz trekt bij hem in en er ontstaat een psychologisch, erotisch steekspel. De komst van elkaars vriendinnen maakt het er voor hen niet overzichtelijker op.
De film is gebaseerd op het toneelstuk 'Tropfen auf heisse Steinen' van de Duitse cineast Rainer Werner Fassbinder. François Ozon: "Ik waardeer Fassbinder enorm. Ik vind dat hij tegenwoordig ondergewaardeerd wordt: Europese filmmakers praten niet over hem, terwijl hij waarschijnlijk de belangrijkste regisseur van onze tijd is geweest. Hij was de enige die de Duitse geschiedenis in de ogen keek en de naoorlogse identiteit van Duitsland aanschouwde. Ik hou ook van zijn manier van werken. Film na film maakte hij, altijd in prettige samenwerking met zijn medewerkers en acteurs. Gouttes d'eau is een eerbetoon aan hem."
Simpele middelen suggereren het Berlijn van rond 1970: oude ansichten tijdens de openingstitels, een in Parijs nagebouwde woning, de juiste kleding, alles klopt. Maar pardon, hoor ik alle Duitsers vloeiend Frans spreken? "Ik wilde Franse acteurs omdat het een Franse blik is op de Duitse materie. Het Frans benadrukt bovendien het kunstmatige karakter van de film, zoals van de periodefilms uit Hollywood, die zich in de Europese Middeleeuwen afspelen en waarin iedereen Engels spreekt."

Verlangen
Gouttes d'eau speelt zich af op één plek; Ozons voorlaatste film Les amants criminels (1999) daarentegen is een Franse roadmovie vol tempo- en ruimtewisselingen. De impotente Luc en zijn vriendinnetje Alice slaan op de vlucht nadat zij samen een klasgenootje hebben omgebracht. "Hij wilde me verkrachten, hij verdiende het", houdt ze hem voor en hij gelooft het. Beiden zijn jong, naïef en vol verlangen naar iets wat er in hun leven ontbreekt. Dit geldt voor veel Ozon-personages. "Mijn karakters hebben nog geen identiteit of kennen deze nog niet. Ook zijn ze per definitie eenzaam, geïsoleerd en op zoek naar hun plek in de wereld. Aan het einde van mijn films is het verlangen vervuld. In Regarde la mer bijvoorbeeld, heeft de toeriste uiteindelijk een kind, terwijl de andere vrouw haar seksuele avonturen heeft beleefd, ook al leidt het tot haar dood."
Zijn films ontberen een geheel gelukkige afloop. "Het zou te makkelijk zijn als al je wensen uitkomen, niet? Daar gaat het hele leven over; je kunt nooit alles krijgen wat je wilt. In mijn films zie je personen die alles willen controleren, maar dat kan niet."
Ozon toont graag bizarre situaties. "Een verstoorde seksuele relatie filmen is voor mij als regisseur veel uitdagender dan een stel dat gezellig in een café zit te keuvelen. Ik moet beslissen wat ik wel en niet laat zien; of ik het publiek lust of walging moet laten voelen. Hitchcock heeft eens gezegd dat seks- en geweldsscènes de interessantste filmscènes zijn. Ze zijn in ieder geval het moeilijkst. Feitelijk zei hij dat je iedere seksscène als geweldsscène moet filmen en andersom. Dat heb ik gedaan in Les amants criminels."
Zijn aandacht voor het seksuele staat niet op zichzelf in de hedendaagse Franse cinema. "Een belangrijke ontwikkeling in Frankrijk is de opkomst van vrouwelijke regisseurs. Zij brengen een nieuwe sensitiviteit met zich mee en benadrukken heftige onderwerpen als seksualiteit en vrouwelijke begeerte op een meer directe manier. Ze werken minder in een ouderwetse, academische stijl dan de meeste mannelijke filmmakers doen. Minder narratief, meer op gevoel."

