I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Gesublimeerde liefde Een rijpe, nog niet geplukte vrucht

GIRL WITH A PEARL EARRING

Engeland/Luxemburg, 2003 | Peter Webber
Girl with a pearl earring doet niet alleen recht aan de schoonheid van Vermeers' schilderijen, maar ook aan de sereniteit en de tersluikse seksualiteit die zijn werken uitstraalt.

De schilderijen van Johannes Vermeer hebben vanwege hun visuele kracht vaker als inspiratiebron voor cineasten gediend. Maar nog niet eerder is er een film gemaakt die rechtstreeks op het leven van de Hollandse meester is gebaseerd, zoals Girl with a pearl earring.
Hoe komt het toch dat de schilderijen van Vermeer zo fotografisch ogen, en dat op de objecten die hij afbeeldde van die onscherpe, heldere lichtvlekken zichtbaar zijn? Over de technieken die de schilder gebruikte is slechts weinig bekend, maar er wordt tegenwoordig algemeen aangenomen dat Vermeer gebruik maakte van een camera obscura. En inderdaad, in Girl with a pearl earring toont Vermeer het mysterieuze optische instrument aan zijn dienstmeisje Griet, als hij het net binnen gekregen heeft.
Juist omdat het leven en werk van Johannes Vermeer met zoveel mysterie omgeven is, leent het zich goed voor een geromantiseerd levensverhaal. Bij schrijfster Tracy Chevalier kreeg de verbeelding vleugels dankzij het schilderij 'Het meisje met de parel', dat in het Mauritshuis in Den Haag hangt. Hierop is een jong meisje met vochtige onderlip te zien, dat de schilder enigszins verbaasd over haar schouder aankijkt. In de fantasie van Chevalier was de geportretteerde een dienstmeid van Vermeer, die hem niet alleen helpt bij het mengen van de pigmenten, maar geleidelijk aan ook zijn muze wordt.
Een film over Vermeer moet concurreren met de verstilde pracht van diens schilderijen, en dat lukt Girl with a pearl earring. Art director Ben van Os en kostuumontwerper Dien van Straalen — die beiden voor een Oscar genomineerd werden — hebben groots werk verricht. Elk beeld ziet er uit als een zeventiende-eeuws schilderij: de landschappen hebben een Albert Cuyp-achtige uitstraling, een kroegtafereel lijkt geschilderd door Jan Steen, en het atelier van Vermeer (met links het glas-in-loodvenster) is een nauwgezette en oogverblindende reconstructie van de ruimte die we uit zijn schilderijen kennen. Ook de kleuren lijken rechtstreeks van het palet van Vermeer afkomstig.

Dikke lippen
De regie van Peter Webber ademt dezelfde rust en terughoudend als de portretten en interieurscènes van Vermeer. Colin Firth speelt Vermeer als een introverte en zwijgende kunstenaar wiens liefde voor Griet geheel gesublimeerd wordt in de portretten die hij van haar maakt. Actrice Scarlett Johansson, die ook al opviel in Lost in translation, lijkt vanwege haar dikke lippen niet alleen op het meisje met de parel, maar kan haar ook mooi spelen als een rijpe vrucht die nog niet geplukt is — zoals Vermeers opdrachtgever Van Ruijven het uitdrukt.
Treffend is de scène waarin Vermeer vraagt of Griet omwille van de compositie van het portret haar hoofdkapje wil afzetten. Voor het dienstmeisje is dit een bijzonder oneerbaar voorstel — zelfs haar vriendje mag haar niet blootshoofds zien. Daarom stelt de schilder voor dat ze haar haar bedekt met een goudkleurige en een blauwe doek.
Deze fijnzinnige scène verklaart niet alleen waarom het meisje met de parel die exotisch aandoende tulband-achtige sjaal om haar hoofd heeft. Het is eveneens een moment van tersluikse seksualiteit dat uitstekend aansluit bij de sereniteit die de schilderijen van Vermeer uitstralen.

Pieter Bots



top
GIRL WITH A PEARL EARRING

April 2004 #254

Productie
Andy Paterson
Regie
Peter Webber
Scenario
Olivia Hetreed, naar de roman van Tracy Chevalier
Camera
Eduardo Serra
Montage
Kate Evans
Muziek
Alexandre Desplat
Met
Scarlett Johansson
Colin Firth
Tom Wilkinson
Judy Parfitt

Kleur, 95 minuten

Distributie
A-Film
Te zien
vanaf 15 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


G

G-FORCE
G.I. JANE
G.I. Joe: Retaliation
G.I. JOE: THE RISE OF THE COBRA
Gaamer
GABBEH
Gabrielle
GABRIELLE
GADJO DILO
GAINSBOURG, VIE HÉROÏQUE
GALAXY QUEST
Gallipoli
The Gallows
Gallows Hill
Gambit
THE GAMBLER
Game
THE GAME
Game of Thrones (Seizoen 5)
Game of Thrones Seizoen 1
GAMER
Le gamin au vélo
GAMLE MAEND I NYE BILER/OLD MEN IN NEW CARS
GANGS OF NEW YORK
Gangs of Wasseypur
Gangster Squad
GANGSTERBOYS
Het gangstermeisje
GARAGE
GARAGE DAYS
GARAGE OLIMPO
Les garçons et Guillaume, à table!
THE GARDEN
GARDEN STATE
GARFIELD
GARFIELD: A TALE OF TWO KITTIES
GARPASTUM
GAS, FOOD, LODGING
Gasland part I & II
GASTON'S WAR
GATTACA
IL GATTOPARDO
GAY
GAZON MAUDIT
Les géants
GEEN BEREIK
GEEST UIT DE POLDER
GEGE
Gegen die Wand
HET GEHEIM
Het geheim van Delft
HET GEHEIM VAN MEGA MINDY
GELUK IS ALS GLAS
EEN GELUKKIGE HAND
DE GELUKKIGE HUISVROUW
EEN GELUKKIGE TIJD
GEMINI (SOSEIJI)
Gemma Bovery
The General
THE GENERAL'S DAUGHTER
GENERATION KILL
LA GENÈSE
GENESIS
Genius
GENOVA
LES GENS NORMAUX N'ONT RIEN D'EXCEPTIONNEL
GEORGE MICHAEL: A DIFFERENT STORY
GEORGE OF THE JUNGLE
Georges Bataille's Story of the Eye
GEORGI AND THE BUTTERFLIES
GEORGIA RULE
GEORGICA
Gerhard Richter Painting
GERMINAL
Geronimo
GERONIMO: AN AMERICAN LEGEND
GERRY
GESPENSTER
GET BACK
GET CARTER
The Get Down
Get Hard
GET HIM TO THE GREEK
GET LOW en de arthouse-western
GET ON THE BUS
Get Out
GET REAL
GET RICH OR DIE TRYIN'
GET SHORTY
THE GETAWAY
Gett — The Divorce Trial of Viviane Amsalem
GETTING EVEN WITH DAD
GETTING HOME
GETTING MY BROTHER LAID (MEIN BRUDER DER VAMPIR)
GETTYSBURG
GEVANGEN OP JAVA
GEVANGENEN VAN DE GROND
DE GEVLEKTE HOND (A PIEBALD DOG RUNNING ON THE EDGE OF THE SEA)
De geweldige beer
GFP Bunny
THE GHOST AND THE DARKNESS
GHOST DOG: THE WAY OF THE SAMURAI
GHOST IN THE SHELL
Ghost in the shell
GHOST IN THE SHELL 2
GHOST RIDER
Ghost Rider: Spirit of Vengeance 3D
GHOST SHIP
GHOST WORLD
THE GHOST WRITER
Ghostbusters
GHOSTS FROM THE PAST
GHOSTS OF GIRLFRIENDS PAST
Gianni e le donne
THE GIFT
The Gift
GIGANTE
GIGLI
Gimme Danger — Long Live The Stooges
GIMME SHELTER
Ginger & Rosa
GINGER SNAPS
THE GINGERBREAD MAN
GIORNI E NUVOLE
The Girl
GIRL 6
Girl Most Likely
The Girl on the Train
A Girl Walks Home Alone at Night
GIRL WITH A PEARL EARRING
The Girl with the Dragon Tattoo
GIRL, INTERRUPTED
GIRLFIGHT
THE GIRLFRIEND EXPERIENCE
Girlhood
GIRLS UNITED
GLADIATOR
GLADIATOR
LES GLANEURS ET LA GLANEUSE
GLAS OP CELLULOID
Glassland
Glee the 3D Concert Movie
GLENGARRY GLEN ROSS
THE GLIMMERMAN
GLITTERBUG
GLORIA
Gloria
Glory
Gluckauf
GLUE
GNOMEO & JULIET
GO
GO GET SOME ROSEMARY
GO WEST, YOUNG MAN!
GOAL KICK OFF
God Bless America
GOD IS MY DJ
GOD TOLD ME TO
GOD'S LONELY MAN
THE GODDESS OF 1967
THE GODFATHER DVD COLLECTION
GODS AND MONSTERS
Gods of Egypt 3D
GODSEND
GODZILLA
Godzilla 3D
DAS GOEBBELS EXPERIMENT
De goede dood
GOHATTO
Going in Style
GOING THE DISTANCE
GOING TO SCHOOL WITH MY DAD ON MY BACK
Gold
GOLDEN BALLS
THE GOLDEN BOWL
THE GOLDEN COMPASS
GOLDENEYE
GOLDFISH MEMORY
Goltzius and the Pelican Company
GOLVEN
GOMORRA
GONE BABY GONE
Gone Girl
GONE IN 60 SECONDS
Gone With the Wind
GONIN
GOOD ADVICE
GOOD BYE, LENIN!
A Good Day To Die Hard
The Good Dinosaur
THE GOOD GERMAN
THE GOOD GIRL
THE GOOD HEART
Good Kill
A GOOD MAN IN AFRICA
GOOD MEN, GOOD WOMEN
A Good Old Fashioned Orgy
Good People
GOOD ROCKIN' TONIGHT
THE GOOD SHEPHERD
THE GOOD SON
GOOD WILL HUNTING
A GOOD WOMAN
A GOOD YEAR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY
GOODBOY!
GOODBYE BAFANA
GOODBYE LOVER
GOODBYE SOLO
GOODBYE SOUTH, GOODBYE
A GOOFY MOVIE
GOOISCHE VROUWEN
Gooische Vrouwen 2
Goosebumps 3D
GORDEL VAN SMARAGD
GORDOS
GOSFORD PARK
THE GOSPEL OF JOHN
GOSSIP
GOTHIKA
GOUD
DE GOUDEN SWIPE
DE GOUDLIJN PARAMARIBO — DAM
LE GOÛT DES AUTRES
GOUTTES D'EAU SUR PIERRES BRÛLANTES
GOYA'S GHOSTS
Gozaran — Time Passing
GRACE IS GONE
Grace of Monaco
GRACE OF MY HEART
LA GRAINE ET LE MULET
GRAN TORINO
The Grand Budapest Hotel
Le grand cahier
Grand central
Le grand soir
LE GRAND VOYAGE
La grande bellezza
IL GRANDE COCOMERO
GRANDE HOTEL
La grande illusion
Il grande sogno
The Grandmaster
GRAVE DANGER
THE GRAVE OF THE FIREFLIES
Gravity
GRBAVICA
GREASE
GREAT ECSTASY OF ROBERT CARMICHAEL
Great Expectations
GREAT EXPECTATIONS
The Great Gatsby
GREAT KILLS ROAD
GREAT MIGRATIONS
The Great Northwest
THE GREAT RAID
The Great Wall
THE GREAT WHITE HYPE
GREEN HAT
THE GREEN HORNET
The Green Inferno
The Green Inferno en Knock Knock (Eli Roth over)
Green Lantern 3D
THE GREEN MILE
Green Room
GREEN ZONE
GREENBERG
Greencard Warriors (Miriam Kruishoop over)
Greetings from Tim Buckley
The Grey
THE GREY ZONE
GRIDLOCK'D
DE GRIEZELBUS
GRIMM
Grimsby
THE GRINCH
GRINDHOUSE: DEATH PROOF
GRINDHOUSE: PLANET TERROR
GRIZZLY MAN
De groeten van Mike!
Gromozeka
HET GROOTSTE VAN HET GROOTSTE, ABRAHAM TUSCHINSKI
GROOVE
GROSSE POINTE BLANK
DE GROT
GROTE KLEINE MUIS: CIRKELIENTJE
DE GROTE TOVENAAR
DE GROTE VAKANTIE
De grote Zwaen
GROUNDHOG DAY
GROWN UPS
Grown Ups 2
THE GRUDGE
THE GRUDGE 2
Grudge Match
GRUMPIER OLD MEN
GRUMPY OLD MEN
GUANTANAMERA
The Guard
Guardians of the Galaxy
Guardians Of The Galaxy Vol. 2
GUARDING TESS
GUERNSEY
Güeros
La Guerre est Déclarée
GUESS WHO
A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS
GUINEVERE
GULLIVER'S TRAVELS 3D
GUMMO
The Gunman
THE GUNS OF NAVARONE
THE GURU
GUS VAN SANT BOX
El Gusto