Onrust
De twee films verschillen opvallend veel van elkaar. Gouttes d'eau is degelijk en strak, terwijl Les amants criminels veel losser oogt, alsof Ozon zich met deze film meer vrijheid gunde. "Met Gouttes d'eau ben ik meer tevreden. Het was een enorme uitdaging om de film levendig te maken. Ik had maar één ruimte en normaal gebruik ik minder dialogen. Ik vind Gouttes d'eau juist niet traditioneel of theatraal, de regie is volgens mij heel filmisch. Les amants criminels is erg aangevallen in Frankrijk. Men vond hem te gewelddadig en de combinatie van een nieuwsbericht en een sprookje begreep men niet. Als het een Amerikaanse film geweest zou zijn, dan was hij waarschijnlijk beter ontvangen. In Amerika is het thema van twee vluchtende jongeren normaal, hier ontbreken zulke genrefilms. Als ik Les amants criminels over zou kunnen doen, dan zou ik het verhaal en de montage vereenvoudigen."
Wat Ozon met beide films in ieder geval nalaat, is de kijker voorzien van een fijne avond achteroverleunen. "Ik ga niet naar de bioscoop om mijn ideeën en vooroordelen bevestigd te krijgen. Ik word liever aangenaam verrast, zoals bij Crash van David Cronenberg. Daarbij voelde ik compassie met personen die zichzelf vermaken met auto-ongelukken, terwijl ik daar zelf niks mee heb! Ik creëer liever vragen met mijn films dan antwoorden."
Muziek kan helpen bij het verstoren van de orde. In Les amants criminels duikt het nummer 'Górecki' van Lamb op als achtergrondmuziek in een supermarkt. Het lijkt de opmaat voor een lange autorit in het donker, maar Luc en Alice ontfermen zich een tel later over een dood konijn op de weg. "Ik ontdekte de Franstalige versie ervan tijdens het monteren. Het nummer past precies bij de hoofdpersonen. Muziek kan frustratie bij het publiek veroorzaken. Allereerst helpt ze natuurlijk om mensen het verhaal in te krijgen. Als de muziek dan plotseling stopt, wordt men teruggezet in de realiteit en is de identificatie verdwenen. Daarom draai ik muziek graag abrupt weg. In Gouttes d'eau wordt ook snel de naald van een grammofoonplaat gehaald. Dit creëert onrust."
Het is dezelfde onrust die al zijn films tegen het einde oproepen. Wil Ozon dát dan zo graag? Hij begint te lachen, als het stoute jongetje achterin de klas. 'Ja!'

Jeroen Lok


Dylan de Jong over Fassbinder

Liefde is kouder dan de dood

Rainer Werner Fassbinder overleed in 1982, twee jaar na het verschijnen van Berlin Alexanderplatz, de monumentale, vijftien uur durende Alfred Döblin-verfilming die Dylan de Jong ooit deed besluiten filmmaker te worden. Inmiddels gepokt en gemazeld in het oeuvre van zijn jonggestorven held, keek hij naar Gouttes d'eau sur pierres brûlantes, de Fassbinder-verfilming van François Ozon. "Een namaak-Fassbinder", zo meent De Jong. "Een feest der herkenning, dat wel, maar de feestgangers zijn lichtelijk verveeld, de hapjes smaken nauwelijks en het bier is op."

"Het toneelstuk 'Tropfen auf heisse Steinen', waar François Ozon zijn film op baseerde, werd in 1965 door Fassbinder geschreven. Hij was toen negentien jaar oud. Zélf heeft hij er nooit wat mee gedaan, maar drie jaar na zijn dood — in 1985 — is het opgevoerd op een theaterfestival in zijn geboorteplaats München, waarmee ik even de fabel uit de wereld wil helpen dat 'Tropfen auf heisse Steinen' nog nooit geënsceneerd is.
"Het interessante aan het stuk is, dat het grote Fassbinder-thema er al in zit: 'Liefde is kouder dan de dood'. Het zou twee jaar later ook de programmatische titel van zijn eerste lange speelfilm zijn: Liebe ist kälter als der Tod (1969). Eigenlijk gingen alle Fassbinder-films over dit ene thema, namelijk dat relaties per definitie sado-masochistisch zijn en dat de liefde nooit gelijkelijk is verdeeld. Degene die het meest lief heeft in een relatie, zal altijd het onderspit delven. Degene die het minst lief heeft, heeft daarentegen alle macht en die zal — bewust of onbewust — ook misbruikt worden. Tot en met zijn zwanenzang Querelle is dit zijn grote thema geweest."

Kitsch-kaarten
"François Ozon is blijkbaar een groot bewonderaar van Fassbinder, maar een Fassbinder-hommage wil ik Gouttes d'eau sur pierres brûlantes niet noemen. Het is eerder een Fassbinder-pastiche, een film die helemaal gemaakt is in de stijl van Die bitteren Tränen der Petra von Kant (1972) en Faustrecht der Freiheit (1974). Het is een jaren-zeventigkopie met een exemplarische opening: knalgele begintitels, Duitse kitsch-kaarten en een muziekje dat afkomstig lijkt van Fassbinders huiscomponist Peer Raben.
"Ozon blijkt vervolgens echter alles te hebben gekopieerd: de koele 'seventies'-decors met de bijbehorende kleding, de spiegelmotieven, de belichting, de découpage, de Schlager-muziek, de situering in Duitsland, de gestileerde acteerstijl, alsof de acteurs een beetje naast hun rol staan, en ga zo maar door. Zijn acteurs vertonen zelfs grote gelijkenis met Fassbinder-acteurs. In de vier hoofdrolspelers zijn respectievelijk Adrian Hoven, Margit Carstensen, Eva Mattes en Fassbinder zélf te herkennen.
"Evenals Gus Van Sants remake van Psycho vind ik Ozons Fassbinder-kopie eigenlijk een onzinnige onderneming. Wat me stoort is dat hij in zijn kopieerdrang ook weinig consequent is. De Franse taal is bijvoorbeeld veel te gesoigneerd voor een Fassbinder-tekst. Fassbinders teksten die erg beïnvloed zijn door de Beierse toneelschrijfster Marie-Luise Fleisser — een tijdgenote van Brecht — hebben een typische melodie die in het Frans totaal verloren gaat. Bij Fassbinder zit de vervreemding vooral in de gestileerde acteerstijl en het gestileerde gebruik van de taal, niet in een dansje dat plotseling wordt opgevoerd. In zijn toneelstukken liet hij mensen wel eens plotseling een Elvis-liedje zingen, maar niet in zijn films. Dat dansje is nu een ironisch intermezzo dat niet past bij de ernst van de film.
"Gus Van Sant kopieerde Psycho shot voor shot, zonder daarbij het gevoel van het origineel op te wekken. Gouttes d'eau is geen directe remake, eerder een rare hybride mengvorm van Fassbinders vroege theater- en filmstijl en zijn latere melodrama's. Misschien is het wel een postmodernistisch kunstje, maar ik vraag me vooral af wat het nut is van die stijlcitaten. Dan kun je beter met het origineel aan de haal gaan, in je eigen stijl, dat is veel oorspronkelijker. Het idee dat ik dan ook bij deze film kreeg, is dat het een gebrek aan stijl is en misschien ook wel een gebrek aan talent. Het is als een goedkope reproductie, één grote cinefiele grap.
"Je kunt beïnvloed zijn door Fassbinder, zoals Cyril Collard in zijn autobiografische aidsfilm Les nuits fauves (1992), een film die volgens mij geïnspireerd is op In einem Jahr mit 13 Monden (1978), of zoals Wong Kar-wai in zijn vroege films As tears go by en Days of being wild. Er is een verschil tussen regisseurs die beïnvloed zijn door hun voorgangers en regisseurs die hun voorgangers rechtstreeks imiteren. Het punt is dat Ozon niets toevoegt. In Berlin Alexanderplatz verbond Fassbinder zélf al het beste uit twee werelden. Het persoonlijke en het melodramatische gingen hier hand in hand. Een ideale mix, die Ozon in ieder geval niet heeft weten te bereiken."

Belinda van de Graaf



top
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES

Oktober 2000 #215

Productie
Olivier Delbosc
Marc Missonnier
Regie
François Ozon
Scenario
François Ozon, naar het stuk 'Tropfen auf heisse Steinen' van Rainer Werner Fassbinder
Camera
Jeanne Lapoirie
Montage
Laurence Bawedin
Art direction
Arnaud de Moleron
Met
Bernard Giraudeau
Malik Zidi
Ludivine Sagnier
Anna Thomson

Kleur, 90 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 5 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto